*
SHARTIE DE AART VAN HET BEESTJE
De machtige zeearend heeft
zijn plek gevonden in het veranderde deltalandschap
OOK DICHTBIJ AART IN DE HOEKSCHE WAARD
Ik woon nu vijf jaar in de Hoeksche Waard, midden in het Groen en de Vogels, maar van het oorspronkelijke plan - heel veel buiten zijn, en genieten van al die natuur, en vooral ook de Vogels, komt nog veel te weinig terecht.
Een van de redenen: in gezelschap vind ik het stukken leuker om te wandelen en vogels te zoeken - en geniet ik er dubbel van! - en aan dat gezelschap ontbreekt het nog veel te vaak...
Die Zeearend heb ik één keer gezien - in volle vlucht terwijl ik op een smalle dijk reed, dus het kan ook een Visarend zijn geweest, maar wat maakt dat nu helemaal uit? - hij is er in ieder geval wel; want de Zeearend broedt - en met succes! - in de Korendijkse Slikken, en dat is hier niet zo heel ver vandaan... Die keer dat ik er eentje zag was trouwens maar enkele kilometers van mijn huis...
Lees dit gedeelde stukje dus vooral als een uitnodiging!
Ik zie je/jullie graag komen, en dan is een wandeling zo gemaakt...
(AD)
*
Aard van het beestje
De machtige zeearend, een spektakelsoort, heeft
zijn plek gevonden in het veranderde deltalandschap
Iedere week schrijft Caspar Janssen over een dier in zijn habitat.
Wat typeert het dier en waarom doet het juist nu van zich spreken?
Caspar
Janssen 22 juni 2022 Originele aflevering op VK.nl --- Hier ---
Eigenlijk probeer ik de spektakelsoorten een beetje te mijden. De
kleinere, wat minder zichtbare diersoorten zijn vaak zeker zo mooi en
interessant, en belangrijk. Toch sta ik op deze zonnige ochtend op
een doodlopend weggetje nabij de Galamadammen in Friesland naar een
uitgesproken spektakelsoort te kijken: de zeearend. Naar vier
zeearenden tegelijk zelfs, op een nest. ‘Nu is het beste moment,’
had Martijn de Jonge, fotograaf en schrijver van het boek De
zeearend in Nederland, me opgepord. ‘En een nest met drie
jongen is echt heel bijzonder.’ We zijn er inderdaad op het beste
moment, zo blijkt. Niet alleen zit de moeder op het nest, maar ook de
drie jongen staan fier overeind. Ze springen zelfs af en toe op, en
slaan met hun imposante vleugels. ‘Vliegoefeningen’, zegt De
Jonge opgetogen. Over een week gaan ze uitvliegen, schat hij. Vandaar
dus al die zichtbare activiteit op het nest. Met een beetje geluk
gaan we ook het mannetje nog zien. ‘Die zit vermoedelijk in een
boom aan de andere kant van het bosje, met goed zicht op de Fluessen,
een meer waar hij kan jagen op vis.’
Je zou de zeearend een nieuwe soort in Nederland kunnen noemen.
Tot 2004 was ‘de vliegende deur’ – met een spanwijdte tot
tweeënhalve meter de grootste roofvogel van Europa – slechts als
wintergast te bewonderen. Maar in 2006 ging een paar zeearenden in de
Oostvaardersplassen tot broeden over, het eerste broedpaar sinds
eeuwen en mogelijk zelfs het eerste ooit. In de jaren erna volgden
broedparen in andere grote, natte natuurgebieden. Inmiddels zijn er
jaarlijks meer dan twintig nestelende broedparen. De Nederlandse
zeearenden maken deel uit van de inmiddels weer florerende Duitse
populatie. Zeearenden waren aan het begin van de vorige eeuw door
vervolging zowat verdwenen uit veel Europese landen. De overgebleven
kleine populaties kregen halverwege de vorige eeuw een nieuwe klap
door chemische verontreiniging en het gebruik van pesticiden. Na de
inperking van het pesticidengebruik volgde sinds de jaren zeventig
het herstel. Dat de zeearend zich vervolgens in Nederland vestigde
heeft ook te maken met de veranderingen in het Nederlandse landschap.
Martijn de Jonge: ‘Grote, natte natuurgebieden zoals de Biesbosch
en het Lauwersmeer waren tot halverwege vorige eeuw nog vrijwel
boomloos.’ Goede nestbomen in visrijke gebieden ontbraken, maar dat
veranderde, zeker toen de deltawerken het getijdenlandschap deels
deden verdwijnen. De zeearend profiteert vermoedelijk ook van de
schaalvergroting, zowel in landbouwgebieden als in sommige
natuurgebieden. Het ruime aanbod van ganzen in de uitgestrekte
eiwitrijke raaigraslanden – ganzen zijn de enige vogelsoorten die
dit gras eten – speelt ook een rol. Voedsel genoeg.
Het plaatje voor ons. In het grasland net voor het bosje loopt een
ree met haar kalfje, waarschijnlijk net onzichtbaar voor moeder
zeearend op het nest. ‘Ik vrees toch voor het leven van het
kalfje’, merkt Martijn de Jonge op. Want ook reekalfjes staan wel
op het menu. Nog meer spektakel: het mannetje verschijnt boven het
bosje, komt zo’n beetje pal voor ons langs, en vliegt verder met
die machtige vleugelslagen en die opvallende witte stuit. Nog nooit
zag ik een zeearend van zo dichtbij. Hij blijft cirkelen in de
omgeving, een buizerd die erboven vliegt valt in het niet, de reeën
hebben zich schielijk in het bosje teruggetrokken. Dan keert het
mannetje terug naar het nest, posteert zich naast het vrouwtje en het
lijkt wel alsof hun gele haaksnavels elkaar even raken. Het hele
gezin compleet, vijf zeearenden groot, pal voor onze neus. Twee dagen
later meldt De Jonge dat het eerste jong is uitgevlogen.
Lees ook deze Afleveringen van VOLKSKRANT DE AARD VAN HET BEESTJE:
Posts
