Op @nrc Fotoserie: "Verschroeide aarde, vernielde huizen: de ravage van de natuurbranden in Europa en Noord-Afrika in beeld" https://t.co/NusK9REX44
— Aart Dekker (@AartDekker) July 30, 2026
Mijn Passie? Delen(want 'Gedeelde Vreugd=Dubbele Vreugd & Gedeelde Smart=Halve Smart).Zie mijn Blog-bijdragen dus als mijn middel om wat me interesseert te delen. Als Links, Reposts, en regelmatig in de vorm van Column, Analyse of Commentaar & al dan niet bijtend, ironisch, of roerend statement. Mijn intentie is iedere dag iets van waarde door te geven... Ik krijg ook graag feedback; dus Volgen en Reageren stel ik zeer op prijs!
Op @nrc Fotoserie: "Verschroeide aarde, vernielde huizen: de ravage van de natuurbranden in Europa en Noord-Afrika in beeld" https://t.co/NusK9REX44
— Aart Dekker (@AartDekker) July 30, 2026
In @nrc Fokke & Sukke zijn échte #Hitte-specialisten, en hebben... https://t.co/sTbAxPei9V
— Aart Dekker (@AartDekker) June 26, 2026
Jaap Tielbeke beeld Milo
19 november 2025 – verschenen in nr. 47
In 2036 vond de eerste klimaatoorlog plaats. Nadat de toevoer vanuit de gletsjers in de Himalaya stokte, raakten India en Pakistan met elkaar in conflict over water. Het was een startschot voor jaren vol kernoorlogen, waarbij meer dan tweehonderd miljoen mensen om het leven kwamen. Bij de Overstroming van 2042 verdwenen hele delen van het Verenigd Koninkrijk onder de golven. Net als Lagos, Rotterdam, Hamburg en Parijs. ‘Naarmate de wereldeconomie verder afbrokkelde en de natuur tegen ons in opstand kwam, verdwenen alle ideeën over vooruitgang of zelfs maar verandering geleidelijk uit beeld. Het ging enkel nog om overleven.’
De nieuwste roman van Ian McEwan speelt zich af in 2119. De beschaving is niet helemaal ten einde gekomen, maar de wereld ziet er wel volstrekt anders uit. Hoofdpersoon Tom Metcalfe is een literatuurwetenschapper, gespecialiseerd in de periode tussen 1990 en 2030. Tijdens zijn colleges kunnen de studenten het nauwelijks bevatten. Hoe konden mensen in die tijd zo stom zijn? Hoe vaak zijn ze wel niet gewaarschuwd? Waarom – in hemelsnaam – deden ze niets?
In de aanloop naar de dertigste klimaattop van de Verenigde Naties publiceerde Bill Gates een essay met de titel Three Tough Truths about Climate. Als Gates schrijft, leest de klimaatgemeenschap met bovengemiddelde aandacht mee. Dat komt niet alleen doordat hij een miljardair is, de Microsoft-oprichter en filantroop bemoeit zich al langer met de toekomst van de planeet. Als programmeur kijkt hij daarbij liever naar de technologische dan naar de politieke oplossingen.
Zijn eerste ‘harde waarheid’: ‘Klimaatverandering is een serieus probleem, maar het zal niet het einde van de beschaving betekenen.’ Gates zet zich af tegen het doemdenken dat het klimaatdebat volgens hem in zijn greep heeft. Dat alarmisme is niet alleen onbehulpzaam, het zou ook ongegrond zijn. Want kijk eens naar de vooruitgang die we hebben geboekt: stevenden we tien jaar geleden nog af op een opwarming van meer dan bijna vier graden, inmiddels liggen we op koers voor een temperatuurstijging tussen de 2,5 en 2,9 graden in 2100.
In 2015 werd in Parijs een ‘historisch’ klimaatakkoord gesloten, met een ambitieus streven: de opwarming van de aarde beperken tot anderhalve graad. Tien jaar later is het niet meer de vraag óf we die grens zullen overschrijden, maar of die overschrijding tijdelijk of permanent is. Reden tot alarm, zou je denken. Toch lijkt ons optimisme onuitroeibaar. Gates is lang niet de enige die de nadruk legt op het goede nieuws. Het had allemaal nog veel erger kunnen zijn als we niets hadden gedaan, is dan de portee.
Nu het politieke tij tegenzit, is het verleidelijk om de hoop te richten op technologie. Goed, de president van de grootste historische uitstoter noemt klimaatverandering ‘oplichterij’ en wil volop blijven boren naar olie en gas, maar in China vindt een ongekende revolutie plaats in schone technologie, waar de hele wereld van profiteert. Vooral de zon is een bron van optimisme voor hen die dromen van een toekomst vol overvloed. Maar pessimisten kunnen tegenwerpen dat we, ondanks al die zonnepanelen, alleen maar méér fossiele brandstoffen zijn gaan gebruiken.
De titel van McEwans roman, Wat we kunnen weten, is goed gekozen: de toekomst is en blijft een onbekende plek. We kunnen proberen ons er een voorstelling van te maken en een scheut optimisme is onmisbaar voor een wenkend perspectief. Het ís goed om stil te staan bij de vooruitgang die wel is geboekt. De opmars van zonne-energie biedt inderdaad reden tot hoop. Maar misschien is een vleugje alarmisme op zijn tijd ook niet verkeerd. Want wie de rapporten van ecologen en klimaatwetenschappers leest, weet dat ook een planeet die ‘slechts’ met 2,9 graden opwarmt angstaanjagend genoeg is. Nee, de mensheid zal niet direct uitsterven. Maar zouden we niet moeten streven naar iets meer dan simpelweg overleven?
Jaap Tielbeke 19 november 2025
Bart Crezee 10 november 2025
Koen Haegens, Emile Smits, Jaap Tielbeke en Evert de Vos 21 september 2022
Cartoon van 'Kamagurka' op Groene.nl , 26 februari 2021 meer 'K' op de Groene --- Hier ---
Nieuws
Ontbossing Het is het eerste onderzoek dat een wereldwijd sterftecijfer verbindt aan hitte als gevolg van ontbossing. „Bossen kunnen letterlijk mensenlevens redden.”
Auteurs
Gepubliceerd op 28 augustus 2025 NRC.nl Originele artikel --- Hier ---
Leestijd 2 minuten
Wereldwijd vallen jaarlijks meer dan 28.000 doden door ontbossing, het kappen van bomen. Dat blijkt uit onderzoek dat woensdag is gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Nature Climate Change. Wetenschappers rekenden uit hoeveel mensen van 2001 tot 2020 zijn bezweken als gevolg van de hitte die volgt op tropische ontbossing. Het is het eerste onderzoek dat daar een wereldwijd sterftecijfer aan verbindt.
Over twintig jaar tijd komt de studie tot ruim een half miljoen doden. De meeste slachtoffers vallen in Zuidoost-Azië. Daar gaat het om gemiddeld 8 doden per 100.000 inwoners van gebieden waarin veel ontbossing plaatsvindt. Naast Zuidoost-Azië gaat dit ook om tropische gebieden in Afrika, Noord- en Zuid-Amerika.
Waarschijnlijk ligt het daadwerkelijke aantal doden hoger. Dat de temperatuur in twintig jaar tijd is gestegen door de CO2-uitstoot die vrijkomt bij ontbossing, is namelijk niet meegenomen. In tropische gebieden komt meer dan een derde van de totale hittesterfte door ontbossing.
„Fantastische inzichten”, zegt Stefan Dekker, Amazonedeskundige en directeur van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) aan NRC. „Deze studie laat goed zien hoe onze gezondheid is gekoppeld aan de gezondheid van de aarde. Bossen kunnen letterlijk mensenlevens redden.”
Eerder onderzoek wees al uit dat blootstelling aan hitte dodelijk kan zijn, onder meer vanwege verhoogde kans op hart- en vaatziekten. „Het gaat hier bijvoorbeeld om mensen die de hele dag op het land werken”, legt Dekker uit. „Afhankelijk van onder andere lichaamsbouw vindt er een plotselinge omslag plaats in het functioneren van de mens tussen 36 en 40 graden buiten, soms met dodelijk gevolg.” In totaal kregen 345 miljoen mensen in tropische gebieden te maken met hogere temperaturen als gevolg van ontbossing.
Achter het redden van mensenlevens door bossen gaat geen ingewikkeld klimatologisch mechanisme schuil. Bossen bieden simpelweg schaduw, dat zorgt voor verkoeling. In bossen vindt ook meer verdamping plaats dan elders. Een deel van de energie gaat dan in die verdamping zitten en niet in temperatuuropbouw. Dekker: „Bossen worden ook wel gezien als een natuurlijke airconditioning.”
Bovendien zorgen ze voor regen, die weer belangrijk is voor de landbouw waar mensen afhankelijk van zijn. In landbouwgebieden ten zuiden van de Amazone valt nu minder regen, omdat verderop, in de Amazone, wordt ontbost – ironisch genoeg om meer landbouwgrond vrij te maken.
Volgens Dekker toont deze studie hoe belangrijk het „lokaal managen” van klimaat is, waar steeds meer onderzoek naar wordt gedaan. Niet alleen op internationaal niveau moeten maatregelen worden getroffen tegen opwarming van de aarde, maar ook lokaal kunnen aanpassingen helpen om mensen te beschermen. Het gaat dan bijvoorbeeld om schaduw creëren in landbouwgebieden.
Toch moeten we het lokaal managen van het klimaat niet zien als een manier om de wereldwijde temperatuur te verlagen, waarschuwt Dekker. De rol van herbebossing is lokaal groot, maar heeft een kleiner effect op de mondiale temperatuur. „Om klimaatverandering tegen te gaan moeten we minder CO2 uitstoten; met meer bomen planten redden we het niet.”
Jaarlijks verdwijnt wereldwijd ruim 10 miljoen hectare bos, blijkt uit een schatting. Na China is vooral de Europese Unie verantwoordelijk voor de internationale handel die voor ontbossing zorgt, aldus het Wereldnatuurfonds. Tropische bossen worden gekapt voor onder meer hout of landbouw. Producten die daaruit voortkomen (palmolie, rubber, koffie en cacao bijvoorbeeld) worden (ook) geïmporteerd door Europa.
In 2017 werd 16 procent van de ontbossing gelinkt aan Europese consumptie. Nederland kwam er in dat onderzoek niet goed uit: waar de gemiddelde Europeaan verantwoordelijk was voor zo’n 5 vierkante meter ontbossing in 12 jaar tijd, kwam 18 vierkante meter voor rekening van de Nederlander. De EU heeft een nieuwe ontbossingswet aangenomen, al werd die vorig jaar uitgesteld tot eind 2025.
NRC bezocht onlangs de mennonieten, die een groeiende bedreiging voor het Amazonewoud vormen
Zo'n beetje wekelijks wordt meer duidelijk hoe verwoestend Klimaatopwarming is, toch hebben we in Absurdistan Nederland nu minimaal twee partijen die vinden dat 'Het wel een tandje minder kan met maatregelen...
Penny-wize and Pound-foolish...
En dan hebben we het nog niet over Trump en de fikkies in LA gehad...
Wat een ramp! Kan onze Lieve Heer niet de 7 Plagen over Mar-el-Lago heensturen?
https://www.groene.nl/artikel/eindige-behoeften
16 oktober 2024 – verschenen in nr. 42
Vijftienduizend klimaatwetenschappers waarschuwden vorige week voor onomkeerbare klimaatschade. De uitstoot neemt nog steeds toe, het zeewater warmt op, ijskappen smelten verder. In dezelfde week – alsof het zo afgesproken was, maar uiteraard toevallig – stelde een team van 59 biologen vast dat in de laatste halve eeuw zestig procent van alle dieren op aarde verdwenen is. Dit volgde (was het toeval?) op een bezoek van Jason Hickel aan Nederland.
Hickel, hoewel bekend van het begrip degrowth, stelt in zijn boek Less is More toch niet voor de economie te doen krimpen. Hij bepleit groei van sommige zaken en krimp van andere. Meer schoon vervoer, betaalbare behuizing en gezondheidszorg, minder uitstoot. Onrealistisch, werd hem in Nederland van verschillende kanten verteld, zonder bpp-groei stort de boel in. Hickel roept veel ergernis op, net als de klimaatwetenschappers.
De reden van die ergernis heeft alles te maken met bankiersbonussen die, toevallig natuurlijk, juist die week ook in het nieuws waren. Het kabinet wil de regels ervoor versoepelen, anders vertrekt toptalent. Denk aan iemand als Ralph Hamers, die in 2020 wegging bij ING om bij het Zwitserse UBS vier keer zoveel te gaan verdienen, zo’n tien miljoen euro per jaar. Of neem topman Jamie Dimon van JP Morgan Chase, 36 miljoen dollar per jaar. De Londense bankiers van JP Morgan Chase krijgen sinds kort bonussen tot tienmaal het salaris, ‘een van de meest evenwichtige beloningsstructuren in de sector’ liet de bank weten, blijkbaar zonder ironie.
Dit is allemaal toch niet toevallig, ik neem dat terug. Hickels suggestie is een antwoord op het verdwijnen van dierenpopulaties en het klimaatevenwicht dat zoek is. En de ‘evenwichtige’ beloningsstructuur van JP Morgan Chase verklaart de afwijzing van dit idee dat we schadelijke zaken kunnen doen inkrimpen en nuttige doen groeien.
We kunnen dat niet, en dat is echt niet omdat het bbp-groei zou kosten. Uit onderzoek is zonneklaar dat de exorbitante groei van de financiële sector – groei in krediet en in beloningen – slecht is voor bbp-groei. Meer bank, minder economie. Zo simpel bleek het te zijn na de financiële crisis van 2008, en zo simpel is het nog steeds. Maar als de financiële sector blijft uitdijen, spreekt niemand over de gevaren van bbp-krimp die dit met zich meebrengt. Die zorg komt pas ter tafel als onze verlangens bevraagd worden – bijvoorbeeld als bonussen worden ingeperkt.
Want de reden dat Hickel c.s. zoveel weerstand oproepen, is de vraag die ze centraal stellen: wat heeft een mens materieel nodig om goed te kunnen leven? Vervolgens rekenen ze voor dat dit feitelijk bereikbaar is door verstandige krimp en groei.
Onrealistisch, inderdaad. Onwerkelijk, in de werkelijkheid van Ralph Hamers en Jamie Dimon, die menen aan enkele miljoenen per jaar niet genoeg te hebben voor een fijn leven. Hun vermeende verlangens, en het idee dat geld die kan verwezenlijken, hebben volledig de overhand genomen over hun behoeften in de meest ruime zin van het woord. Het is ook onze werkelijkheid. Ook de modale Nederlander verlangt steeds meer en andere kleding, gadgets en reizen, om de materiële status veilig te stellen. Hij kan slechts dromen van de miljoenen van Hamers en Dimon. Wat hen verbindt is precies die droom.
Het is in die zin dat Hickel onrealistisch is. Hij wil het over materiële behoeften hebben en niet over verlangens. Behoeften zijn eindig, verlangens en status niet. Het goede leven is wellicht te realiseren, maar materiële status wordt steeds weer bevochten, of eigenlijk gekocht, en dat voelt fijn. Die ervaring – jouissance, volgens Lacan – is existentieel geworden, ze gaat boven alles.
Daarom is Hickels voorstel een existentiële bedreiging. Serieus berekenen met hoeveel we toe kunnen: iets engers is er niet, want wat gaan we daarna doen? Ook de klimaatwetenschappers morrelen aan het primaat van verlangens als ze over planetaire grenzen beginnen. Die dreiging roept onzekerheid en ergernis op.
De bankiers roepen geen ergernis op, maar herkenning en afgunst: heerlijk! We willen ons daarom best druk maken voor of tegen bonusbeperking, maar niet over inperking van onze verlangens tot behoeften. Dat is onrealistisch. Daarom ook hebben we een ministerie van Groene Groei. Niet van Duurzaamheid, en zeker niet van Verstandige Krimp en Groei.
Reageren? bezemer@groene.nl
Ewald Engelen 19 april 2023
2 sep 2024 #Film4 #Channel4 #BehindTheScenes
This is a warning. Embark on a cinematic trip to the future in 2073, the new film from Academy Award-winning director Asif Kapadia, starring Samantha Morton. Premiering tomorrow at the 81st Venice International Film Festival. SUBSCRIBE: https://bit.ly/2up0y8g
Zo'n beetje wekelijks wordt meer duidelijk hoe verwoestend Klimaatopwarming is, toch hebben we in Ansurdistan Nederland nu minimaal twee partijen die vinden dat 'Het wel een tandje minder kan met maatregelen...
Penny-wize and Pound-foolish...
De klimaat-opwarming voltrekt zich inmiddels volgens de voorspellingen van de wetenschap, als er al iets niet aan klopt, dan is het dat de Wetenschap eigenlijk te terughoudend is geweest; want het gaat allemaal nog sneller en heftiger dan voorspeld... Maar de verschillen tussen verschillende regio's op de planeet zijn groot.
Hier een artikel uit NRC.nl over de verschillen van plek tot plek op de planeet...
Zo'n beetje wekelijks wordt meer duidelijk hoe verwoestend Klimaatopwarming is, toch hebben we in Ansurdistan Nederland nu minimaal twee partijen die vinden dat 'Het wel een tandje minder kan met maatregelen...Penny-wize and Poubd-foolish...
Hieronder een artikel uit NRC.nl over de verschillen van plek tot plek op de planeet...
Klimaat Op plekken met extreme hitte is klimaatactie amper een urgent thema. ‘Als China niks doet, dan doe ik ook mijn auto niet weg.’
21 juli 2023 Orginel artikel op NRC.nl --- Hier ---
Leestijd 5 minuten
Een huis dat bij een bosbrand is verwoest, vrijdag in de Griekse plaats Mandra, een voorstad van Athene. Foto Louiza Vradi/Reuters
Het noordelijk halfrond zucht onder ongekend extreem weer: zeewater op badtemperatuur, dagen aaneen nieuwe hitterecords, maar ook verwoestende natuurbranden door droogte, plus overstromingen door intense regens. Waar leidt het toe, behalve tot ongemak en leed voor de kwetsbaren onder mens en dier? Wordt het verband met klimaatverandering gelegd? En zo ja, leidt dat dan tot de roep om radicale maatregelen? Een rondgang.
Volgens ISGlobal, een instituut voor wereldwijde gezondheid, stierven er vorige zomer in Spanje elfduizend mensen aan de gevolgen van de warmte. In Europa waren dat er alleen in Italië meer. Ook deze zomer zullen er, zeker in Spanje en Italië, met temperaturen boven de 40 graden, weer veel hittedoden vallen.
Aflevering
1: Naar het gevaar toe
Deze podcast luister je ook in onze app
De hittegolf raakt Spanje in de week voor de parlementsverkiezingen van zondag. Die stembusgang is in zekere zin ook een referendum over het klimaat: steunen kiezers de klimaatplannen van de linkse regering, gericht op het beperken van de CO2-uitstoot, of gaat het ze te snel? Volgens de peilingen is er een gerede kans dat de linkse regering van premier Pedro Sánchez moet plaatsmaken voor een coalitie van de conservatieve Partido Popular en het radicaal-rechtse Vox.
Vooral de klimaatplannen van die laatste partij, of het gebrek daaraan, worden met scepsis bekeken. De partij ontkent niet dat het klimaat verandert, maar twijfelt aan de menselijke invloed op de opwarming en stelt dat er ook positieve kanten aan zitten. Vox-leider Santiago Abascal spreekt van de „totalitaire” neiging om het klimaatbeleid te onderwerpen aan het „dictaat” van de wetenschappers. „Onze zorg is de opkomst van een klimaatreligie waarmee je het niet oneens mag zijn.” Klimaatdoelen schaden bovendien het platteland, betoogt Vox. Regels over CO2-uitstoot en waterbesparing gaan ten koste van fabrieken en de vee-industrie.
Maar in de Spaanse verkiezingsdebatten is klimaat geen thema, ziet Jeroen van den Bergh, hoogleraar milieu-economie aan de Autonome Universiteit van Barcelona. „Partijleiders hebben er weinig baat bij om erover te beginnen. En Spaanse journalisten stippen het evenmin aan.” Links vreest dat nadruk leggen op beperken van de CO2-uitstoot kiezers afschrikt, rechts verzwijgt het onderwerp liever omdat anders zou opvallen dat op dit vlak weinig ambitie getoond wordt.
Het valt Van den Bergh ook op hoe „rommelig” politici over het klimaat praten. „Ze gebruiken allerlei termen door elkaar. Maar ze veronderstellen ook geen hoog kennisniveau bij de kiezer, die er niet goed over geïnformeerd wordt door de media.” De urgentie van de opwarming wordt niet bepaald gevoeld in Spanje, constateert Van den Bergh. „Ik hoor mijn buren, vrienden en collega’s er ook niet echt over. Men lijkt het thema een beetje moe te zijn. Terwijl: als je met deze extreme temperaturen al niet over klimaatverandering praat, wanneer dan wel?”
In Italië leiden de extreme temperaturen evenmin tot actie. Uit een onderzoek van klimaatdenktank Ecco bleek dat de meerderheid van de Italianen zich volledig bewust is van de gevolgen van klimaatverandering en bereid is om collectieve actie te ondernemen, maar dat er veel wantrouwen heerst jegens politici, instellingen en de media.
Beleidsadviseur Chiara Di Mambro van Ecco wijst op de klimaatberichtgeving van rechtse kranten als Il Giornale, Libero en La Verità, die het probleem van de opwarming „volledig ontkennen”. Die media hebben volgens Di Mambro alleen oog voor de vraag wat de burger en de economie verliezen als er maatregelen worden genomen die de opwarming tegengaan. „Op tv wordt het klimaat wel iets beter behandeld. Met deze temperaturen kunnen ze het onderwerp niet helemáál negeren.”
Volgens Di Mambro, die zich sinds 2005 met klimaatverandering bezighoudt, zijn de Italianen niet bijster goed op de hoogte van de feiten. „Het is lastig uitleggen dat de overstromingen van eerder dit jaar en de hitte nu uitingen zijn van hetzelfde fenomeen. Als ik mensen in mijn omgeving vertel wat er in de rapporten van het IPCC staat, geloven ze me niet. Veel mensen zeggen dat Italië pas in actie hoeft te komen als China ook wat doet. Waarom moet ik mijn auto opgeven als die Chinezen blijven uitstoten?”
Lees ook: De inflatie heeft een grotere invloed op de
vakantiekeuze dan de hitte in Zuid-Europa
Toch is er wel ruimte voor enig optimisme, zegt Di Mambro: sinds 2005 is het bewustzijn over klimaat enorm toegenomen, en vooral de jeugd is terdege geïnformeerd. Maar: „Helaas hebben we weinig jongeren in dit vergrijzende land”, lacht ze.
Canada maakt het ernstigste seizoen van bosbranden door. Premier Justin Trudeau twijfelt niet aan de oorzaak daarvan. „We zien steeds meer van deze branden wegens klimaatverandering”, schreef hij op Twitter. Maar niet iedereen deelt dat perspectief. Doug Ford, de conservatieve premier van de provincie Ontario, wil het verband niet leggen en spreekt van „het politiseren van de bosbranden”. En de invoering van een CO2-belasting wekt forse weerstand op, onder meer in de olierijke provincie Alberta. Rook van de Canadese branden waaiert uit over grote delen van het continent.
Voor de VS is die rookoverlast nog maar een van de problemen: van het noordoosten, dat deze maand te maken kreeg met plotselinge, hevige stortregens en onverwachte overstromingen, tot zuidelijke staten als Florida, waar de temperatuur van het zeewater met zesendertig graden het niveau van een bubbelbad benadert – met vissterfte, algengroei en schade aan koralen tot gevolg.
In miljoenenstad Phoenix, Arizona, is extreme hitte een chronische realiteit geworden. Woensdag werd het er 48 graden. Als eerste stad in de VS kreeg Phoenix twee jaar geleden een gemeentelijke dienst die voor de lange termijn maatregelen poogt te nemen, zoals het planten van bomen en het aanleggen van hittereflecterende wegbedekking. Maar, zei David Hondula, hoofd van die dienst, tegen The New York Times: „Plannen voor hitte en investeringen rond hitte zijn niet waar ze zouden moeten zijn.”
Partijleiders hebben er weinig baat bij om over het klimaat te beginnen
Jeroen van den Bergh milieu-econoom
Hondula juicht de bereidheid van de federale regering toe om maatregelen te financieren – zoals een bescheiden initiatief om kansarme gemeenschappen te helpen om de gevolgen van hittegolven te verlichten. Maar in het Congres wil lang niet iedereen van zulke financiering weten. De Republikeinse senator Ted Cruz uit Texas, een staat die eveneens gebukt gaat onder een verzengende hitte, voerde het verzet aan tegen klimaatinitiatieven in de begroting van president Joe Biden voor 2024, waaronder bijvoorbeeld een post van ruim 78 miljoen dollar (70 miljoen euro) voor de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) om „te helpen een op het klimaat voorbereide natie te bouwen” en „rechtvaardigheid op het gebied van klimaatverandering en milieu te bevorderen”. Volgens Cruz is dat „het promoten van politieke agenda’s”. De rechtse zender Fox News stelde instemmend vast dat Cruz „woke klimaatinitiatieven” ontmaskerde.
Van ernstige zorgen over droogte en een uitblijvende moessonregen tot de evacuatie van tienduizenden bewoners na stortvloeden en hevige regenval: de extremen wisselden elkaar in slechts enkele weken af in India. Juist die opvolging van schijnbaar tegengestelde effecten maakt dat veel Indiërs het spoor bijster zijn: hoe manifesteert klimaatverandering zich nou? Tegelijk moeten beleidsmakers proberen om met al die problemen rekening te houden.
De brandweer in Griekenland probeert een brand ten westen van Athene te blussen.
Foto Louisa Gouliamaki/AFP
Indiase beleidsmakers erkennen hitte als een probleem. In 2013 stelden ze een eerste hitteplan op. Maar uit een inventarisatie werd dit jaar duidelijk dat dit plan niet erg effectief is. Zo houdt het onvoldoende rekening met de kwetsbaarste groepen in de samenleving: arbeiders die overdag fysiek werk moeten leveren, armen die op straat leven, en anderen die zich geen hulpmiddelen kunnen veroorloven. Dit jaar zijn de nachten amper koeler dan de uren overdag, waardoor mensen onvoldoende kunnen rusten en bijkomen. Indiase media wijzen op de gevaren van de combinatie van hitte en een hoge luchtvochtigheid. Zelfs in de schaduw is het zo heet, en de lucht zo vochtig, dat zweet niet meer kan verdampen.
In Beijing telde juni vijf dagen boven de 40 graden. De hitte is goed voor de omzet van textiel: elke Chinees die een witte huid wil houden, heeft een soort dun regenjasje aangeschaft dat beschermt tegen UV-straling. Maar de ongewone hitte leidt nauwelijks tot een debat over klimaatverandering. Dat komt waarschijnlijk doordat zo’n onderwerp typisch gezien wordt als iets waar de gewone burger geen grip op heeft: de overheid moet het maar oplossen.
Dat is niet zozeer luiheid of desinteresse. De overheid laat een vrije discussie over dit onderwerp namelijk niet zomaar toe. Enerzijds streeft de Chinese overheid naar minder CO2-uitstoot, anderzijds wil ze de energievoorziening veiligstellen, voorál tijdens hete zomers, als er veel vraag is naar airconditioning. China bouwt daarom veel nieuwe kolencentrales.
Het is ook niet de bedoeling dat gewone burgers zich gaan uitspreken over het klimaat. Ook klimaatactivisten moeten goed op hun woorden passen. Boodschappen over mogelijk apocalyptische gevolgen van klimaatverandering zouden de stabiliteit van het land maar ondermijnen.
M.m.v. Lisa Dupuy, Frank Kuin, Garrie van Pinxteren en Derk Walters
Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 22 juli 2023.
Boulevard of broken temperature records.#climate #climatechange #globaltemprature #globalwarming pic.twitter.com/zgGpi5eVgQ
— Tjeerd Royaards (@Royaards) April 10, 2024
.jpg)
Koen Haegens beeld Milo
– verschenen in nr. 34
Zelfs voor vakantiegangers op zoek naar rust en afleiding is er deze zomer geen ontkomen aan. Of het nou in Italië en Spanje was, smeltend onder de hitterecords, op het brandende Rhodos, te midden van de overstromingen in Slovenië of verder weg, de dodelijke catastrofe op het Hawaiiaanse eiland Maui: de gevolgen van klimaatverandering vallen niet meer te ontkennen.
Wie zijn kop in het zand wil steken, kan beter afreizen naar de studeerkamer van de gemiddelde klimaateconoom. Niet dat deze academici de opwarming van de aarde ontkennen. Het zijn de gevolgen van het nakende onheil waarover een flink aantal van hen zich opvallend laconiek toont. In een recente publicatie stelt een groep klimaateconomen dat vier graden opwarming de aarde slechts vier procent groei zal kosten. William Nordhaus, in 2018 winnaar van de (niet-officiële) Nobelprijs voor de economie, noemde 3,5 graden erbij zelfs ‘optimaal’. In dat scenario zijn de extra kosten die klimaatbeleid met zich meebrengt namelijk even hoog als de baten.
‘Er is een wereld waarover klimaateconomen projecties maken, en een wereld waarover klimaatwetenschappers rapporteren’, zo beschrijft hoogleraar economie Dirk Bezemer van de Rijksuniversiteit Groningen deze kloof [in zijn fascinerende artikel](
). Op zoek naar een verklaring komt hij uit bij de gehanteerde economische modellen. Die gaan, ten eerste, uit van ervaringen uit het verleden. Denk aan de samenhang tussen temperatuur en productiviteit tussen 1900 en 2014 − een periode waarin het broeikaseffect een veel minder groot stempel drukte op de planeet.
De tweede reden voor de ogenschijnlijke wereldvreemdheid komt bekend voor. Geheel volgens de dogma’s van de markteconomie nemen de wetenschappers evenwicht, harmonie en geleidelijkheid als uitgangspunt. Of zoals een Nederlander, nota bene auteur van een leerboek over klimaateconomie, het geruststellend poogt uit te leggen: ‘Als je Groningen een graad opwarmt dan ben je in Maastricht, twee graden brengt je naar Parijs.’ Kortom: waar maken we ons druk over?
Grootschalige rampen, de ineenstorting van de economie, laat staan het einde van de groei − dergelijke aardverschuivingen worden simpelweg onvoorstelbaar geacht. Ondertussen trekt de echte wereld zich weinig aan van die achterhaalde theorie. Het risico dat er kritieke kantelpunten optreden, van smeltende poolkappen tot het verdwijnen van het Amazone-regenwoud, groeit met de dag.
In 2008 brak een loodzware crisis uit in de financiële sector. Het was de spreekwoordelijke zwarte zwaan waar de meerderheid van de economen met hun modellen niet op gerekend had. Vijftien jaar later dreigt de geschiedenis zich te herhalen.
Net als toen zal er ook nu ongetwijfeld een correctie komen op de naïviteit van sommige klimaateconomen. Maar dan is het eigenlijk al te laat. Als geen andere wetenschap laten mainstream economen zich voorstaan op hun glazen bol. Die prognoses maken ze tot fluisteraars van de machtigen op aarde, van ceo’s tot premiers tot politieke partijen met hun verkiezingsprogramma’s. Alleen: wat heeft de samenleving aan een vakgebied dat uitgerekend op dit vlak telkens weer achter de feiten blijkt aan te lopen?
En bedenk dan dat al die mooie groene technologieen gekocht worden door de rijkste 10 %, worden gesubsidieerd door de rest, die ervoor worden bedankt met een geheven wijsvingertje en je snapt waar de politieke middelvinger van devonderste 50 procent vandaan komt... pic.twitter.com/iIHbCoS0Ku
— Ewald Engelen (@ewaldeng) November 20, 2023
Jaap Tielbeke beeld Milo
11 januari 2023 – verschenen in nr. 1-2 In het nieuws
De handschoenen hoefden niet aan toen we om twaalf uur met champagneglazen de straat op gingen om met de buren te proosten. Zelfs de winterjas kon aan de kapstok blijven hangen. Met 16,9 graden was 1 januari 2023 de warmste nieuwjaarsdag ooit gemeten. In tegenstelling tot afgelopen zomer, toen de temperatuur in Nederland boven de veertig graden piekte, leek niemand daar echt van te schrikken. Maar op de keper beschouwd was deze winterse hittegolf minstens zo extreem.
Vooral de wintersportfanaat baalde: zo’n groene alpenweide, met her en der een smal strookje opgespoten sneeuw, nee, dat is niet hoe we ons onze skivakanties voorstellen. Maar de minder tastbare gevolgen van de warmer wordende winters gaan een stuk verder. Zelfs in het onwaarschijnlijke geval dat we de opwarming van de aarde weten te beperken tot 1,5 graad is aan het eind van de eeuw de helft van alle gletsjers ter wereld verdwenen, zo bleek uit een recente studie in Science. Dat is niet alleen vervelend voor skiërs en snowboarders; het smeltwater uit de bergen is cruciaal voor de waterstand in de rivieren, irrigatie voor boeren, drinkwatervoorziening en waterkrachtcentrales.
We leven in het ‘Calamiteitperk’, stelt filosoof en cabaretier Tim Fransen in een essay, ‘een tijd waarin crises – rampen, calamiteiten – elkaar in rap tempo opvolgen’. De krantenlezer die nu al moedeloos wordt van de overmaat aan verontrustend nieuws kan zich schrap zetten: door de ontwrichting van het klimaat zullen de komende decennia alleen nog maar turbulenter worden. ‘Dat betekent niet dat het Calamiteitperk de meest vreselijke tijd is om in te leven’, schrijft Fransen. ‘Zeker in het rijke West-Europa leven we voorlopig nog op een historisch hoogtepunt in termen van vrijheid, welvaart, levensverwachting. Wie het in deze tijd niet bevalt, daag ik vriendelijk uit om een plek in de geschiedenis aan te wijzen waarin het beter toeven was.’
Nog niet zo lang geleden was de gemiddelde Nederlander voor verwarming bijvoorbeeld aangewezen op kolenkachels. In sommige huizen leefde het gezin ’s winters in de keuken, omdat het fornuis de enige warmtebron was. Bedenk: dit was in een tijd dat er nog Elfstedentochten werden gereden. Dat alles veranderde nadat er in 1959 een grote gasbel was gevonden in de buurt van Slochteren, zo beschrijft Chris van der Heijden in een artikel. Binnen de kortste keren lag er achthonderd kilometer pijpleiding door heel het land en werden huishoudens massaal voorzien van een aardgasaansluiting.
Het smeltwater is cruciaal voor irrigatie, drinkwater en waterkracht
Het is verleidelijk om deze geschiedenis te lezen als een hoopvolle les. Met dezelfde politieke daadkracht kunnen we nu overschakelen op schone energiebronnen als windmolens, zonnecellen of kerncentrales.
Maar om te begrijpen waarom de huidige energietransitie zo moeizaam gaat is het even leerzaam om te kijken naar de verschillen. De reden dat er destijds minder weerstand was, is dat aardgas werd gezien als een brandstof voor vooruitgang. Geen gehannes meer met kolenkitten of petroleumkachels: iedereen kreeg radiatoren en een warme douche.
Vergelijk dat met de situatie van vandaag. We moeten van het gas af, niet omdat het ons leven onmiddellijk zoveel leuker of gemakkelijker maakt, maar omdat ons anders in de toekomst een catastrofe te wachten staat. Dat is de tragiek van het Calamiteitperk: de klassieke vooruitgangsformule lijkt uitgewerkt. De tijd dat we iedere winter naar de Alpen konden vliegen om van de piste af te roetsjen komt ten einde. Het gasfornuis moet plaatsmaken voor de inductieplaat, de warmtepomp zal de cv-ketel vervangen, de winters worden warmer, net als de zomer, en toch wensen we elkaar telkens weer het allerbeste voor het nieuwe jaar.
Tim Fransen 11 januari 2023
Chris van der Heijden 11 januari 2023
Fokke & Sukke https://t.co/HTBBPADfuA
— Aart Dekker (@AartDekker) August 20, 2023
Basketball speelt een belangrijke rol in mijn leven. Toen ik 14 was zag ik voor het eerst een wedstrijd. Ik zag balkunstenaar Jerome Freeman voor Frisol/Rowic tegen (ik meen) Jugglers spelen; mijn leven was veranderd.
Het duurde nog wel even voor ik lid werd van Frisol/R, toen was 15. Het is niet zo dat Basketball voor mij 'alles' was (of is). Het is wel een belangrijk onderdeel; ik werd 'Basketballer', en dat zal ik blijven voor de rest van mijn leven. Daarbij maakt het niet eens veel uit dat ik zelf niet meer kan spelen; ik was Speler en nu doe ik andere dingen in het Basketball.
Hoe het Nederlandse Basketball reilt en zeilt, telt dus voor mij; het houdt mij bezig en ik zou graag beter zien gaan. Dus wil ik daar mijn steentje aan bijdragen.
Het kan zijn door Kinnesinne, Frustratie, Sensatielust, Domme Onwetendheid, Profileringsdrang, Persoonlijke Aversie, enzovoort; er wordt in en rond het Nederlandse Basketball nogal eens met modder gegooid. Daar baal ik weleens van.
Basketball is een schitterende sport; met voetbal de grootste teamsport ter wereld, spectaculair en een mooie metafoor voor het 'gewone leven'; alles zit erin.
Alleen weten in Nederland slechts relatief weinig mensen dat, en dat is jammer, want de sport Basketball verdient een groter en belangrijker podium in de Nederlandse samenleving.
O.a. daarom schrijf/deel ik, op deze Blog of in mijn column op www.iBasketball.nl .