Posts tonen met het label Fragment. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Fragment. Alle posts tonen

vrijdag 16 augustus 2024

AANRADER / FRAGMENT BOEK 'TOM DUMOULIN Wielergende in wording, Patrick Bernhart - De jeugd van Tom (en wat Frans Timmermans (niets) met hem maken had... /

“... Maar Maxime en Tom hebben geen enkele gemeenschappelijke voorouder, zoals door een genealoog is vastgesteld. In de stamboom van Tom Dumoulin is onder meer overgrootvader Hubertus te vinden die bankwerker was. Verder terug in de stamboom is de naam Dumoulin in allerlei varianten te vinden Demolin, De Molin, Du Mollin en Demolin. De oudste voorouder is ene Hendrik De Mollin die in 1617 geboren is.


De andere stamboomhouder meldt aan John Kroon voor een verhaal van wielertijdschrift De Muur dat de familie van Tom Dumoulin een echte Maastrichtse familie is. De stamboom gaat in een rechte lijn in Maastricht terug tot in de 17e eeuw. Daarmee is het van oudsher een katholieke familie. Van hugenoten, calvinisten die na 1685 Frankrijk ontvluchtten is geen sprake.


Maar het nog wèl de vraag of je de achternaam Dumoulin moet uitspreken als Dúmoulin of Dumoulín. Als Tom er in een persconferentie naar gevraagd wordt, moet hij lachen: 'Of het een stomme vraag is? Nee, helemaal niet! Het is een aanhoudende familievete bij ons thuis, ik zeg het altijd op z'n Frans, Dumoulín dus. Nou daar is m'n moeder het niet mee eens, zij is ervan overtuigd dat de klemtoon op de eerste lettergreep ligt. Dus sorry, zelfs ik moet je het antwoord schuldig blijven.



Moeder Erna is 29 jaar oud als ze Tom krijgt. Ze komt uit Heerlen, groeit op in een gezin met zes zussen en zit op het Bernardinuscollege. Naar die middelbare school gaat ook een jongen die later een bekend politicus zou worden. Die jongen is in Maastricht geboren, maar groeit door het werk van zijn vader grotendeels op in Brussel en Rome. Na de scheiding van zijn ouders gaat hij met zijn moeder terug naar Nederland om zijn middelbare school op het Bernardinuscollege af te maken. En die jongen heeft een oogje op Erna. Maar het wordt niets tussen Erna en Frans Timmermans. Misschien maar goed ook, want het is maar de vraag of Tom Timmermans een (goede) wielrenner zou zijn geworden.


Erna Burg studeert van 1984 tot 1988 Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit van Maastricht. Maar Heerlen blijft trekken waar ze bestuursadviseur is bij de cluster sport van de afdeling Welzijn van de gemeente.



Tom gaat in Maastricht naar basisschool OBS Binnenstad. Lerares Josephine Hochtenbach haalt in het Algemeen Dagblad herinneringen op aan de kleuter Dumoulin.: 'Een leuk mannetje was het. Niet extreem, niet heel opvallend. Gewoon een kind dat heerlijk kon buitenspelen en wilde ravotten met zijn vriendjes.' Ze heeft ook Tom's jongere zussen Nina en Simone in de klas gehad en vond het een heel leuk en gezellig gezin. Stuk voor stuk bescheiden types. Maar over zich heen laten lopen deden ze niet. 'Tom was een mannetje dat wist wat hij wilde. Als hij besloten had dat hij in de bouwhoek wilde, dan moest dat gebeuren. Ook als de bouwhoek vol was.


In groep acht zwaaide leraar Walther Feddema de scepter. Aan de NOS vertelt hij in 2017 over de jonge Tom Dumoulin: 'Een rustige, bescheiden jongen die precies wist wat hij wilde. Ik herken hem nu heel goed van vroeger. De gymles vond hij heel erg leuk. We fietsten met deze klas altijd naar ons kampadres en ik kan me herinneren dat hij dat helemaal niet zo leuk vond, want het gaat hem te langzaam. Hij had niet veel hobby's. Sporten, dat vond hij leuk. En de rest daar was hij heel goed in, maar hij blonk niet uit in overdreven ijver.'


De kleine Tom weet nog niet precies wat hij wil worden. Eerst denkt hij aan goudzoeker, maar dat is een nogal exotische en niet zo'n gangbare keuze. Later lijkt het hem wel leuk om kinderarts te worden. Maar meester Feddema kan zich herinneren dat Tom twijfelde. 'Hij vond het beroep arts wel leuk, maar hij was er toen al over aan het denken om te gaan fietsen.'

Van dit boek  - ik las de editie van 2019 - is in 2020 een geheel herziene editie uitgekomen, met daarin extra 'Het rampjaar 2019, en zijn kansen op nieuwe zeges in 2020). Meer informatie   ---  Hier  ---

woensdag 7 augustus 2024

ER WAS EEN TIJD...GEEN OLYMPISCHE WAPENSTILSTAND; TERWIJL ER IN PARIS2024 EEN HEEL GROOTS SPORTFEEST PLAATSVINDT / OORLOG IN OEKRAÏNE / FRAGMENT: Oekraïense militair Jimmy (36) vecht aan het oostfront: ‘Je verliest jezelf in deze oorlog’ - en de Russische sporters? Die gaan dood... /

Cartoon van:

Hier: https://www.washingtonpost.com/comics/2022/03/19/vladimir-kazanevsky-cartoons-ukraine-putin/

 

“.... ‘Stel je een volkomen verwoest gebouw voor. Een complete ruïne. Geen plek meer om te verdedigen. Dan, als kakkerlakken, komen vier mannen aangerend, die gaan ergens onder het ijzer liggen. Wij gooien er granaten naar toe. Ze gillen al. Misschien is er wat afgerukt. Maar niemand komt eruit, niemand geeft zich over. Ze blijven, weet ik veel, schieten. Dus je schiet op ze met je machinegeweer. Misschien gaan ze rennen, schreeuwen, maar het gebeurt nooit dat ze terugtrekken. Ze proberen altijd nog vooruit te komen. Ze sterven, maar ze blijven vooruitrennen.”

Aan het woord is Jimmy (36), commandant van een infanteriecompagnie. Hij voert 114 man aan. Zijn achternaam geeft hij niet, conform militair voorschrift. Als hij spreekt over ‘wij’, dan zijn dat de Oekraïense militairen van de 24ste gemechaniseerde brigade. ‘Zij’ dat zijn Russische militairen die Oekraïne proberen te veroveren.

Jimmy is geen beroepsmilitair. Voor de grote oorlog werkte hij in online marketing... “

FRAGMENT(NRC.nl   ---  Hier  ---)

Oekraïense militair Jimmy (36) vecht aan het oostfront: ‘Je verliest jezelf in deze oorlog’

reportage

Oorlog in Oekraïne Hij werkte in de marketing en voert nu 114 soldaten aan in het oosten van Oekraïne. Jimmy vertelt over leven aan het front. „Morgen zal er iemand sterven, en ik zal vredig slapen.”

Jimmy, commandant van een infanteriecompagnie, ergens in de provincie Donetsk, 15 juli. Foto Kostyantyn Chernichkin

‘Stel je een volkomen verwoest gebouw voor. Een complete ruïne. Geen plek meer om te verdedigen. Dan, als kakkerlakken, komen vier mannen aangerend, die gaan ergens onder het ijzer liggen. Wij gooien er granaten naar toe. Ze gillen al. Misschien is er wat afgerukt. Maar niemand komt eruit, niemand geeft zich over. Ze blijven, weet ik veel, schieten. Dus je schiet op ze met je machinegeweer. Misschien gaan ze rennen, schreeuwen, maar het gebeurt nooit dat ze terugtrekken. Ze proberen altijd nog vooruit te komen. Ze sterven, maar ze blijven vooruitrennen.”

Aan het woord is Jimmy (36), commandant van een infanteriecompagnie. Hij voert 114 man aan. Zijn achternaam geeft hij niet, conform militair voorschrift. Als hij spreekt over ‘wij’, dan zijn dat de Oekraïense militairen van de 24ste gemechaniseerde brigade. ‘Zij’ dat zijn Russische militairen die Oekraïne proberen te veroveren.

Jimmy is geen beroepsmilitair. Voor de grote oorlog werkte hij in online marketing. Daags na de invasie bood hij zich aan bij het militaire registratiekantoor in Midden-Oekraïne. Hij begon als soldaat bij de 24ste gevechtsbrigade. Hij werd sergeant, toen commandant van een peloton, klom nog een stapje op en werd toen naar de officierstraining gestuurd in Odesa.

De 24ste brigade verdedigt het stadje Tsjasiv Jar, een van de brandpunten aan het front in de provincie Donetsk. Jimmy’s mannen waren de laatsten in de woonwijk Kanal, in het oosten van de stad. Kanal is verschrikkelijk gevaarlijk, er vliegt altijd wel iets rond dat bedoeld is om te doden. Er is geen beschutting meer; alle gebouwen zijn verwoest. Dronebeelden tonen een gebied bezaaid met kraters, puinhopen waar ooit huizen stonden en gevels vol roet. Uiteindelijk trokken de Oekraïense troepen zich terug naar het oudere deel van de stad, dat gescheiden is van Kanal door een diepe watergeul.

„Dit hier is de hemel”, zegt Jimmy. Hij gebaart naar zijn omgeving, een plattelandshuisje met druivenranken. De artillerie klinkt ver weg. In de schaduw, op enkele kilometers van het front, vertelt hij over de oorlog. Over Tsjasiv Jar. Over zijn leven.

Logistiek

„De vijand heeft maar één tactiek: alles helemaal afbreken en ons eruit gooien. Als we ergens in het bos zitten, of in het veld, kunnen we ons ingraven. In Kanal kon dat niet. Bijna alles was daar ingestort. De raketten sloegen in. Tanks vuurden onafgebroken. Artillerie. Mortiergranaten. En dan komt de infanterie aanrennen. Enorme aantallen. Nou goed, we vernietigen er zo veel als we kunnen.

„We zitten nu verder van de vijand af, we kunnen ons beter verdedigen. Maar nu beginnen ze de achterhoede aan te vallen. Sinds een paar dagen ligt mijn commandopost constant onder vuur.

„Water is een probleem aan het front. Het kan geleverd worden met drones. Maar als je plastic flessen van een hoogte laat vallen spatten ze uiteen. Gooi je er zes, dan hou je er drie over. Stel dat je twintig mensen op een positie hebt, en iedereen heeft anderhalve liter water per dag nodig. Dan moet je heel veel sturen. Als je droog eten laat vallen, dan is het flop en klaar. Munitie blijft ook goed heel. Maar water? Zelfs als je het goed verpakt blijft het breken.

Zodra je even van het front weg bent, ontspan je. Je hoofd gaat pijn doen, je valt uit elkaar.

„Eigenlijk is water niet eens het probleem. Dat is slaap. Niemand daar slaapt. Als het twee uur per dag lukt, is dat mooi meegenomen. De eerste twee, drie dagen is dat het zwaarst. Daarna wordt het makkelijker, totdat je helemaal niet meer wil slapen.

Ik kan drie, vier, vijf dagen niet eten. Ik weet niet waar de energie vandaan komt, de zon misschien. Stress. Nu begrijp ik dat alles went. Ik voel me zelfs beter als ik niet slaap, niet eet. Ik voel geen pijn. Maar zodra je even van het front weg bent, ontspan je. Je hoofd gaat pijn doen, je valt uit elkaar.”

Tactiek

„Mijn eerste keer in het veld voerde ik met succes een bestorming uit in het plaatsje Koerdjoemivka. Eerlijk is eerlijk, ik werd twee keer bijna vermoord, maar goed. Het was een normaal vuurgevecht. Er waren normale mortieren. We waren voorbereid. We hebben ons werk gedaan. Ik wist toen nog niets van drones. Het front was helder opgedeeld in een rode, oranje en groene zone. Ik wist dat als ik gewond raakte, ik naar de medische hulp moest, honderdvijftig meter terug, en dan evacueren.

„Nu zijn alle lessen van tactische geneeskunde nutteloos. Er zijn geen zones meer. Tot drie kilometer van het front is het al even gevaarlijk, misschien zelfs gevaarlijker dan op de nullijn. Want daar heb je verdedigingsposities, daar ben je erop voorbereid. Nu ga je langs een pad, of door het bos, en de drones zien je. Je kunt niet naar de medische hulp. De oorlog is volledig veranderd. In Bachmoet realiseerde ik me voor het eerst: alles schiet op mij.

Jimmy en zijn mannen van de 24ste gemechaniseerde brigade. „Je kunt je aan niemand hechten, want dan wordt het moeilijk iemand te verliezen.”

Foto’s Kostyantyn Chernichkin

„Vroeger vlogen de drones nauwelijks ’s nachts. Nu vaak. Het is normaal geworden om één militair te bestoken met acht drones met warmtebeeldcamera’s. Die zijn heel duur. Twee tot drieduizend dollar. Maar de Russen gebruiken ze als wegwerpartikelen. Ze vliegen, crashen, gaan verloren. Zestienduizend dollar om één van onze infanteristen te raken. Zo was het eerder niet.

„In [de frontstad] Toretsk merkten we dat zodra ze een auto zien rijden, ze er zonder treuzelen een vliegtuigbom op gooien. Een auto tegenover een vliegtuig. Hoe duur is een bom van het [gevechtsvliegtuig] Soechoj-25? Ik weet het niet.”

De mens

„Waar ik over droom? Aan het begin wilde ik dat alles over zou zijn. Maar nu, als ik eerlijk ben, maakt het idee van terugkeren naar het burgerleven me bang. Ik begrijp mensen al niet meer. Het moet een keer over zijn. Maar hoe verder te leven? Dat is een grote vraag. Dat is zo mogelijk nog enger dan oorlog.

„Je verliest jezelf in deze oorlog. Je weet niet meer wie je bent, wat voor gezin je hebt, hoe je kinderen opgroeien. Je kunt niet goed overweg met je vrouw, je weet niet welke problemen zij heeft, want daar wil ze niet over vertellen. En ik wil haar niet over de mijne vertellen. Mijn dochter is vijf. Toen ik het leger in ging was ze tweeëneenhalf. Dat wil zeggen dat ik haar twee en een half jaar niet heb gezien. De helft van haar leven. Ik weet niet hoe groot ze is. Ik weet niets over haar. Dat is slecht.

Lees ook

Kritiek op Oekraïense legerleiding zwelt aan na snelle Russische opmars in Donetsk

Een Oekraïense soldaat loopt langs een verwoest appartement in Tsjasiv Jar in de regio Donetsk.

„Je verliest vrienden, want hoe graag je ook wil, je kunt hier geen vrienden hebben. Je kunt je aan niemand hechten, want dan wordt het moeilijk iemand te verliezen. Al deze concepten, waar ik 33 jaar lang mee leefde, heb ik weggespoeld.

„Morgen zal er iemand sterven, en ik zal vredig slapen. Ik zal weten dat het een man is, dat ik hem kende, dat ik hem aanstuurde, hem wat bijleerde, wat orders gaf en dat hij stierf. Het is niet normaal dat dit gebeurt en dat je op geen enkele manier reageert.

„Er is een psycholoog die komt praten. Het probleem is dat de meeste psychologen burger zijn. Burgers kunnen de problemen van militairen niet volledig begrijpen, omdat ze niet in onze omgeving zijn geweest. Ze stellen vragen zoals ‘hoe warm je je op aan het front’ – niemand warmt zich op aan het front, want dan laat je zien waar je bent. De rook en het vuur stijgen op.

Niemand warmt zich op aan het front, want dan laat je zien waar je bent. De rook en het vuur stijgen op.

„Een psycholoog zoekt naar triggers, agressie. Die zoekt naar symptomen om ons naar psychiatrische rehabilitatie te sturen. Of een militair gaat naar de psycholoog en zegt: ‘ik ben hier en hier bang voor’. Dan zegt de psycholoog: ‘we zijn allemaal mensen, we zijn allemaal bang’. Dan zegt de militair ‘dat snap ik wel maar ik ben bang, ik kan niet naar het front’. Maar dat kan niet. Er is een volledig andere aanpak nodig.

„Soms loopt een jongen weg, vooral nieuwelingen. Die snapt dan nog niet goed hoe het hier gaat. Zijn psyche is nog niet zo gebroken. Die kijkt om zich heen en gaat domme dingen doen, zoals wegrennen. Die denken dat het een uitweg is, maar het is geen uitweg. Van elke nieuwe lichting is er 3 tot 5 procent die wegrent of weigert. Die zet je ergens anders neer. Zo iemand is alleen maar ballast als je hem op een positie neerzet. Dan kruipt zo iemand onder de bosjes en gaat zitten beven.

„Een commandant is vooral als een vader. Je moet hem kunnen vertrouwen. Het grootste probleem van een militair die net begint, is dat hij zijn commandant nog niet vertrouwt. Ik weet niet waarom. Misschien vrezen ze dat we iedereen willen vermoorden of medailles proberen te verdienen. Maar ik ben net zo gemobiliseerd als zij.

Foto’s Kostyantyn Chernichkin

„Ik zeg dan: mijn eerste taak is om jullie leven en gezondheid te bewaken, mijn tweede taak is om de opdracht uit te voeren. Zonder jou kunnen we de volgende taak niet vervullen. We hebben een groot probleem met de aanvulling. We zijn altijd onderbezet.

„Dan stellen ze vragen: ‘waarom moeten we graven?’ Niemand wil graven. Maar ingegraven overleven we. Hoe dieper onder de grond, hoe groter je kans. Als ze dan levend en wel uit een positie komen, zeg ik: ‘Zie, je deed wat je werd opgedragen en je bleef in leven’. Dan zeggen ze: ‘God heeft mij gered’. Of ‘mijn medaillon’, dan weer ‘een icoon’, of ‘mijn kruisje’. Maar als je niet was ingegraven, was je lang geleden gestorven. Dan kunnen goddelijke verschijnselen je niet helpen.”

Russische strijdkrachten

„Eens lagen we twintig meter van de vijand. Ze lachten ons uit. De hele nacht schreeuwden we heen en weer: ‘Geef je over’. ‘Nee jullie geef je over’. In de ochtend renden ze op ons af. We schoten ze dood. Zo is het werk, je moet er klaar voor zijn, te vechten en te weten dat 90 procent van deze mensen het niet haalt. Ze hebben meer tijd, ze zijn met veel meer, dat snap ik wel. Maar ze gaan ook bijna allemaal dood.

Soms denk ik zelfs dat ze het leuk vinden om daar te rennen en te sterven. Dan denk ik bij mezelf: iemand stond op en dacht: vandaag ga ik sterven.

„Russen zijn zo brutaal, nergens bang voor, of ze zitten onder de drugs, misschien worden ze psychisch onder druk gezet. Het komt voor dat ze de opdracht hebben om van het ene gebouw naar het volgende te rennen. Ze weten dat bij zo’n actie 90 procent gewond raakt. Ze rennen zonder kogelvrij vest, zonder helm, zonder machinegeweer, maar met een rugzak van honderd liter of zo. Dan gaan ze, één voor één. De eerste haalt het niet, de tweede haalt het niet, zelfs als er al vijf neergevallen zijn sturen ze nog een zesde. Onze soldaten hechten veel meer aan het leven, dat is zeker, geen twijfel, 100 procent.

„Ik heb er veel over nagedacht de afgelopen twee jaar. In het begin dacht ik dat ze waarschijnlijk geïntimideerd zijn, en bang om terug te gaan. Toen dacht ik: zijn ze ergens mee geïnjecteerd? Een of ander medicijn? Inmiddels denk ik dat dit hun leven is. Wie tekent zo’n contract? Iemand van het platteland, iemand zonder geld die in zijn leven nog nooit wat heeft gezien, geen opleiding heeft gehad. Dit leven is voor hen een soort avontuur. Ik weet het niet. Het moet geld zijn. Ze hebben een contractleger. Dat betekent: zij gaan niet voor een idee, ze gaan voor geld.

„Soms denk ik zelfs dat ze het leuk vinden om daar te rennen en te sterven. Dan denk ik bij mezelf: iemand stond om drie uur ’s morgens op en dacht: ‘ik ga sterven, precies vandaag ga ik sterven. Wat een mooie dag om te sterven’. Hij doet zijn rugzak op en rent op ons af. En dan gaat hij.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 2 augustus 2024.

Meer Oorlog in Oekraïne van NRC.nl.


vrijdag 25 augustus 2023

AANRADER! Vanavond op NPO2 TV - Dark Waters OVER PFAS-SCHANDAAL USA / SHARTIE AD...IN NLD/BEL gaat het vervolgens nog jaren 'gewoon' door / ULTIEME ARROGANTIE CHEMOURS/DUPONT / FRAGMENTEN FD-INTERVIEW /

 

DARK WATERS | Official Trailer

Mark Ruffalo stars in #Darkwaters.  

DARK WATERS tells the shocking and heroic story of an attorney (Mark Ruffalo) who risks his career and family to uncover a dark secret hidden by one of the world’s largest corporations and to bring justice to a community dangerously exposed for decades to deadly chemicals. Starring: Mark Ruffalo, Anne Hathaway, Tim Robbins, Bill Camp, Victor Garber, Mare Winningham, William Jackson Harper, Bill Pullman Directed by Todd Haynes Screenplay by Mario Correa and Matthew Michael 

https://www.Darkwatersmovie.com 

https://www.facebook.com/darkwatersmo... 

https://twitter.com/DarkWatersMovie 

https://www.instagram.com/darkwatersm...

The only thing worse than watching a horror movie is watching a true story

*

Vanavond op NPO2 TV

Dark Waters OVER PFAS-SCHANDAAL USA

IN NLD/BEL gaat het vervolgens nog decennia 'gewoon' door

ULTIEME ARROGANTIE CHEMOURS/DUPONT - FRAGMENTEN FD-INTERVIEW

Ik zag de film  - ik denk een klein jaar geleden -  op TV...

Bleek later de BluRay DVD al een tijd in huis te hebben...

Voor mensen uit Dordrecht en omstreken, hetzelfde geldt trouwens voor Antwerpen en het Schelde-gebied vanwege 3M aldaar, horror die waarheid blijkt.

Alleen in Amerika werd de juridische strijd waar de film over verhaalt al lang geleden uitgevochten, de bedrijven  - in het Dordtse geval Dupont/Chemours - gingen hier dus  - door lankmoedige overheden  - ja, daar is'ie weer; Mark Rutte en kompanen! -  'vrolijk' door met vervuilen, pas recent zijn de hoeveelheden die worden geloosd beperkt, maar nog steeds worden deze 'eeuwig giftige stoffen' geloosd... Onderzoek wees ook recent uit dat het inmiddels zo'n beetje overal zit; tot in de diepste troggen van de oceanen toe. En waar het eenmaal zit, gaat het nooit meer weg...

In april had het FD een interview met dezelfde verantwoordelijken die later in een hoorzitting in de Tweede Kamer op kwamen draven; ongelofelijk met welke arrogantie die mensen zich uitlaten, leuk zal het leven niet voor ze zijn, maar het geld moet wel erg goed zijn als je bereid bent zo spitsroeden te lopen... 3M besloot inmiddels hun fabriek bij Antwerpen te sluiten. 

De reden?

Niet dat men het milieu niet meer verder wil verzieken, en mens en dier niet langer ziek wil maken...maar men vreest de dreiging van astronomisch oplopende schadeclaims bij nog veel langer doorgaan...


(AD)



20230414 FD Interview Marceline Bresson Eva Rooijers interviewen de Amerikaanse topvrouw van Chemours Denise Dignam en de directeur van Chemours Dordrecht An Lemaire

Chemours verwerpt EU-totaalverbod op pfas; 'Uiteindelijk is alles giftig als je er maar genoeg van neemt'


FRAGMENTEN:

"Volgens chemiebedrijf Chemours zou de Europese Unie met het voorgenomen verbod op pfas teveel middelen over één kam scheren, ‘alsof je benzine en olijfolie op dezelfde manier reguleert’. Twee topvrouwen van het bedrijf waarschuwen dat een totaalverbod op de giftige stoffen de energietransitie dwarsboomt."

&

"'Kijk, hier zit meer dan twee jaar aan denkwerk in.' Trots wijst An Lemaire, directeur van de Dordrechtse fabriek van Chemours, naar een nieuwe waterzuiveringsinstallatie. Het metalen gevaarte met de naam Aquarius moet ervoor zorgen dat het chemiebedrijf nog maar een minimum van de zorgwekkende pfas-soort GenX in de Dordtse wateren loost. Later die middag volgt de feestelijke opening van de installatie. Denise Dignam, de Amerikaanse topvrouw die verantwoordelijk is voor de Dordtse fabriek, is er speciaal voor naar Nederland gekomen."

&

 

"Pfas zijn niet alleen heel bruikbaar, sommige zijn ook giftig. Eenmaal verwerkt in producten zijn de stoffen veelal veilig te gebruiken, maar tijdens het productieproces komt een deel van de pfas via lucht en water in het milieu en uiteindelijk in het menselijk lichaam terecht.

Dat is een probleem, want eenmaal in het milieu breken pfas nauwelijks nog af. Bovendien kan langdurige blootstelling aan bepaalde pfas leiden tot nier- en teelbalkanker en tot beschadigingen van het immuunsysteem, wijst onderzoek uit. In de omgeving van de Dordtse fabriek troffen wetenschappers zowel in het bloed van omwonenden als in slootwater bovengemiddeld hoge concentraties pfoa, een giftige pfas, aan. Het RIVM adviseert omwonenden om geen groenten meer uit de eigen moestuin te eten."

&

 

"En nu komt de Europese Unie met de ultieme klap: een totaalverbod op pfas. Mede op initiatief van Nederland ligt er een veelomvattend wetsvoorstel bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen om alle pfas — meer dan tienduizend stoffen — te verbieden.

Ook daarom is Dignam in Europa. De Amerikaanse maakt een rondje langs verschillende zakenkranten om Chemours' kant van het verhaal te vertellen. De Europese Commissie heeft te weinig oog voor de nadelige kanten van haar drastische aanpak, menen Dignam en Lemaire."

&

 

"Hadden jullie niet veel eerder op zoek moeten gaan naar veilige alternatieven voor pfas?

Dignam: 'Als Chemours hebben we bijna $600 mln uitgegeven om ons productportfolio opnieuw uit te vinden. We maken nu heel andere producten dan jaren geleden, en we blijven ons best doen om die producten te verbeteren.'

Chemours kondigde onlangs een investering van €200 mln aan in een Franse fabriek waar pfas geproduceerd worden. Gaan jullie ervan uit dat dit brede verbod het niet gaat halen?

Dignam: 'We hebben er vertrouwen in dat het gezond verstand zal zegevieren.'

Er is een reden dat dit verbod zo ver gaat. Pfas zijn gevaarlijke stoffen die hun weg vinden naar zowel mens als milieu."

&

 

"Chemours mag nu dan ambitieuze doelen hebben, de bestaande vervuiling van grond en water is daarmee niet opgelost. Dat zorgt voor veel woede en frustratie bij omwonenden, niet alleen in Dordrecht maar ook bij de buitenlandse fabrieken van Chemours en andere chemiebedrijven. Het wantrouwen is groot, omdat chemiebedrijven als 3M en DuPont pfas bleven lozen hoewel zij al sinds de jaren zestig op de hoogte waren van de schadelijke gevolgen daarvan.

De zaak van de Amerikaanse DuPont-fabriek in Parkersburg, West Virginia, is het bekendst. Daar loosde het chemieconcern decennialang pfoa, een zeer giftige pfas, in de Ohio-rivier. Daardoor raakte het drinkwater van meer dan 100.000 mensen vervuild. Een boer uit de buurt klaagde het bedrijf in 1999 aan omdat zijn koeien bij bosjes neervielen. Dat verhaal vormde later de inspiratie voor de Hollywood-film Dark Waters."

&

 

"In 2015 besloot DuPont de divisie af te stoten die de pfas-soorten maakte. Die kreeg daarmee niet alleen de bedrijfsonderdelen mee die pfas maken, maar ook de verantwoordelijkheid om de pfas-rechtszaken af te handelen. De naam van dit nieuwe bedrijf? Chemours. Volgens critici was de afsplitsing een bewuste strategie om risico's af te dekken.

In verschillende juridische procedures wijzen de bedrijven nu naar elkaar als het gaat om aansprakelijkheid. Chemours claimt dat het nooit giftige stoffen heeft uitgestoten. Het bedrijf is er juist trots op dat het andere stoffen maakt dan DuPont. In tegenstelling tot de voorganger gebruikt Chemours geen pfoa, maar GenX, dat naar eigen zeggen wel veilig is.

In sommige rechtszaken wordt de afsplitsing bestempeld als een frauduleuze transactie, bedoeld om onder de pfaszaken uit te komen.

Dignam: 'Ik zie dat anders. DuPont nam een andere afslag en ging zich meer focussen op biotech. Chemours bleef zich richten op chemische producten. Dat is de reden voor de afsplitsing.'

Het Europese verbod op pfas is ook zo breed omdat er veel wantrouwen is tegenover chemiebedrijven. Jullie hebben de stoffen jarenlang op grote schaal uitgestoten terwijl jullie wisten dat ze giftig waren.

Dignam: 'Over het verleden kan ik niets zeggen. The past is the past.'

Waarom kunt u niets over het verleden zeggen? U werkt al jaren voor Chemours en werkte daarvoor voor DuPont.

Dignam: 'Chemours is een nieuw bedrijf dat zaken anders aanpakt. Wij zijn duurzaam en maken onze producten op verantwoordelijke wijze. Dat doen we omdat we dat zelf belangrijk vinden, niet omdat iemand zegt dat we dat moeten doen.' "

Maar hoe zit het dan met GenX? Dat wordt inmiddels door het RIVM en het Europees Agentschap voor Chemische stoffen 'zeer zorgwekkend' geacht."

&

 

"U heeft bij het Europees Gerechtshof geprocedeerd tegen deze classificatie, maar ook de rechter vond dat het op de lijst moet blijven. Vindt u dat GenX echt veilig is?

Dignam: 'GenX breekt niet af in de natuur, maar het hoopt zich ook niet op in het lichaam. Meerdere studies, onder andere op mensen in onze fabrieken, laten zien dat de stof het menselijk lichaam binnen een aantal dagen weer verlaat. Het gaat allemaal om de hoeveelheden die je binnenkrijgt. Uiteindelijk is alles giftig als je er maar genoeg van neemt. In grote concentraties zijn bijvoorbeeld ook water en koffie gevaarlijk.'

Lemaire: 'Ja, of denk aan straling. Dat is slecht voor mensen, maar niet in de doses die toegepast worden om röntgenfoto's te maken.'

De omliggende gemeenten hebben een rechtszaak aangespannen tegen Chemours Dordrecht. Zij willen dat het bedrijf opdraait voor de vervuiling. In uw jaarverslag staat dat deze zaak waarschijnlijk niet tot een aanzienlijke schadepost gaat leiden. Waarom denkt u dat?

Dignam: 'Op rechtszaken geven we geen commentaar.' "

&

 

"Veel frustratie zit ook in de vervuiling uit het verleden. Chemours heeft zich aan de milieuvergunningen gehouden, maar wist veel beter dan toezichthouders hoe gevaarlijk de stoffen waren. Had het bedrijf niet op eigen initiatief de uitstoot veel eerder terug moeten dringen?

Lemaire: 'Met terugwerkende kracht is het makkelijk om te zeggen dat we eerder hadden moeten beginnen.'"

Lees het volledige artikel:fd.nl/bedrijfsleven/1472868/chemours-verwerpt-eu-totaalverbod-op-pfas-uiteindelijk-is-alles-giftig-als-je-er-maar-genoeg-van-neemt

 

donderdag 6 april 2023

SHARTIE AART DEKKER / RUTTE DE (PSEUDO-)DICTATOR Ep.x / STIKSTOF-PAUZEKNOP OF -GASPEDAAL: ...en Stikstof-minister van der Wal wist van niets / FRAGMENT / NRC /

"Aan de rand van de welvaart: het land is op en het geduld ook"
"Op iedere vierkante meter Nederland liggen nu vier of meer claims: voor bevolkingsgroei (woningbouw en verstedelijking), landbouw, natuur en milieu, klimaat en energie en waterbeheer."
"'De natuur kan niet wachten', zei VVD'er Christianne van der Wal-Zeggelink dinsdag in de Kamer. Ze heeft als minister voor stikstofbeleid 'een heel duidelijke opdracht': reductie van de uitstoot met 50% in 2030. 'We hebben geen enkele keuze'.
"
"De minister: "De natuur is veerkrachtig als ze weer de ruimte krijgt. 'Ik stond laatst naast een boer in een weiland waar gewoon orchideeën groeien'."
 
Bij FD.de week - Den Haag, auteur Ulko Jonker, Financieele Dagblad 11 juni 2022

© Mirjam Vissers Artwork Meer van Mirjam Vissers op haar site   ---  Hier  ---

*

FRAGMENT(NRC, 4 april 2023, 'Stikstofminister Van der Wal heeft nog paar vrienden in het kabinet' ):

".... Bij de uitloop van de ministerraad afgelopen vrijdagmiddag herhaalde stikstofminister Christianne van der Wal (VVD) dit zinnetje wel tien keer toen journalisten haar vroegen naar de stemming in het kabinet. Daar heerste al dagen een crisissfeer over haar beleid. „Verder kan ik er niets over zeggen”, zei ze.

Vierenhalf uur later, even over half acht ’s avonds, moest Van der Wal via een pushbericht van de NOS vernemen wat de inhoud van die brief was, die na dagen verhit beraad in de top van het kabinet eindelijk was afgerond.

„Kabinet bouwt pauze in stikstof in”, was de melding. De stikstofminister wist van niets. Premier Mark Rutte (VVD), haar partijleider, had Van der Wal tijdens het finale crisisoverleg niet gebeld of geappt.

Toen Rutte vrijdagavond een toelichting gaf, begreep Van der Wal er nóg minder van. De premier weersprak het NOS-bericht. Er was geen sprake van een pauze, zei hij, het kabinet had juist een „versnelling” van de stikstofaanpak afgesproken.....

..."

* 

SHARTIE AART DEKKER - RUTTE DE DICTATOR Ep.x

STIKSTOF-PAUZEKNOP OF -GASPEDAAL: ...en Stikstof-minister van der Wal wist van niets...

Iedereen die de laatste 12-13 jaar het doen en laten van de langst zittende premier ooit  - Mark Rutte, VVD -  een beetje heeft gevolgd, weet dat hij het vervullen van het hoogste politieke ambt van ons landje zo'n beetje tot een zaak van leven en dood heeft verklaard voor zichzelf.

Daarmee in tegenspraak is zijn opstelling als er weer eens iets volledig fout is gelopen, laat staan tot een niet meer te ontkennen crisis is uitgegroeid; dan is hij 'slechts een primus inter pares' - de eerste onder zijn gelijken; of wel een soort van coördinator in het kabinet waar zijn collega-ministers en -staatssecretarissen inhoudelijk verantwoordelijk zijn voor hun eigen beleidsportefeuilles. Gelul natuurlijk, want iedereen kan zien dat zijn wil wet is, dat hij niets liever doet dan 'problemen oplossen' - alleen gaat het dan voornamelijk over politieke en electorale problemen; inhoudelijk wordt er onder zijn leiding bitter weinig écht opgelost. En als een probleem dusdanig uit de hand is gelopen dat 'er een Barbertje moet hangen', dan is het altijd iemand anders die de kogel vangt en het veld moet ruimen. Betreft het VVD'ers, dan worden die in een later stadium dan weer wel beloond met een fraaie functie als pleister op de wonden...

Dat Rutte een soort van min of meer verkapte dictator is betoogde ik al eerder; als je de ene na de andere aangenomen van de Tweede Kamer domweg niet uitvoert, ditzelfde hoogste orgaan in onze democratie verkeerd, te laat of helemaal niet voorlicht, de kiezer bedriegt met de ene na de andere belofte na de andere die je al vergeten bent als de stembussen sluiten, een pathologische leugenaar bent en er een 'Rutte-doctrine' op na houdt  - die er, vrij vertaald, op neerkomt dat je eigen geheugen precies dat oplevert wat op een zeker moment het beste uitkomt en dat anderen moeten liegen om deze schijn op te houden -  dan kan niemand meer stellen dat we met een volbloed-democraat te maken hebben, en is mijn gevolgtrekking dat de kwade genius van dit alles zich op het hellende vlak richting dictatuur beweegt.

Nu nog even het meest recente bewijs dat Rutte 'zijn ploeg' wel degelijk als een soort potentaat bestiert: het bovenstaande fragment laat zien dat de vakministers  - als het Rutte uitkomt -  helemaal niets in te brengen hebben. Stikstof-minister van der Wal is niet aanwezig bij een overleg waar haar stikstof-dossier een cruciale rol speelt, wordt niet eens ingelicht wat daar besloten is  - moet dit uit de media vernemen -  en is na een bizarre persconferentie van haar baas helemaal in totale verwarring.

Ik denk dat ik dan op zou stappen  - als ik vd Wal zou zijn -  in deze situatie...maar goed, ik ben gelukkig geen VVD-onderknuppel in een kabinet Rutte...

(AD)


maandag 6 maart 2023

FRAGMENT INTERVIEW JOHN STEWARD MET HYPOCRIETE REPUBLIKEIN: Wapenwetten USA N.A.V. NRC-COLUMN: 'Het echte gevaar voor kinderen is de intolerantie van hun ouders'

Interview with Oklahoma State Sen. Nathan Dahm | The Problem with Jon Stewart

895K abonnees

3 mrt 2023 #TheProblemWithJonStewart #guncontrol #interview  

State Sen. Nathan Dahm (R-OK) has penned several bills loosening gun restrictions, including the nation's first anti-red flag law against restricting gun access to those deemed dangerous. Not only does he want to protect the Second Amendment, but he also believes guns make us safer. We think it's probably one or the other. 

Watch the full interview in our new episode, "Chaos, Law, and Order." 

The latest episode is available only on Apple TV+. https://apple.co/ChaosLawAndOrder

*

Met dank (daar lees je dus een krant voor) aan:

De originele complete column van Frank Huiskamp op NRC.nl   - en nog veel meer - lees je    ---  Hier  ---

Het echte gevaar voor kinderen is de intolerantie van hun ouders

Frank Huiskamp

Dit weekend zag ik hoe een Jon Stewart in topvorm in luttele minuten de vloer aanveegde met een Republikeinse senator uit Oklahoma. Zoals hij dat in zijn hoogtijdagen bij The Daily Show ook altijd kon: scherp, onderbouwd, woedend, maar bovenal: oprecht. Deze man, Nathan Dahm, diende al meerdere malen wetten in om wapenbezit te vergemakkelijken, maar wil tegelijkertijd shows met dragqueens verbieden voor minderjarigen – uit bescherming. „Wat is de belangrijkste doodsoorzaak onder kinderen? Ik ga je alvast zeggen: het is geen dragqueen die een kind een boek voorleest.”

„Ik neem aan dat je gaat zeggen: vuurwapens.”

„Nee, ik ga niets zeggen alsof het een mening is, het zijn vuurwapens.”

Ik heb me de afgelopen weken bijzonder opgewonden over het verbod op dragshows op openbare plekken in de Amerikaanse staat Tennessee. Ver van mijn bed, maar dicht bij mijn hart. De gemeenschap waartoe ik met zoveel trots behoor is een wapen geworden in een uitbreidende cultuuroorlog. Drag is wezenlijk onderdeel van die gemeenschap, een ultieme vorm van vrijheid en expressie, van rebellie tegen precies het soort mensen als Dahm, die de wereld in zwart-wit zien – en soms, maar dat terzijde, het liefst alleen in wit.

Ik stuurde een bevriende dragqueen, Heisa Jynx, een berichtje. Die leest ook voor aan kinderen. „Ze zien je als een soort superheld”, zegt Heisa. „Alle events die ik heb gedaan, gingen goed, de kids hebben plezier en een leuke dag.”

Tuurlijk, zegt Heisa, is niet elke dragshow geschikt voor kinderen, maar daarom zijn ze daar ook niet bij, zijn die ook niet voor hen bedoeld. „Om te denken dat dit allemaal gebeurt om de kinderen te beschermen, zou wel heel naïef zijn.”

Dat is natuurlijk de crux. Nog even los van het feit dat er niet alleen anti-dragwetgeving in de VS doorheen wordt gedrukt, maar meerdere anti-lhbti+-wetten: kinderen worden gebruikt voor een gevecht van volwassenen. En dat is niet iets Amerikaans, we zagen het laatst nog in Nederland gebeuren in de rel rond Pim Lammers en het kinderboekenweekgedicht. De oerconservatieve aanstichter van de rel ging het niet om pedofilie, maar vooral om – ik citeer mijn eigen NRC – „het gebruik van lesmateriaal over seksuele diversiteit en lhbti-onderwijs”.

De angst van volwassenen, over de rug van hun kinderen. Niets nieuws, dit gebeurde precies zo in de discussie rond Zwarte Piet. Snelwegen blokkeren uit naam van de kinderen. De schijnheiligheid. Omdat ze bang zijn, bang dat hun kinderen opgroeien met de empathie en acceptatie en de vrijheid die je toch iedereen zou gunnen. Met hun eigen identiteit, hun eigen keuzes. Omdat ze diep vanbinnen bang zijn zelf te moeten omgaan met een kind dat buiten de norm valt en dat moeilijk vinden, terwijl het voor dat kind altijd tien keer zo moeilijk is. Nee, het echte gevaar voor kinderen, en dat heb ik de afgelopen jaren van menig dragqueen mogen horen, is de intolerantie van hun ouders.

Frank Huiskamp vervangt de komende maandagen Marcel van Roosmalen.

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 6 maart 2023



maandag 26 december 2022

FRAGMENT VK IN MEMORIAM André de Jong (1942-2022), directeur Leidse Groenoordhallen - 'Van Queen tot AC/DC & de met 10.800 toeschouwers recordwedstrijd van het Nederlandse Basketball; Parker Leiden vs. Nashua Den Bosch'

André de Jong Beeld Privéarchief

André de Jong Beeld Privéarchief

Postuum André de Jong (1942-2022) De gepassioneerde evenementenfluisteraar van de Groenoordhallen, die er zelfs het Tour-peloton van start liet gaan

André de Jong maakte van de Groenoordhallen in Leiden een evenementencomplex van allure. ’s Ochtends een veemarkt, ’s middags een beurs, ’s avonds The Police of een andere act. Hij overleed vorige maand op 80-jarige leeftijd.

Jaap Visser 28 november 2022  Het complete originele Volkskrant-artikel lees je  --- Hier ---

.........

....

Van Queen tot AC/DC & de met 10.800 toeschouwers recordwedstrijd van het Nederlandse Basketball; Parker Leiden vs. Nashua Den Bosch

De Groenoordhallen werden dankzij De Jong ook het vaste podium voor wereldacts die concertorganisator Mojo naar Nederland haalde. Van Queen tot the Police, van Status Quo tot AC/DC. En er werd heel veel gesport in De Jongs megastal: voetbal, korfbal, tennis (zelfs voor de Davis Cup) en basketbal, ooit voor 10 duizend toeschouwers, tussen Leiden en Den Bosch om de nationale titel.

Basketbal was De Jongs geliefde sport. Hij speelde het zelf op hoog niveau, in het nationale studententeam nog even met jongste broer Peter. Die ging in het vastgoed en twee jaar nadat de veemarkt de nek om was gedraaid, kwam André bij hem in de zaak. Riekje: ‘Dat vastgoed ging hem goed af, handelen en onderhandelen zat hem in het bloed.’

De energieke regelaar De Jong bleef lang actief in allerlei maatschappelijke functies, totdat beginnende dementie bij hem werd vastgesteld, hij corona kreeg en een longontsteking, die werd hem op 17 oktober dit jaar fataal. De Jong werd 80 jaar.

Tour de France

........

...

zaterdag 23 april 2022

TIJDGEEST 'HAAT'/ FRAGMENT NRC INTERVIEW: Alfons Lammers-amerikanist: ‘De meeste levens eindigen in teleurstelling, ja’ / POËZIE / WIJSHEID OVER LEVEN STERVEN & TELEURSTELLINGEN /

 

 Foto: Wislawa Szymborska, 'Mozart of poetry', dies aged 88(The Guardian, Poetry)

*

FRAGMENT(NRC, 3 september 2021, Interview Alfons Lammers-amerikanist ‘De meeste levens eindigen in teleurstelling, ja’):

".... Amerikanen begrijpen níets van ironie. De Volkskrant publiceerde vorig jaar een ingezonden brief van me naar aanleiding van een woke discussie over vrouwenhaat in The Great Gatsby. Ik schreef: zullen we die bladzijden er dan maar uitscheuren? Een dag later plaatsten ze een brief van iemand die zei: hoe durft hij dat te zeggen, dat gebeurt alleen in dictaturen. O, lieve God, ze nemen me serieus. Ik bén serieus, maar je moet de dingen lichtvoetig brengen, vind ik. Daarom is Wislawa Szymborska mijn absolute heldin.” Hij slaat de bundel die voor hem op tafel ligt open en leest de eerste regels van het gedicht Haat voor.

Zie eens hoe doelmatig nog steeds,

hoe goed in vorm

in onze eeuw de haat is.

Hoe moeiteloos hij hoge hindernissen neemt.

Hoe makkelijk hij springt, zijn prooi bereikt.

„Dat is toch helemaal… dat is zo fantastisch. Ik kan haar blijven citeren.” Hij laat haar foto op de achterkant zien, een paar jaar voor haar dood. „En ook nog zo’n leuke vrouw. Of mag ik dat niet meer zeggen?” Weer die lach......"

 *

Het hele Interview van NRC met Alfons Lammers (Amerikanist, emeritus hoogleraar Amerikaanse geschiedenis Universiteit Leiden) lees je   ---  Hier   ---

 

 

zondag 9 januari 2022

FRAGMENTEN VK-ANALYSE & CARTOON: 'Heeft Poetin echt lak aan grenzen of is het bluf?'


Cartoon van Benjamin Slyngstad @Slyngstad_cartoons

*

FRAGMENT(VK-Analyse, 9 januari 2022, 'Heeft Poetin echt lak aan grenzen of is het bluf?'):

".....Poetin is de vos die beweert dat hij bedreigd wordt door de kip, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken deze week. Rusland zegt zich bedreigd te voelen door de ‘agressieve’ politiek van een door het Westen gesteund Oekraïne, terwijl het zelf zo’n 100 duizend manschappen aan de grens heeft verzameld en dreigt met ‘militair-technische’ maatregelen tegen het land...."

&

"....Met de val van de Muur in 1989 kwam een einde aan de wereld van Jalta. Stukje bij beetje verloor Rusland zijn invloedssfeer. Niet door westerse agressie, maar door de geringe aantrekkingskracht van zijn autocratische, heerszuchtige model. Oost-Europa koos voor het Westen, Oekraïne en Georgië zochten toenadering. In Belarus en nu in Kazachstan kwamen burgers in opstand tegen een door Rusland gesteunde dictator.

Een succesvol, welvarend, op het Westen georiënteerd Oekraïne zou inderdaad een verschrikkelijke ideologische bedreiging zijn voor Rusland, als ook voor Belarus en andere autocratieën in de regio en in de wereld’, schreef de Amerikaanse historicus Anne Applebaum in het tijdschrift The Atlantic. ‘Het verlies van Oekraïne zou daarentegen dictators in Moskou, Minsk en zelfs Beijing sterker maken.’......"

*

Het complete Volkskrantartikel 'Heeft Poetin echt lak aan grenzen of is het bluf?' lees je   ---  Hier  ---

vrijdag 9 juli 2021

'DIT IS AMERIKA' / NRC BOEKEN-RECENSIES: 'Prachtige en schokkende (foto-)boeken over de onderklasse van Amerika' / KUDO 2020 /

 #ChildishGambino #ThisIsAmerica #GuavaIsland

Childish Gambino - This Is America (Official Video)

6 mei 2018

Official Video for "This Is America" by Childish Gambino 
 
Listen to Childish Gambino: https://ChildishGambino.lnk.to/listenYD 
Watch more Childish Gambino videos: https://ChildishGambino.lnk.to/listen...

 *

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/15/hoezo-is-amerika-so-great-a3999781

Recensie

Prachtige en schokkende boeken over de onderklasse van Amerika

Amerika Een fotograaf en een journalist schreven ieder een fascinerend boek over de Amerikaanse onderklasse. Het levert een heel ander Amerika op dan we meenden te kennen.

Een van de foto’s uit het boek Dignity van Chris Arnade.

Een van de foto’s uit het boek Dignity van Chris Arnade. Foto Chris Arnade

Het is me altijd onduidelijk geweest wat Hillary Clinton bedoelde toen ze in 2016 zei dat Amerika „already great” was. Het was vast bedoeld als opbeurende en patriottistische repliek op het door Trump neergezette beeld van Amerika als vermorzeld land, maar het klonk wereldvreemd, geprivilegieerd en, eerlijk gezegd, waanzinnig.

Hoe waanzinnig bedenk ik me al bladerend door Dignity. Seeking Respect in Back Row America van fotograaf Chris Arnade (1965). Hij is een voormalig Wall Street-bankier die eerst uit interesse afreist naar de zwakste buurten van Brooklyn en zich later, nadat hij zijn baan heeft opgezegd, helemaal stort op wat hij ‘back row America’ noemt, de onderkant van de samenleving. In Dignity combineert hij foto’s met essayistische reportages.

Hij laat zien dat er niets ‘great’ is aan Amerika. Niet aan de bovenkant, maar daar kom ik zo op, en zeker niet aan de onderkant.

Het pijnlijkst zijn Arnades foto’s van door drugs vernielde levens en gezichten. Jaarlijks overlijden ruim zestigduizend Amerikanen aan een overdosis – mede daardoor dáált de levensverwachting van witte Amerikanen, maar Arnade heeft zulke cijfers niet nodig om de crisis te laten zien. Hij fotografeert de verweesde gezichten van een gezin dat leeft uit een winkelwagen. Van een jong stelletje dat verslagen in de camera kijkt, in de hoek liggen bierblikjes, op de grond pleisters die het bloeden van de naald moeten stoppen.

Wat een armoedig, vervallen land. Wie dit Amerika wil begrijpen, schrijft hij, moet in de McDonald’s gaan zitten. Wat er nog over is van gemeenschappen zit dáár. McDonald’s als gemeenschapscentrum in steden waar het enige sociale verband nog ellende lijkt te zijn. Arnade praat er met, en fotografeert, daklozen, drugsverslaafden, tienermoeders, bingo-spelende bejaarden, enzovoort.

Dat is wat Dignity zo sterk maakt: het toont Amerika voorbij de verhulling van massacultuur als ware het nog steeds een ongekend rijk land, voorbij de pretenties van politici ook, voorbij de illusies dat het land al great is – of het zomaar weer kan worden. Om rapper Childish Gambino aan te halen: ‘This is America’, in al haar lelijkheid en ellende.

Het is even laf als onmogelijk om politiek uit zo’n verhaal te houden. Dit is geen boek dat de opkomst van Trump wil verklaren, schrijft Arnade aan het begin. Maar je kunt de sociale crisis in Amerika ook niet los zien van Trump (en van Clinton, trouwens), denk ik.

Diagnose

De diagnose van Arnade is dat ‘back row America’ en ‘front row America’, de culturele, politieke en economische elites, uit elkaar zijn gegroeid. De bovenkant kijkt met afgunst naar beneden, de onderkant returns the favour. Arnade pleit voor meer begrip tussen de twee. Maar zou ‘meer met elkaar praten’ echt de oplossing zijn voor de dramatische economische omstandigheden waarin mensen aan de onderkant leven? Die hebben weinig aan goede gesprekken en alles aan een hoger minimumloon, aan gemeenschappen die weer floreren en aan een overheid die zich om hen bekommert.

Dat brengt me bij Amity and Prosperity. Het is vast beroepsdeformatie, maar tijdens het lezen dacht ik steeds: hoe fantastisch moet het als journalist zijn om een boek te schrijven over thema’s als ‘vriendschap’ en ‘welvaart’ dat zich afspeelt in twee gehuchten die precies zo heten? Eliza Griswold (The New Yorker) had dat geluk en schreef een boek dat zich meet met de beste journalistieke boeken die de laatste jaren de teloorgang van Amerika beschreven, zoals Janesville en The Unwinding.

Griswold (1973) beschrijft verhalend de strijd van Stacey Haney, een verpleegster met twee kinderen, die in een oude boerderij woont in Amity, Pennsylvania. Rijd door staten als Pennsylvania en West Virginia en je ziet zulke gehuchten overal. ‘Small town USA’, romantiseert countryster Justin Moore het: ‘everybody knows me and I know them; and I believe that’s the way we were supposed to live’.

Evengoed is dat het Amerika van vervallen huizen en leegstaande fabrieken die als mausolea langs de weg staan. De banen verdwenen en daarmee de welvaart en, zou je met enige overdrijving kunnen zeggen, de Amerikaanse droom. Maar dan!

Boren en delven

Zoals in veel van dit soort gemeenschappen lijkt fracking, het met zware trillingen uit de aarde delven van schalieolie en -gas, uitkomst te bieden. Stacey Haney hoort het van buurtgenoten: laat frackingbedrijf Range boren op je land en je krijgt er goed voor betaald. Kan ze met dat geld dan wél de eindjes aan elkaar knopen?

Wellicht, maar je wordt er ook ernstig ziek van. Plots sterven de dieren van Haney en worden haar kinderen ziek. Het water, ontdekt ze, is vergiftigd.

Maar wie is verantwoordelijk? Het bedrijf Range ontkent alles, laat onderzoeken manipuleren en doet, gesteund door de overheid, niets voor ze.

Haney besluit terug te vechten en gaat een jarenlange juridische strijd aan om haar kinderen en haar gemeenschap te redden. Hoewel, ‘gemeenschap’; haar buren zijn minder enthousiast over haar strijd. Zij verdienen goed geld aan de vergoedingen die de fracking-industrie ze betaalt voor het gebruik van hun land. Daarmee gaat het boek eigenlijk over het tegenovergestelde van vriendschap en welvaart; om verraad en verval.

Amity and Prosperity is het verhaal van een gecorrumpeerde overheid die zich laat leiden door de belangen van grote bedrijven, van een economisch systeem dat zich niets aantrekt van de ecologische en sociale schade die het veroorzaakt – het verhaal van het moderne Amerika dus.

En dan zie je dat het Amerika dat Chris Arnade fotografeert en beschrijft grotendeels hetzelfde is als dat van Amity and Prosperity. Het zijn gebroken levens en gemeenschappen, in een gebroken samenleving, in een land waarvan je je kunt afvragen of het nog geheeld kan worden. Dat is waarom een politieke buitenstaander die belooft het systeem op te blazen voor veel Amerikanen aantrekkelijker is dan een kandidaat die al decennia tot de (gecorrumpeerde) politieke klasse behoort – een klasse die kiezers belooft de Amerikaanse droom weer tastbaar te maken, maar zich onderwijl onderwerpt aan de wensen van het kapitaal. De kracht van Dignity en Amity and Prosperity is dat ze precies dat verraad laten zien.

 

Chris Arnade: Dignity. Seeking Respect in Back Row America. Penguin Putnam, 304 blz. € 26,99

●●●●

 

Eliza Griswold: Amity and Prosperity. One Family and the Fracturing of America. Headline Publishing Group, 336 blz. € 25,99

●●●●●

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 15 mei 2020

 

zondag 4 juli 2021

FRAGMENT NRC BOEKEN-RECENSIES: 'Kwaadaardige genieën' - Hoe het neoliberalisme Amerika kapot heeft gemaakt / KUDO 2020 /

 


FRAGMENT:(NRC Boeken-recensie, 15-10-2020, 'Hoe het neoliberalisme Amerika kapot heeft gemaakt'):

“...... 

Kwaadaardige genieën

Op dat punt begint Evil Geniuses van Kurt Anderson. Hij laat zien hoe rechts zich hergroepeerde na de culturele revolutie van de jaren zestig. Geïnspireerd door ‘kwaadaardige genieën’ als de econoom Milton Friedman, goeroe van de privatisering, en Grover Norquist, gangmaker van een belastingprotest dat de staat Californië aan de bedelstaf bracht. De verkiezing van de immer montere Reagan bezegelde de ommekeer. De Gipper slaagde erin groepen die de dupe werden van zijn beleid, mee te nemen in zijn droom van een ‘nieuw ochtendgloren’.

De statistieken en cijfers die Andersen aandraagt, zeggen het onverbloemd: het modale inkomen van Amerikanen is sindsdien gestagneerd, pensioenen en ziektekostenverzekeringen zijn geprivatiseerd, sociale mobiliteit is in Amerika vrijwel tot stilstand gekomen, intussen werd het hoogste belastingtarief voor de superrijken gesnoeid van 70 tot 28 procent. Voeg daarbij de kredietcrisis die talloze Amerikanen het faillissement injoeg, en de ellende is compleet.

Dat heeft ook geleid tot culturele stagnatie. Amerika is volgens Andersen nu al decennia gevangen in een nostalgische loop op televisie, in film, muziek en mode. De gevolgen van de Reagan-revolutie (inclusief een snelle toename van obesitas, door de liberalisering van de fastfood-markt) gaat gepaard met een zucht naar geborgenheid in een geïdealiseerd verleden.....

.....”

*

De complete originele recensie van de boeken 

- Kurt Andersen: 'Evil Geniuses. The Unmaking of America'

- Thomas Frank: 'People Without Power'

- Michael Lind: 'The New Class War. Saving Democracy from the Metropolitan Elite'

op NRC.nl lees je    ---  Hier  --- of hieronder.


Recensie Boeken

Hoe het neoliberalisme Amerika kapot heeft gemaakt

Populisme in de VS Drie vooraanstaande Amerikaanse journalisten kritiseren het neoliberalisme dat hun samenleving heeft gespleten. Het populisme dat volgde is niet zomaar ongeciviliseerd irrationalisme.

Zijn ze allemaal opeens knetterlinks geworden, die Amerikanen? Komen ze er nu achter dat het ‘land van onbeperkte mogelijkheden’ is gaan lijken op een bidonville, met zinken daken en diepe scheuren in het asfalt?

Het lijkt erop, als je de nieuwe titels leest van drie vooraanstaande Amerikaanse journalisten. Alle drie stellen ze dat het land ten prooi is gevallen aan een neoliberalisme dat de sociale consensus uiteen heeft doen spatten. Michael Lind, auteur van opiniestukken en hoogleraar Publieke Zaken, spreekt van een ‘nieuwe klassenoorlog’. Thomas Frank, bekend van zijn boek over gewezen Democratische kiezers (What’s the Matter with Kansas?, 2004), vaart uit tegen de linkse elite die van ‘populisme’ een scheldwoord heeft gemaakt. En Kurt Andersen, die in Fantasyland (2017) de Amerikaanse hang naar fantasie en ‘magisch denken’ onderzocht, inventariseert de sociale kaalslag sinds de grote privatisering en deregulering van de jaren tachtig.

Alle drie schrijven ze, in wisselende doses, een remedie voor. Andersen pleit voor hervormingen naar Europees model, Frank wil populisme ontdoen van zijn slechte naam, Lind zoekt naar ‘democratisch pluralisme’. En alle drie hebben ze een eigen aanpak: Frank schreef een polemische geschiedenisles, Andersen een brede culturele diagnose, en Lind vooral een lang opiniestuk.

Voor Nederlandse lezers zal Frank het meest verrassend zijn. In People Without Power verzet hij zich tegen de stigmatisering van populisme als rancuneus, rechts, racistisch of zelfs fascistisch. Integendeel, echt Amerikaans populisme is juist links en democratisch, meent hij, een egalitair verzet tegen de macht van elites. Hij onderbouwt dat met een beknopte geschiedenis van de Populistische beweging in de VS eind negentiende eeuw. Die coalitie van arbeiders, lokale politici en progressieve intellectuelen leidde tot de oprichting van een Volks Partij (1891) voor sociale en economische hervormingen, bedoeld om de macht van industriële tycoons en politieke oligarchen te breken.

Van de weeromstuit maakte die elite het populisme verdacht als een uitbraak van ongeciviliseerd irrationalisme, een ‘opstand der horden’. Zoals Hilary Clinton dat een eeuw later zou doen met haar dédain voor deplorables. Thomas Frank noemt ook de hippies-op-wielen film Easy Rider (1969), in zijn ogen ook een toonbeeld van minachting voor het gewone, on-hippe volk. Het is de tragiek van het Amerikaanse populisme, meent hij: een democratische beweging die eerst werd verketterd door een rechtse elite, daarna door een linkse. Met als resultaat dat het etiket nu is gekaapt door revolutionair rechts, dat juist het tegendeel nastreeft van de oorspronkelijke populisten, namelijk: maatschappelijke ongelijkheid in stand houden en vergroten.

Het had anders kunnen lopen, meent Frank. Weliswaar kwamen de populisten destijds niet aan de macht, hun invloed deed zich wel sterk gelden onder progressieve presidenten als Woodrow Wilson en Franklin D. Roosevelt. De New Deal waarmee Roosevelt in de jaren dertig de VS uit de crisis trok, was een ‘socialistisch’ programma van overheidsinterventie dat de basis legde voor veertig jaar sociaaleconomische stabiliteit en gelijkheid. Die werd pas weer doorbroken in de jaren tachtig met de Reagan-revolutie, die het funeste idee vestigde dat overheidsregulering de vijand was.

Kwaadaardige genieën

Op dat punt begint Evil Geniuses van Kurt Anderson. Hij laat zien hoe rechts zich hergroepeerde na de culturele revolutie van de jaren zestig. Geïnspireerd door ‘kwaadaardige genieën’ als de econoom Milton Friedman, goeroe van de privatisering, en Grover Norquist, gangmaker van een belastingprotest dat de staat Californië aan de bedelstaf bracht. De verkiezing van de immer montere Reagan bezegelde de ommekeer. De Gipper slaagde erin groepen die de dupe werden van zijn beleid, mee te nemen in zijn droom van een ‘nieuw ochtendgloren’.

De statistieken en cijfers die Andersen aandraagt, zeggen het onverbloemd: het modale inkomen van Amerikanen is sindsdien gestagneerd, pensioenen en ziektekostenverzekeringen zijn geprivatiseerd, sociale mobiliteit is in Amerika vrijwel tot stilstand gekomen, intussen werd het hoogste belastingtarief voor de superrijken gesnoeid van 70 tot 28 procent. Voeg daarbij de kredietcrisis die talloze Amerikanen het faillissement injoeg, en de ellende is compleet.

Dat heeft ook geleid tot culturele stagnatie. Amerika is volgens Andersen nu al decennia gevangen in een nostalgische loop op televisie, in film, muziek en mode. De gevolgen van de Reagan-revolutie (inclusief een snelle toename van obesitas, door de liberalisering van de fastfood-markt) gaat gepaard met een zucht naar geborgenheid in een geïdealiseerd verleden.

Sindsdien woedt in Amerika een nieuwe ‘klassenoorlog’, concludeert (niet-marxist) Lind in The New Class War. Ook hij bewondert Roosevelt, en ook hij verzet zich tegen het ‘technocratische neoliberalisme’ dat ‘van bovenaf’ een revolutie heeft ontketend. Ook hij hekelt de stigmatisering van populistische kiezers als racisten of halve en hele nazi’s. Maar in tegenstelling tot Frank ziet Lind geen heil in revitalisering van links populisme; in plaats daarvan pleit hij voor ‘democratisch pluralisme’, een begrip dat helaas mooier klinkt dat hij in dit boek waarmaakt met slogans over machtsdeling en inspraak.

Dat deze auteurs zo nadrukkelijk stelling nemen, maakt hun boeken stuk voor stuk prikkelend. Het heeft ook nadelen. Zo heeft Andersen geen oog voor de keerzijde van de economische consensus die nog in de jaren zeventig in de VS bestond, zoals overregulering en inefficiëntie. Milton Friedman kwam niet zomaar uit de lucht vallen. In zijn ijver om het populisme te rehabiliteren heeft Frank op zijn beurt te weinig oog voor de duistere kanten daarvan. Hij gaat voorbij aan het diepe racisme dat ook bij Amerikaanse vakbonden leefde, zeker toen in de jaren twintig de ‘grote migratie’ van zwarte arbeiders naar het Noorden op gang kwam, onder druk van aanhoudend wit geweld en terrorisme in het Zuiden.

Marxistische organisaties

Frank hanteert dan ook een te flatteus idee van Amerikaans populisme. Dat is democratisch en ‘onverzettelijk optimistisch’, eerder schatplichtig aan Thomas Jefferson en aan Thomas Paine dan aan Karl Marx. Op de keper beschouwd is dat een herformulering van het aloude Amerikaanse zelfbeeld: altijd monter en solidair met de toekomst.

Bovendien besteedt Frank nauwelijks aandacht aan de verhouding van de Populisten tot expliciet marxistische organisaties in de VS. De Amerikaanse Communistische Partij (opgericht in 1919) speelde tot de Koude Oorlog een grote rol in arbeidsconflicten en protesten tegen racisme en segregatie (die pasten in Sovjetpropaganda over het kapitalisme).

Lind is kritischer over het populisme, maar ook hij is te ongeclausuleerd in zijn lof voor oude helden. Hij prijst Woodrow Wilson om zijn strijd tegen big business, maar vermeldt er niet bij dat de president, een bewonderaar van de Ku Klux Klan, de federale overheid probeerde te segregeren.

Hoe verder? Uit de boeken spreekt een hang naar het gematigde kapitalisme en de verzorgingsarrangementen in Noordwest-Europa. Andersen hoopt dat de pendule na vier decennia deregulering naar de andere kant zal uitslaan. Alle drie bevestigen ze nog eens wat vier jaren in de Trump-carrousel duidelijk hebben gemaakt: het land heeft dringend nieuwe stabiliteit en richting nodig, wil het niet afglijden naar de schroothoop van vergane wereldmachten.

Kurt Andersen: Evil Geniuses. The Unmaking of America.