Posts tonen met het label Verantwoordelijkheid. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Verantwoordelijkheid. Alle posts tonen

dinsdag 15 september 2026

AVAAZ Helpt Olijfbomen planten in GAZA - ‘Elke olijfboom die we planten zegt: we zijn er nog steeds. Dit is ons thuis. Hier liggen onze wortels' / #ACTIVISME /

Kom in actie!

‘Elke olijfboom die we planten zegt: we zijn er nog steeds. Dit is ons thuis. Hier liggen onze wortels. En dat is de moeite waard om voor te strijden.’ 

-- van een Palestijnse boer aan Avaaz-leden

Beste ...,

Toen Israël de velden en boomgaarden in Gaza bombardeerde, ging er veel meer dan alleen landbouwgrond verloren.

De bommen vernietigden ook het levensonderhoud van de Palestijnen. Ze ontnamen hun de waardigheid om eten op tafel te kunnen zetten voor hun kinderen. En het comfort en de geborgenheid die gezinsmomenten rond een warme maaltijd kunnen bieden.
181.700 Avaaz-leden hebben gedoneerd om levensreddende noodhulp aan gezinnen in Gaza te financieren. Dank!

Langs deze weg willen we je laten weten dat er dankzij de donaties van Avaaz-leden miljoenen liters zuiver drinkwater, duizenden warme maaltijden en brood zijn geleverd aan gezinnen in 177 kampen en distributiepunten in Gaza. Klinieken die door Avaaz worden gesteund hebben ook gratis medische zorg geboden aan meer dan 4.000 zieke en kwetsbare mensen.

Maar deze donaties maakten nog veel meer mogelijk.

Met het geld dat de Avaaz-gemeenschap inzamelde, konden mensen in Gaza akkers en boomgaarden herstellen en kassen opknappen die door de bommen waren beschadigd. Daarnaast konden ze groenten en olijfbomen planten waar gezinnen nog generaties lang van kunnen eten.

Jouw solidariteit heeft tot concrete resultaten geleid:
  • We hebben geholpen om 3,5 hectare landbouwgrond weer bruikbaar te maken, waar nu aubergines, tomaten, erwten, bonen en aardappelen worden verbouwd;
  • We hebben 47 boerengezinnen gesteund en 94 banen gecreëerd;
  • We hebben geholpen om 1.000 olijfbomen te planten, die 30.000 kilo olijven per jaar zullen opbrengen en boerengezinnen aan een inkomen helpen.
Maar deze cijfers vertellen niet het hele verhaal. Voor mensen die echte honger hebben ervaren, is eten nooit zomaar eten.
Het is veiligheid. Het gevoel van geborgenheid wanneer je als gezin weer samen aan tafel zit. Die vertrouwde smaak van zongerijpte tomaten. Ouders die hun kinderen gezonder en sterker zien worden. Tradities in leven houden met oma’s recepten en de rotsvaste overtuiging dat het verhaal van de mensen in Gaza voortleeft. 

Kinderen met tomaten die in Palestina zijn geteeld. Dankzij de vrijgevigheid van Avaaz-leden financieren we gemeenschapsprojecten die helpen om de akkers in Gaza te herstellen. Hierdoor kunnen Palestijnse gezinnen weer verse, voedzame producten verbouwen, zoals tomaten, aubergines, aardappelen en radijsjes. Foto: APN, Revive Gaza’s Farmland project.
Dankzij jouw donatie ontkiemt er weer hoop in Gaza.

Alles opnieuw opbouwen zal niet eenvoudig zijn. Palestina is nog altijd in de greep van aanvallen en trauma. Gezinnen worden nog steeds verscheurd door honger en verlies, terwijl Israël Gaza steeds meer in een wurggreep houdt en actief voorkomt dat noodhulp bij de bevolking terechtkomt.

Door voedsel te telen kunnen gezinnen op korte termijn gemakkelijker overleven. Maar gemeenschappen en stukken grond kunnen zich pas herstellen als het geweld en de genocide stoppen en de verantwoordelijken aansprakelijk worden gesteld.

Daarom heeft Avaaz een langetermijnvisie. Onze gemeenschap werkt zij aan zij met de Palestijnse bevolking om een einde te maken aan de bezetting en langdurige vrede naar Palestina te brengen. Dit zijn enkele van onze plannen voor de komende weken en maanden:
  • Samen oefenen we druk uit op de EU om de handel met illegale Israëlische nederzettingen te verbieden. Als het niet langer winstgevend is, hebben de kolonisten niet veel baat meer bij landroof en geweld. Hou je inbox de komende weken in de gaten voor belangrijke oproepen tot actie!
  • En van Gaza tot de Westelijke Jordaanoever en daarbuiten lanceren we het allereerste Palestijnse Vrijheidscharter, een document dat is geschreven door en voor het volk en de basis legt voor een mooiere toekomst. Dat is een een revolutionaire democratische daad, in navolging van de Zuid-Afrikanen die zich hebben bevrijd van de apartheid. Ook zij hadden een Vrijheidscharter, dat ze gebruikten als de basis voor een nieuwe grondwet en samenleving. Meer dan 30.000 Palestijnen hebben zich al aangesloten! Het doel is om voor het einde van het jaar aan honderdduizend mensen te komen.
De weg naar vrede in Gaza is nog lang -- en wij zullen bij elke stap steun bieden.

Vandaag is elke olijfboom die wordt geplant een belofte. Waar zoveel is vernietigd, bewijst elke nieuwe boom in de grond van Gaza dat de Palestijnse gezinnen er nog steeds zijn, nog steeds voet bij stuk houden en nog steeds werken aan de wederopbouw. En dankzij jou doen ze dat niet alleen.

Dat is het zaadje van hoop dat jij hebt helpen planten. Een zaadje dat tegen alle verwachtingen in blijft groeien.


Bedankt voor je steun aan de mensen in Palestina.

Met solidariteit,
Julia, Kaitlin, Mike en het hele Avaaz-team

PS - Alles wat Avaaz doet wordt volledig gefinancierd door onze leden -- mensen zoals jij. Met dit bericht willen we je daarvoor bedanken en je laten zien welk verschil we samen maken. Wil je graag ons voortdurende werk in Palestina en wereldwijd steunen? Dan kun je daarvoor terecht op deze pagina.

 

zondag 4 mei 2025

4 Mei - #Dodenherdenking - met #Schoof, #Bosma & al die andere #medeplichtigen aan #genocide #hypocriet op de Eerste Rij; je zou er (haast) van gaan #boycotten... #schaamte!

 

vrijdag 8 december 2023

NIEUWSBRIEF GROENE HOOFDREDACTEUR Xandra Schutte: o.a. de Masterclasses Onderzoeksjournalistiek (Investico) met ´... een genadeloze analyse van de Rutte-doctrine, die ervoor zorgde dat voor het bestuurlijke falen vrijwel nooit verantwoording werd afgelegd´

Beste lezer,
Dit is een nieuwe nieuwsbrief, een die maandelijks zal verschijnen. In onze wekelijkse nieuwsbrief ziet u welke verhalen in De Groene Amsterdammer van die week staan; in de dagelijkse nieuwsbrief worden behalve de verhalen uit het nummer van de week ook met regelmaat extra stukken geplaatst. Dat zijn met name commentaren op het nieuws, de afgelopen tijd vooral over het conflict in het Midden-Oosten en over de uitslag van de verkiezingen. Of het zijn columns en rubrieken die alleen online worden gepubliceerd, zoals de onvolprezen schaakrubriek van Hans Ree (op vrijdag) en een nieuwe column over verzet die Chris Keulemans de komende maanden zal schrijven. In de maandelijkse nieuwsbrief zal ik stilstaan bij een aantal verhalen die u, naar mijn bescheiden mening, niet mag missen.
Het zijn turbulente tijden, maar bij alles wat er in de wereld gebeurde, werd het nieuws de afgelopen maand gedomineerd door twee thema’s: de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland en de oorlog tussen Israël en Hamas. Dat gold ook voor De Groene. Op de redactie zijn wij nog steeds ontsteld over de massale winst van de partij van Geert Wilders. Hoewel Nederland al twintig jaar worstelt met rechts populisme en er al veel is gereflecteerd op het onbehagen van de kiezer en de lokroep van radicaal rechts, zal er nog meer reflectie moeten volgen. Over de drijfveren van de kiezer die zich tegen de gevestigde orde keert, over de bronnen van en antwoorden op het ongenoegen, over de toekomst van de democratie.
Veel van het onbehagen valt terug te voeren op de dertien jaar dat Mark Rutte in het Torentje zetelde. Laat dat nu net de tijd zijn waarin onderzoeksplatform Investico ontstond uit de masterclasses onderzoeksjournalistiek die wij organiseerden. Wij publiceerden talloze verhalen die de ontspoorde bestuurscultuur van het tijdperk-Rutte blootlegden: van de genadeloze fraudejacht op mensen die afhankelijk zijn van de bijstand tot de uitbuiting van arbeidsmigranten, van de visieloze bezuinigingen waardoor heel wat gemeenten bijna bankroet zijn tot de onbeholpen aanpak van het stikstofprobleem. Investico-hoofdredacteur Thomas Muntz maakte voor de verkiezingen een genadeloze analyse van de Rutte-doctrine, die ervoor zorgde dat voor het bestuurlijke falen vrijwel nooit verantwoording werd afgelegd.
De verkiezingswinst werd de PVV in de schoot geworpen, zo wordt alom geanalyseerd, doordat de VVD het kabinet eerst liet vallen op het vluchtelingenbeleid en daarna van migratie het voornaamste verkiezingsthema maakte. Onze migratiespecialist Irene van de Linde beschreef haarscherp dat Rutte als het om asiel gaat vooral symboolpolitiek bedreef; naar een werkelijke oplossing zocht hij niet.
Nu Wilders op het Torentje aast, heeft hij aangekondigd dat hij bereid is een deel van zijn standpunten ‘in de ijskast’ te zetten. Terecht wijzen andere lijsttrekkers erop dat je iets in de ijskast stopt om het goed te bewaren. Het kan er ook zo weer uit. Socioloog en politicoloog Merijn Oudenampsen, specialist in de opkomst van radicaal rechts, laat zien wat dat voor Wilders’ ideeën over de islam betekent.
VVD-leider Dilan Yeşilgöz verkondigde tijdens de campagne dat ze de grip terug wilde pakken, een variant op de Brexit-leus ‘take back control’, en een nogal cynische inzet voor een partij die zich dertien jaar in het hart van de macht bevond. In de strijd tegen de zware criminaliteit is de law & order-partij de greep in die dertien jaar in ieder geval flink verloren, zo laat een groot onderzoek van De Groene en Investico zien. De helft van de rechters en officieren van justitie wordt inmiddels bedreigd.
Bij alles wat er door ons en andere media over de oorlog tussen Israël en Hamas is geschreven, bedachten wij dat het goed was enige afstand te nemen en na te denken over de vraag waarom de hele wereld zich juist bij dit conflict zo hevig betrokken voelt. We vroegen twee schrijvers die dat als geen ander weten – hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet en hoogleraar Islam en het Westen Maurits Berger – om zich over die vraag te buigen. Het simpele antwoord is dat de symbolische betekenis van het Heilige Land en zijn inwoners garant staat voor een hoge mate van identificatie. Maar hun beschouwingen bieden veel meer stof tot nadenken. Het zijn twee verhalen om in samenhang te lezen.
Xandra Schutte



Onafhankelijk weekblad sinds 1877
U ontvangt nieuwsbrieven van De Groene Amsterdammer omdat u zich via groene.nl heeft aangemeld of in een telefoongesprek toestemming heeft gegeven. U kunt het aantal nieuwsbrieven dat u van ons ontvangt wijzigen

 

woensdag 22 november 2023

CITWEET EWALD ENGELEN / DE WAARHEID/REALITEIT OMTRENT GLOBALE VERANTWOORDELIJKHEID VOOR KLIMAAT-OPWARMING en WAT WE ER AAN (KUNNEN) GAAN DOEN / RIJK vs. ARM / NIEUWE TECHNOLOGIE /

vrijdag 27 oktober 2023

RAAK! / ONGELIJKHEID OVERAL / IK ZEG: Het is in Principe altijd de Sterkste die de Vrede moet maken! / CARTOON COLLIGNON / KRACHTVERSCHIL OORLOG PALESTINA-ISRAEL /

 

Cartoon van Jos Collignon voor de Volkskrant 27 oktober 2023

meer Cartoons van Collignon op --- Hier --- op zijn site

Collignon is een vaste Cartoonist van VK.nl

vrijdag 8 september 2023

´Gaaf man...wat een Klap!´ / HAD HEM OVER HET HOOFD GEZIEN...MAAR TE MOOI OM TE SKIPPEN Prettige vakantie allemaal, Mark Rutte / VK-CARTOON JOS COLLIGNON /

´Gaaf man...wat een Klap!´

Cartoon van Jos Collignon voor de Volkskrant 8 juli  2023

meer Cartoons van Collignon op --- Hier --- op zijn site

Collignon is een vaste Cartoonist van VK.nl

donderdag 9 maart 2023

PIETER OMTZIGT & RENSKE LEYTEN IN DEBAT #13 OPLOSSING TOESLAGENSCHANDAAL / RUTTE AFWEZIG: Renske Leijten op volle toeren: 'Hoe Fuckin' dan?' "Nu weer gezeik" 150 tegen NUL...! & Pieter Omtzigt haalt fel uit naar Rutte: ‘Ga u verantwoorden!’

 

 


 

 

8 mrt 2023 

Debat 7/3/2023

 

 

dinsdag 19 januari 2021

POLITIEK IN NEDERLAND VOOR PEUTERS: Pieter Derks over de (stiekeme) Baas van Nederland: Pannekoek Markje 'Flutte' Rutte / HOORT U HET OOK EENS VAN EEN ANDER / POLITIEK CABARET / NPO RADIO1 /

 

#markrutte #stiekem #baas

Pieter Derks over de baas van Nederland

13 jan. 2021

Mark Rutte is stiekem de baas van Nederland, maar misschien dat hij dat volgende week niet meer is. Want in de tijd dat Mark Rutte stiekem de baas was, zijn mensen in grote problemen gekomen omdat ze straf kregen terwijl ze niets fout hadden gedaan. Mark Rutte wist dat al een tijdje, maar hij wist het stiekem want hij wilde het liefst dat niemand daarachter zou komen. Mijn column voor De Nieuws BV op @NPO Radio 1.


donderdag 24 december 2020

NRC-OPINIE CARTOONs KAMAGURKA: 'Eindelijk Soeverein - The Boris' & 'De Britse Variant' / BREXIT HANDELSDEAL EU - UK / COVID19-3 /

 

Cartoon van 'Kamagurka' op NRC.nl, 24 december 2020 meer 'K' op NRC   ---  Hier ---

 


Cartoon van 'Kamagurka' op NRC.nl, 23 december 2020 meer 'K' op NRC   ---  Hier ---

zaterdag 19 december 2020

NRC-OPINIE / CORONA VACCINATIE / COLUMN ROSANNE HERZBERGER: 'Wie krijgt het vaccin? Die keuze is aan ons' / EVEN NADENKEN / AFSCHUIFGEDRAG POLITIEK VS. WETENSCHAP /

Cartoon van: 'Lokocartoons'

FRAGMENT(NRC, Column Rosanne Herzberger, 5 december 2020, ''Wie krijgt het vaccin? Die keuze is aan ons'):

".........Ik zie een boel mensen die vinden dat we hierover niet moeten debatteren. Ze zeggen dat ik voor mijn beurt praat, dat we sowieso al te veel debatteren in Nederland, dat we moeten afwachten wat de studies zeggen, dat we het aan de experts moeten overlaten, wie dat dan ook zijn. Wanneer er lastige keuzes gemaakt moeten worden, schuiven we dat het liefst op elkaars bordje.

Zelfs de regering probeert de kwestie bij de Gezondheidsraad te parkeren. En de leden van de Gezondheidsraad zeggen: nee hoor, dit soort ethische dilemma’s zijn voor de politiek.

Keken burgers vroeger naar religieuze autoriteiten voor advies, anno 2020 kijken ze reikhalzend uit naar de wetenschap en data. Misschien ligt daar een aanwijzing over effectiviteit, bijwerkingen of andere praktische details, waardoor ze zichzelf kunnen ontslaan van het maken van lastige, ideologische keuzes. Maar die keuze is aan ons, de politiek, de maatschappij – niet aan de data. Als er ergens publiek debat over moet plaatsvinden, dan is het wel over de vraag wie als eerste moet worden gevaccineerd.

Ik zou kiezen om uit elke dosis vaccin de maximale winst in........

....."

 

De hele Column:

Wie krijgt het vaccin? Die keuze is aan ons

Eerst was de vraag: hoe krijgen we alle mensen aan de vaccinatie? Nu is de vraag: wie mag er straks eerst? De komende weken arriveert ongeveer een half miljoen vaccins. Maar Nederland telt 2,4 miljoen zeventigplussers, drie miljoen mensen met onderliggende aandoeningen en een miljoen zorgmedewerkers.

En dus worden we geconfronteerd met het type ethische vraagstukken dat je normaal alleen in de oorlogsgeneeskunde of tropengeneeskunde aantreft. Je hebt één zak bloed en tien hevig bloedende mensen. Je hebt één pakje antibiotica en tien kinderen met longontsteking. Je hebt een half miljoen vaccins en circa vijf miljoen kwetsbaren die door het mijnenveld van een actieve Covid-19-uitbraak lopen. Je weet niet wanneer de volgende levering arriveert. Wie laat je aan zijn lot over?

Een vaccin staat normaal gesproken niet gelijk aan een medicijn dat verlichting biedt, maar dit keer is dat anders. Het vaccin beschermt niet alleen tegen ernstige ziekte, maar zal het leven van veel kwetsbaren direct verbeteren. Hartpatiënten en diabeten-op-leeftijd kunnen uit hun zelfisolement komen. Een vaccin voor een uitbehandelde kankerpatiënt betekent dat de korte tijd die haar rest, niet wordt bedreigd door corona. Die tijd is niet lang, maar elke dag extra is misschien wel betekenisvoller dan een jaar voor mij.

En toch moeten we tussen al die mensen kiezen. Er is een aantal no-brainers bij: het personeel van verpleeghuizen moet worden gevaccineerd om uitbraken aldaar te verminderen. Maar de verpleeghuisbewoners zelf? Hoeveel prioriteit moet een 85-jarige krijgen bij het vaccineren, als hij niet meer in staat is voor zichzelf te zorgen? Of iemand met vergevorderde dementie?

Ik zie een boel mensen die vinden dat we hierover niet moeten debatteren. Ze zeggen dat ik voor mijn beurt praat, dat we sowieso al te veel debatteren in Nederland, dat we moeten afwachten wat de studies zeggen, dat we het aan de experts moeten overlaten, wie dat dan ook zijn. Wanneer er lastige keuzes gemaakt moeten worden, schuiven we dat het liefst op elkaars bordje.

Zelfs de regering probeert de kwestie bij de Gezondheidsraad te parkeren. En de leden van de Gezondheidsraad zeggen: nee hoor, dit soort ethische dilemma’s zijn voor de politiek.

Keken burgers vroeger naar religieuze autoriteiten voor advies, anno 2020 kijken ze reikhalzend uit naar de wetenschap en data. Misschien ligt daar een aanwijzing over effectiviteit, bijwerkingen of andere praktische details, waardoor ze zichzelf kunnen ontslaan van het maken van lastige, ideologische keuzes. Maar die keuze is aan ons, de politiek, de maatschappij – niet aan de data. Als er ergens publiek debat over moet plaatsvinden, dan is het wel over de vraag wie als eerste moet worden gevaccineerd.

Ik zou kiezen om uit elke dosis vaccin de maximale winst in kwaliteit van leven te halen, zoveel mogelijk jaren in goede gezondheid. Die berekening is standaardpraktijk bij het Zorginstituut Nederland, waar ze beslissen welke medicijnen worden vergoed. Wanneer je het risico op ernstige ziekte, de levensverwachting en de huidige kwaliteit van leven kunt uitrekenen, kun je tot een optimale vaccinatiestrategie komen. Waarschijnlijk kom je dan tot de conclusie om niet de allerkwetsbaarsten te vaccineren – dus niet de ouderen in verpleeghuizen en ook niet de uitbehandelde kankerpatiënt.

Een heftige keuze, want het beschermen van de allerkwetsbaarsten is het fundament van elke beschaving. En toch denk ik dat je met de eerste vaccins zoveel mogelijk winst in gezonde levensjaren moet behalen. Liever actieve zeventigers met hartproblemen, longziekte of diabetes dan verpleeghuisbewoners. Dan kies je voor de iets minder kwetsbare groep kwetsbaren, die meer te verliezen heeft, en dus meer te winnen bij een vaccin.

Tot slot denk ik dat we niet alleen levens moeten beschermen, maar ook de fundamenten van onze rechtsstaat, parlementaire democratie en openbaar bestuur. Met die eerste levering zouden we ook onze belangrijkste rechters, hoofdofficieren en de burgemeesters van de grote gemeenten moeten beschermen. Gevolgd door onze parlementariërs en de leden van het kabinet. Dat is wat mij betreft maximale winst per prik.

Rosanne Hertzberger is microbioloog, meer van haar Columns --- Hier ---



maandag 23 november 2020

SHARTIE AART DEKKER / #IKWASHETNIE / TOESLAGEN-AFFAIRE: 3x het Neusje van de Zalm van de Nederlandse Ambtenarij; Maar ze waren het WEL! / CABARET 'EVEN TOT HIER' / COLUMNS VK & NRC OVER TAAL & 'THE ROOT OF THE EVIL' / Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde / De Taal van GEEN Verantwoordelijkheid-Sitalshing(VK)

Even tot hier: Toeslagenaffaire (Ik was het nie)

Het was écht een klerezooi bij de Belastingdienst: duizenden mensen zijn zwaar gedupeerd door de kinderopvangtoeslagaffaire. Maar: wiens schuld was dat eigenlijk? 

Uit: Even tot hier 

Met: Niels van der Laan en Jeroen Woe 

Volg ons ook op insta: vanderlaanenwoe_eventothier

 

SHARTIE AART DEKKER

3x het Neusje van de Zalm van de Ambtenarij; Maar ze waren het WEL!

Vaak werkt Humor het beste...

Dus nadat de Verhoren van topambtenaren -  ik las ergens 'Tobambtenaren' -  over de Toeslagenaffaire bij de Belastingdienst al insloegen als een bom, deed het Cabaret van 'van de Laan en Woe' daar nog een flinke schep boven op. Au!

De verhoren ontketenden een Mediastorm. 

Hieronder twee columns:

VK.nl :

Sheila Sitalsing  -  'Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort: de taal van geen verantwoordelijkheid' 

In de eerste column hieronder beschrijft Sheila Sitalsing het ambtelijke, verdoezelende taalgebruik waarmee het beeld verneveld wordt en hoe je dat soort teksten werkelijk moet interpreteren.

NRC.nl :

Tom-Jan Meeus  -  'Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde'

De laatste column  - Haagse invloeden, van Tom-Jan Meeus in NRC -  was erg feitelijk; een analyse die uitwijst dat 'ze' die topambtenaren het dus voor een groot deel WEL waren, ook al ontslaat dat de verantwoordelijke politici niet van hun verantwoordelijkheid...

 

De echte clash moet dus nog komen; deze week dus:

Schema verhoren

De verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie zijn verdeeld over acht dagen en vinden plaats van maandag 16 november tot en met donderdag 26 november 2020. De commissie, die uit acht Kamerleden bestaat, verhoort negentien personen.

Maandag 23 november

  • 9.30 uur: de heer F.H.H. Weekers – Staatssecretaris van Financiën 2010-2014
  • 13.00 uur: de heer E.D. Wiebes – Staatssecretaris van Financiën 2014-2017
  • 16.30 uur: de heer L.F. Asscher – Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2012-2017

Woensdag 25 november

  • 9.30 uur: mevrouw T. van Ark  – Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2017-2020
  • 13.00 uur: de heer M. Snel - Staatssecretaris van Financiën 2017-2019

Donderdag 26 november

  • 9.30 uur: de heer W.B. Hoekstra  – Minister van Financiën 2017-heden
  • 13.00 uur: de heer M. Rutte  – Minister-president 2010-heden

Volg de verhoren live

De verhoren zijn live te volgen via de livestream op deze website en de app Debat Direct. Alle verhoren zijn terug te kijken via Debat Gemist.

...ben benieuwd of er koppen gaan rollen; waarschijnlijk niet direct, maar dat het weleens van grote invloed zou kunnen zijn op de komende Verkiezingen lijkt me groot.

En dan te bedenken dat dit zeker niet de enige sector van onze overheid is waar dit soort dingen plaats hebben, ook al is de impact en duur lange duur ervan in dit geval wel erg zwaar...

(AD)

**

Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort: de taal van geen verantwoordelijkheid

20 november 2020 Column Sheila Sitalsing

Als je een tijdje meeluistert met Haagse ambtenaren die naar officiële formuleringen aan het zoeken zijn, een eindje met ze oploopt, ze goed probeert te verstaan wanneer ze in een openbare hoorzitting verklaren hoe het kon komen dat ambtenaren gingen jagen op burgers alsof ze Call of Duty aan het spelen waren (in dit geval betreft het burgers die kinderopvangtoeslag ontvingen), dan gaat het al gauw opvallen: de zinnen waarin dingen zomaar gebeuren.

Zinnen waarin een cruciaal memo dat waarschuwt dat zulk soldaatje spelen nefaste gevolgen heeft zomaar ‘van de radar verdwijnt’. Zinnen waarin iets dat de Tweede Kamer had moeten weten zomaar ‘niet belandt in een brief’. Zinnen waarin noodsignalen over doodnormale mensen die hun huis gedwongen moesten verkopen omdat de overheid ze in het verderf heeft gestort zomaar op cruciale momenten ‘niet op tafel liggen’ bij de minister.

Alsof memo’s en informatie en noodsignalen een eigen wil hebben en geheel zelfstandig kunnen besluiten al dan niet in brieven te belanden of ergens op tafel te gaan liggen.

Het is de taal van de ambtenarij, omdat de ambtenarij opereert namens een immens apparaat en daarbij persoonlijke opvattingen voor zich moet houden, want daar hebben we de politiek voor. Het is taal die je ook in het bedrijfsleven tegenkomt. Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort. Het is de taal van geen verantwoordelijkheid.

In cursussen helder schrijven leert de cursist als eerste: probeer de lijdende vorm te vermijden. (En als hij dat niet leert, deugt de cursus niet en heeft hij z’n goeie geld vergooid. Deze tip is gratis). Niet alleen omdat ze lelijk zijn en de tekst nodeloos vertragen en verzwaren, al die zinnen met ‘de informatie zal worden overgebracht naar de minister’. Ook omdat de opsteller van zulke zinnen handig in het midden kan laten wíé die informatie gaat bezorgen. Het zijn zinnen zonder verantwoordelijke.

Drie maal raden hoe vaak er in Haagse nota’s en in Haags spraakgebruik lijdende zinnen voorkomen (‘Deze waarschuwing is niet overgebracht naar de Tweede Kamer’). Drie maal raden hoe vaak er in de wél actieve zinnen geen sprake is van personen (‘Collega Koekebakker heeft deze waarschuwing niet opgeschreven in een brief aan de Tweede Kamer’), maar van dingen (‘De waarschuwing lag niet op tafel’).

Het is taal die de verwarring vergroot en die het wijzen naar elkaar in de affaire rond de kinderopvangtoeslag alleen maar nog irritanter maakt. Vooral als de ambtenaren die de parlementaire onderzoekscommissie afgelopen week heeft verhoord eerst een kwartier lang dit soort zinnen zonder verantwoordelijkheid aan elkaar rijgen en zich dan plotsklaps haarscherp een naam of een functie van een echt mens herinneren: collega Koekebakker van het ándere ministerie, ja die had moeten handelen.

Een vraag die hierboven hangt, is hoeveel ruimte ambtenaren hebben om buiten de lijntjes te handelen als ze zien dat ergens een burger ten onrechte wordt geruïneerd. Heel weinig, wanneer de politiek eenmaal heeft besloten, zeggen ze zelf in hun zinnen zonder verantwoordelijkheid.

Een commissie die eerder het falen van de dienst Toeslagen onderzocht, gelooft dat niet en schreef het hard op: ‘Ambtelijke professionaliteit is tevens het vermogen om tegenspraak te bieden tegen de waan van de dag. Daar heeft het in [het dossier kinderopvangtoeslag] aan ontbroken bij het management en de leiding van Toeslagen. Ambtenaren zijn niet alleen uitvoerders van politieke wensen van bewindslieden of de Kamer, maar ook zelfstandige dragers en behartigers van het algemeen belang.’

Daar zit geen enkele zin zonder verantwoordelijkheid bij.

Meer over

**

Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde

Deze week: wat er misging toen de grote partijen blind ambtelijke ideeën kopieerden. Ofwel: een modieus advies, een onwerkbaar plan, burgers als slachtoffer, een Kamer zonder geheugen: de anatomie van een Haags fiasco.

21 november 2020

Leestijd 4 minuten

Als je deze week de verhoren van topambtenaren in de toeslagenaffaire bekeek, kon je denken dat de verhoudingen in Den Haag gezond blijven. Kamerleden die de vierde macht op de pijnbank leggen: politici die laten zien dat zij, niet topambtenaren, de regie in Den Haag voeren.

Talrijke karakters kwamen voorbij. De juriste die snel was overgeplaatst toen ze waarschuwde voor te strenge bestraffing van gezinnen die vermoedelijk weinig te verwijten viel. De topambtenaar die strakke leiding suggereerde maar toevallig de pijnlijke weekrapporten nooit las. De topambtenaar die ondanks vrome woorden een onevenredig harde aanpak afdwong. En allemaal werden ze publiekelijk betrapt.

Toch weet ik niet hoe representatief dit is. Deze week publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) een studie die minder aandacht trok dan de toeslagenverhoren, maar waaraan je kon zien dat een fiasco in Den Haag ook heel anders kan verlopen.

In die kwestie bedachten topambtenaren in 2010 plannen, partijen namen ze over, waarna ze in 2012 het regeerakkoord haalden. Een formidabel beleidssucces – in Den Haag dan.

Het leidde in 2015 tot drie wetswijzigingen onder de noemer ‘participatiesamenleving’. Het instrument: taken overhevelen van rijk naar gemeenten. Het oogmerk: meer mensen met een mentale of fysieke beperking laten deelnemen aan het maatschappelijk leven, vooral de arbeidsmarkt.

Maar die SCP-studie constateerde droogjes dat ondanks alle wetgevende arbeid „de deelname van mensen met een beperking aan de samenleving niet is toegenomen”.

Dus het komt evengoed voor dat knappe politieke koppen jaren blind achter ideeën van topambtenaren aanlopen – waarna er niets van terechtkomt.

En ik dacht: toch eens nagaan hoe dat precies werkt.

Nederland heeft geen cultuur van denktanks, en zo is de democratisch wonderlijke situatie ontstaan dat niet partijen maar topambtenaren de grootste leveranciers van beleidsideeën zijn.

In elk pre-verkiezingsjaar krijgen ambtenaren van het ministerie van Financiën de opdracht ‘heroverwegingen’ samen te stellen. Het doel: in werkgroepen met collega’s van vakdepartementen plannen voor de nieuwe kabinetsperiode verkennen.

Ambtenaren als invloedrijkste denktank van Den Haag.

De ‘brede heroverwegingen’ van 2010 bevatten op drie terreinen ideeën om ‘de participatie’ op de arbeidsmarkt van mensen met een uitkering te verbeteren (en gelijktijdig te bezuinigen). Zo opperden topambtenaren dat drie wetten – voor de bijstand (WBB), de sociale werkplaatsen (Wsw) en de jonggehandicapten (Wajong) – konden worden samengevoegd „in één regeling op sociaal minimumniveau” en dat „de gemeenten verantwoordelijk [worden] voor deze regeling”.

De premisse: spreek mensen dichtbij huis aan op wat ze kunnen, en niet op wat hen mankeert – dan bespaar je op uitkeringen. Zelfredzaamheid als basis voor kortingen.

De VVD nam de gedachte over en schreef in haar verkiezingsprogramma van 2012 dat ze de drie wetten wilde „samenvoegen tot een Participatiewet en de uitvoering bij gemeenten neerleggen”. Ook andere partijen kopieerden het ambtelijke idee. Het CDA wilde een „nieuwe regeling”, waarbij „gemeenten (-) participatie bevorderen”. D66 wilde de drie regelingen „onderbrengen in 1 wet” die „gemeenten gaan (-) uitvoeren”. De PvdA had het over „één regeling, in handen van de gemeenten”. Etcetera.

Zo ging het ook met de variant ‘Zorg Dichtbij’ die topambtenaren in 2010 uitwerkten voor bezuinigingen op de volksverzekering voor ziektekosten (AWBZ). De gedachte: ‘lichtere’ AWBZ-taken (zoals „begeleiding” en „persoonlijke verzorging”) overhevelen naar „gemeenten, die beter maatwerk kunnen bieden”.

En zie: dat werd weer copy-pasten. De VVD: „Lichtere [AWBZ]-functies zoals begeleiding en persoonlijke verzorging gaan over naar de gemeente.” Het CDA: „Alle niet zorgelementen (zoals wonen en verblijf en maatschappelijke begeleiding) verdwijnen uit de AWBZ” en gaan „waar nodig naar de gemeente”. D66: „In de uitvoering willen wij gemeenten verantwoordelijk maken voor begeleiding, verzorging en verpleging thuis.” PvdA: „Gemeenten worden verantwoordelijk voor langdurige zorg en ondersteuning.”

Geen verrassing dat beide ideeën in 2012 het regeerakkoord van Rutte II (VVD-PvdA) haalden. Over de AWBZ stond er: „Gemeenten worden verantwoordelijk voor (-) ondersteuning, begeleiding en verzorging.” Ook repte het stuk van een „Participatiewet” die sterk leek op dat van de topambtenaren in 2010, inclusief de rol van de gemeenten. Verder hevelde het nieuwe kabinet de Jeugdzorg over naar de gemeenten, in 2010 als eerste bepleit door een werkgroep uit de Kamer.

Samen leverden de drie decentralisaties volgens het regeerakkoord een structurele bezuiniging op van zo’n 3,5 miljard euro.

Het Haagse optimisme over de operatie was destijds groot. Je hielp mensen met een beperking pas echt als je ze vertrouwen in plaats van bescherming geeft.

Maar SCP-directeur Kim Putters schetste het voorjaar van 2013 al ‘het smalle pad van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad’. Scepsis die het SCP de laatste vijf jaar bevestigde met talrijke kritische rapporten. Achteraf, vertelde hij me deze week, is „de overgang van een beschermende naar een activerende verzorgingsstaat” lichtzinnig omarmd. „We weten nu dat het vooral niet opgaat voor mensen voor wie de verzorgingsstaat als eerste is bedoeld.”

Ook de PvdA trok lessen uit de eigen keuzes: Kamerlid Gijs van Dijk zei in NRC dat de Participatiewet een mislukking is.

Maar Van Dijk zat destijds niet in de Kamer, en wat me in de archieven opviel: de Kamerleden die tijdens Rutte II (2012-2017) de drie wetswijzigingen behandelden, doen inmiddels bijna allemaal iets anders. Van de acht leden tellende werkgroep die de decentralisatie van de Jeugdzorg in 2010 bepleitte, zijn er nog twee Kamerlid, Madeleine van Toorenburg (CDA) en Joël Voordewind (CU) - en zij vertrekken volgend jaar.

Ook: van de acht Tweede Kamerleden die de Participatiewet behandelden, hebben er nu zes een ander specialisme of een andere functie. Van de acht Tweede Kamerleden die de zorgdecentralisatie behandelden, doen er vijf iets anders.

Je zou het niet denken, maar in de Eerste Kamer is het geheugen nog zwakker. Van de acht senatoren die de Participatiewet behandelden, zijn er twee over. De acht senatoren die de zorgdecentralisatie deden, zijn allemaal vertrokken.

Dus toen het SCP deze week pijnlijk precies vaststelde dat de operatie vrijwel niets heeft opgeleverd voor de honderdduizenden mensen om wie dit ging, was er in Den Haag bijna geen politicus meer actief die deze geschiedenis van a tot z heeft gevolgd. Zo zwak is nu het parlementaire geheugen.

Dus ook als je waardering had voor de toeslagenverhoren van topambtenaren deze week, moest je waken voor overschatting van de invloed van de Kamer. Want als partijen voor hun beleidsideeën afhankelijk blijven van de ‘heroverwegingen’ die ambtelijk Financiën samenstelt – sinds dit voorjaar ligt er een nieuw pakket – blijft de relatieve Haagse invloed van topambtenaren op politieke keuzes merkwaardig groot.

Dit wil natuurlijk niet zeggen dat topambtenaren geheime agenda’s zouden hebben. Het laat alleen zien dat partijen een te groot deel van hun opvattingen ontlenen aan een willekeurige groep mensen. Een groep die bovendien geregeld wordt gestuurd door modegrillen – de geschiedenis van de participatiebeleid laat het zien – en mede daarom soms ernstige vergissingen begaat.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 november 2020