woensdag 18 juni 2025
OORLOG & VREDE / CARTOON(2005, De Tijd) weer Actueel: VVD'ers vol onbegrip dat 'het plebs' niet enthousiast is over het VVD-voornemen de Bijstandtrekkers te laten bloeden voor 19.000.000.000 extra Defensie-uitgaven / #BESTAANSZEKERHEID
zondag 16 maart 2025
COLUMNIST AART DEKKER / DBL / 4+BUITENLANDERS OP HET VELD: 'Goed, Donar Verloor dus (definitief) met 20-0 bij en tegen Aris Leeuwarden...' / REGELS / OVERTREDINGEN EFFECTIEF BESTRAFFEN
![]() |
| Afbeelding overgenomen van de SP: 'GerWouters.sp.nl/' |
Toch...Toch?
Wat? Nou; of niet natuurlijk!
Ik hoorde pas donderdag -van Matthijs Groot en Adriaan van der Bergen, op de tribune bij Forward Lease Rotterdam ChallengeSports Basketball vs. Landstede Zwolle- toen ik ik de vraag stelde; “Wat is er eigenlijk gisteren besloten op de DBL-bestuursvergadering”.
vrijdag 8 december 2023
BIZAR: Economen tonen zich blind voor een dreigende ramp - Mariana Mazzucato: ‘De grote consultancy’s zijn pushers van niet-werkende drugs’ / EN VERDER: Bidenomics, Oliver Anthony, Arbeidsmigratie, Statiegeld, Esther Gerritsen, Millennials & Vriendschap, Kaija Saariaho, Energietransitie; Niet Markten maar Overheid aan zet,
In het nieuws
Economen tonen zich blind voor een dreigende ramp
Koen Haegens beeld Milo
– verschenen in nr. 34
Zelfs voor vakantiegangers op zoek naar rust en afleiding is er deze zomer geen ontkomen aan. Of het nou in Italië en Spanje was, smeltend onder de hitterecords, op het brandende Rhodos, te midden van de overstromingen in Slovenië of verder weg, de dodelijke catastrofe op het Hawaiiaanse eiland Maui: de gevolgen van klimaatverandering vallen niet meer te ontkennen.
Wie zijn kop in het zand wil steken, kan beter afreizen naar de studeerkamer van de gemiddelde klimaateconoom. Niet dat deze academici de opwarming van de aarde ontkennen. Het zijn de gevolgen van het nakende onheil waarover een flink aantal van hen zich opvallend laconiek toont. In een recente publicatie stelt een groep klimaateconomen dat vier graden opwarming de aarde slechts vier procent groei zal kosten. William Nordhaus, in 2018 winnaar van de (niet-officiële) Nobelprijs voor de economie, noemde 3,5 graden erbij zelfs ‘optimaal’. In dat scenario zijn de extra kosten die klimaatbeleid met zich meebrengt namelijk even hoog als de baten.
‘Er is een wereld waarover klimaateconomen projecties maken, en een wereld waarover klimaatwetenschappers rapporteren’, zo beschrijft hoogleraar economie Dirk Bezemer van de Rijksuniversiteit Groningen deze kloof [in zijn fascinerende artikel](
). Op zoek naar een verklaring komt hij uit bij de gehanteerde economische modellen. Die gaan, ten eerste, uit van ervaringen uit het verleden. Denk aan de samenhang tussen temperatuur en productiviteit tussen 1900 en 2014 − een periode waarin het broeikaseffect een veel minder groot stempel drukte op de planeet.
De tweede reden voor de ogenschijnlijke wereldvreemdheid komt bekend voor. Geheel volgens de dogma’s van de markteconomie nemen de wetenschappers evenwicht, harmonie en geleidelijkheid als uitgangspunt. Of zoals een Nederlander, nota bene auteur van een leerboek over klimaateconomie, het geruststellend poogt uit te leggen: ‘Als je Groningen een graad opwarmt dan ben je in Maastricht, twee graden brengt je naar Parijs.’ Kortom: waar maken we ons druk over?
Grootschalige rampen, de ineenstorting van de economie, laat staan het einde van de groei − dergelijke aardverschuivingen worden simpelweg onvoorstelbaar geacht. Ondertussen trekt de echte wereld zich weinig aan van die achterhaalde theorie. Het risico dat er kritieke kantelpunten optreden, van smeltende poolkappen tot het verdwijnen van het Amazone-regenwoud, groeit met de dag.
In 2008 brak een loodzware crisis uit in de financiële sector. Het was de spreekwoordelijke zwarte zwaan waar de meerderheid van de economen met hun modellen niet op gerekend had. Vijftien jaar later dreigt de geschiedenis zich te herhalen.
Net als toen zal er ook nu ongetwijfeld een correctie komen op de naïviteit van sommige klimaateconomen. Maar dan is het eigenlijk al te laat. Als geen andere wetenschap laten mainstream economen zich voorstaan op hun glazen bol. Die prognoses maken ze tot fluisteraars van de machtigen op aarde, van ceo’s tot premiers tot politieke partijen met hun verkiezingsprogramma’s. Alleen: wat heeft de samenleving aan een vakgebied dat uitgerekend op dit vlak telkens weer achter de feiten blijkt aan te lopen?
Lees verder:
zaterdag 11 november 2023
HET IS WEER (BIJNA) ZOVER IN DE USA: 8 Rechtse Colère-´leiders´ gijzelen alles en iedereen... / CARTOON RJ MATSON / TRUMP-REPUBLIKEINEN VS. ´DE REST´ /
RJ Matson, CQ Roll Call @MatsonCartoons pic.twitter.com/THKoOtJdS7
— Editorial & Political Cartoons (@EandPCartoons) November 11, 2023
donderdag 3 augustus 2023
SHARTIE AART DEKKER / HET BLIJFT LASTIG...UITLEGGEN / BUREACRATISCHE HEL NLD: 'De moker en de fraude' / N.A.V. NRC-RTD-COLUMN SHEILA KAMERMAN / SCHOT-CARTOONS & ERASMUS WETENSCHAP COLUMN 'De toeslagenaffaire is ook het gevolg van...Zerotolerancebeleid'
Cartoon overgenomen van Erasmusmagazine.nl 'De Toeslagen-affaire...' ,(DUO-affaire, e.v.a. 'Schandalen van Rutte')
Cartoon Bas vd Schot, meer Bas van der Schot voor bijv. de Volkskrant --- Hier ---
*
SHARTIE AART DEKKER / HET BLIJFT LASTIG...UITLEGGEN
DE BUREACRATISCHE HEL NEDERLAND BESTAAT!
N.A.V. NRC-RTD-COLUMN SHEILA KAMERMAN
SCHOT-CARTOONS & ERASMUS WETENSCHAP COLUMN
'De toeslagenaffaire is ook het gevolg van...Zerotolerancebeleid'
(AD)
*
NRC, Sheila Kamerman 19 juli 2023
Originele Column en nog veel meer op NRC.nl --- Hier ---
De moker en de fraude
Het kleine garagebedrijf van Aad Mostert zit al 28 jaar op dezelfde plek in Rotterdam-Crooswijk. Volkswijk. Smalle straten. Vaste klantenkring, altijd veel reparatiewerk. Maar er is een schaduwkant. En dat is parkeerbeheer. Soms staat er éven een auto voor de garage met twee wielen op de stoep, als er geen parkeervak vrij is. Een klant die zijn auto brengt, een auto die zó wordt nagekeken, een auto voor de verkoop die net is opgehaald. Een auto die je dadelijk gaat repareren, zet je niet twee straten verderop. Trouwens, in 28 jaar heeft er nog nooit een buurtbewoner geklaagd. Aad: „Ze lopen er omheen.”
„Sorry mevrouw.”
„Geeft niets hoor, meneer.”
De handhavers van parkeerbeheer lopen er niet omheen. Aad Mostert draait zich om. Hup een prent.
Vier keer heeft hij die foutparkeerboete voor de rechter laten komen en vier keer heeft hij gewonnen. Maar dat doet hij niet meer. Een bezwaarschrift schrijven, zitting voorbereiden, naar de rechtbank gaan, het kost hem bij elkaar een dag tijd en dat is geld. Toch maar betalen is goedkoper.
Tot kort geleden, zegt hij, kon je naar de gemeente bellen. Dan kreeg je een mevrouw aan de lijn. Het lukte soms om het met haar op te lossen. „Oh, u bent garagehouder!” Dan trok ze de boete uit de stapel en verscheurde die. Dat kan niet meer. Ze moet zich strikt aan de regels houden. Ze zijn bang voor fraude. Dat vertelde ze hem zelf. Nu betaalt hij de boete. En heeft hij zin om met een moker de parkeerpaal kapot te rammen, maar hij doet dat niet.
Wie verlangt niet naar iemand die je kan bellen, die luistert en die iets dóét? Hoe vaak draai je niet als een carrousel in de klantenservice, verlies je je decorum in het keuzemenu, om dan waanzinnig te worden van het wachtmuziekje?
We zijn het land geworden van ‘red jezelf’. Maar wel met méér in plaats van minder regels.
Aad Mostert redt zich wel, al denkt hij na een boete weleens aan stoppen. Echt wanhopig worden mensen die afhankelijk zijn. Een vriendin vertelde dat veel leden van haar patiëntenvereniging best een aantal uur of een aantal dagen per week kúnnen werken. En ook dolgraag willen. Maar ze durven niet. Zelfs vrijwilligerswerk doen, vinden ze eng.
Want áls er ook maar iets misloopt in de krochten van het uitkeringssysteem. Of nog erger: als er (onterecht) fraude wordt vermoed, dan zijn ze snel hun uitkering kwijt. En zonder kunnen ze door hun ziekte niet leven.
Dus zitten ze op de bank.
Met uitkering.
Zonder werk.
Binnen de regels.
Sheila Kamerman vervangt Gemma Venhuizen tijdens haar vakantie
Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 19 juli 2023.
Cartoons overgenomen van Erasmusmagazine.nl 'De Toeslagen-affaire...' ,(DUO-affaire, e.v.a. 'Schandalen van Rutte') Daar nog een derde fraaie Cartoon bij dit thema.
Cartoon Bas vd Schot, meer Bas van der Schot voor bijv. de Volkskrant --- Hier ---
*
MEER Sheila Kamerman in NRC:
Sheila Kamerman
Sheila Kamerman is redacteur bij NRC en schrijft regelmatig columns
wo · 26 juli 2023
Weg uit dit gekkenhuis
wo · 19 juli 2023
We zijn het land geworden van ‘red jezelf’. Maar wel met méér in plaats van minder regels
wo · 12 juli 2023
Elke vluchteling die komt is gretig
di · 4 april 2023
Dubbel parkeren, telefoneren op speakerstand: tegen zelfbenoemde koningen loop je voortdurend aan
wo · 1 februari 2023
Ik maak een kale rots van je
di · 3 januari 2023
Mildheid voor complotdenkers
donderdag 6 oktober 2022
COLUMNIST OPINIE-/DRUKTEMAKER; Pieter Derks - 'Een falende overheid die de rechten van burgers niet al te serieus neemt' / TOEZICHTHOUDER JEUGDZORG KAPT ERMEE / NPO RADIO-1 /
#wieluistertweetmeer #nporadio1
'Een falende overheid die de rechten van burgers niet al te serieus neemt' | NPO Radio 1
14 sep. 2022 Inspectie op de Jeugdzorg gooit het bijltje erbij neer. Pieter Derks herkent een patroon: 'Een falende overheid die de rechten van burgers niet al te serieus neemt en niks aantrekt van de kritiek van haar eigen toezichthouders, waarop die wanhopig de handdoek in de ring gooien.' Dit is het officiële YouTube-kanaal van NPO Radio 1. NPO Radio 1 is de nieuws- en sportzender van de Publieke Omroep. Zeven dagen in de week, 24 uur per dag.
Volg ons op Twitter: https://twitter.com/nporadio1
Volg ons op Facebook: https://www.facebook.com/nporadio1
Volg ons op Instagram: https://www.instagram.com/nporadio1
Volg ons op LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/npo-...
En abonneer je op dit kanaal! #nporadio1
zondag 3 juli 2022
dinsdag 15 juni 2021
zaterdag 23 januari 2021
GOEDE RAAD VOOR ALLE BAZEN - PRIVAAT OF POLITIEK - / BEN TIGGELAAR: 'Wat je kan leren van de toeslagenaffaire' / COLUMNIST LEIDERSCHAP, WERK & MANAGEMENT NRC-ECONOMIE / CARTOONS /
Cartoon van Arend van Dam voor Joop.nl
Opinie
Wat je kan leren van de toeslagenaffaire
Eigenlijk zou elke manager deze kerstvakantie Ongekend onrecht moeten doornemen, het rapport over de toeslagenaffaire. Behalve een verslag over schrijnend onrecht is het ook een leerboek over diepe managementvalkuilen. Drie zaken die mij opvielen.
Angst als leidraad. Hoe begon het ook alweer? Tien jaar geleden werd besloten tot een hardere aanpak van fraude met toeslagen. Daarna kwamen nog diverse grote zaken aan het licht, zoals het incasseren van miljoenen aan huur- en zorgtoeslag door Bulgaarse bendes. Staatssecretaris Frans Weekers werd in 2013 bijna weggestuurd omdat hij te slap optrad en de Belastingdienst niet stevig genoeg aanstuurde.
Vlak daarna sprak Weekers, samen met de hoogste belastingbazen, de afdeling Toeslagen emotioneel en dringend toe. De medewerkers moesten „alles op alles” zetten om herhaling te voorkomen. Nog meer fouten maken was geen optie.
Leiders die aangeven dat ze geen slecht nieuws willen horen, krijgen vaak hun zin. Met zoveel druk naar beneden vond slecht nieuws vanuit de Belastingdienst zijn weg naar boven niet meer. Berichten over nieuwe fouten, nu juist veroorzaakt door de spijkerharde aanpak, bereikten de leiding in de jaren erna vaak te laat, in afgezwakte vorm, of helemaal niet.
Cartoon 'Het aanpassingsvermogen van Rutte' van Maarten Wolterink voor Joop.nl
Leiders die aangeven dat ze geen slecht nieuws willen horen, krijgen vaak hun zin
Tunnelvisie. Vanaf 2013 ging de Belastingdienst er met gestrekt been in. Door de druk uit Den Haag, door nieuwe systemen en extra teams voor fraudebestrijding. En ook omdat de dienst de extra kosten hiervoor zelf moest terugverdienen.
Deze ‘businesscase-aanpak’ leidde tot uitwassen. Zo werden ambtenaren die bezwaren van gedupeerde burgers moesten behandelen, soms maandenlang ingezet om de doelen op het gebied van fraudeconstateringen te halen.
In de zaak tegen gastouderbureau Dadim wilde de Belastingdienst zo graag fraude aantonen dat zelfs werd geknoeid met bewijsmateriaal. Na ruim zeven jaar van bezwaar maken en procederen onderhandelt Dadim, waar geen bedrog werd aangetroffen, nu met de staat over schadevergoeding.
Een gezonde focus veranderde in een gevaarlijke tunnelvisie. Door de grote nadruk op fraudebestrijding verloor de Belastingdienst het zicht op andere belangrijke zaken en op het eigen functioneren.
Lees ook deze column van Marike Stellinga: Toeslagenaffaire: hoe beschamend
Te weinig reflectie. Een rode draad in het rapport van de commissie-Van Dam is het tekortschieten van de controle op het werk van de Belastingdienst. Enerzijds zit dat in de omvang en de complexiteit van de organisatie. De verantwoordelijke bestuurders zitten ver van de uitvoering en nog verder van de burger. En als eindelijk signalen doordringen dat bijgestuurd moet worden, duurt het nog jaren voor er echt iets gebeurt.
Daarnaast gaat het ook om alledaagse menselijke zwakheid. De kritische blik bij de Belastingdienst was vooral naar buiten gericht en niet naar binnen. Kleine signalen van mogelijke fraude door burgers – zoals invulfouten op de complexe toeslagformulieren – werden geïnterpreteerd als patroon. Grote signalen dat er in het eigen werk iets fout ging – zoals een rapport van de Nationale Ombudsman in 2017 – werden afgedaan als incident.
Eerlijk en scherp naar jezelf kijken, dat moet je organiseren. Het liefst ver voordat een parlementaire ondervragingscommissie die taak van je overneemt.
Ben Tiggelaar schrijft wekelijks over persoonlijk leiderschap, werk en management.
Cartoon van Hajo voor NRC-Opinie
maandag 23 november 2020
SHARTIE AART DEKKER / #IKWASHETNIE / TOESLAGEN-AFFAIRE: 3x het Neusje van de Zalm van de Nederlandse Ambtenarij; Maar ze waren het WEL! / CABARET 'EVEN TOT HIER' / COLUMNS VK & NRC OVER TAAL & 'THE ROOT OF THE EVIL' / Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde / De Taal van GEEN Verantwoordelijkheid-Sitalshing(VK)
Even tot hier: Toeslagenaffaire (Ik was het nie)
Het was écht een klerezooi bij de Belastingdienst: duizenden mensen zijn zwaar gedupeerd door de kinderopvangtoeslagaffaire. Maar: wiens schuld was dat eigenlijk?
Uit: Even tot hier
Met: Niels van der Laan en Jeroen Woe
Volg ons ook op insta: vanderlaanenwoe_eventothier
SHARTIE AART DEKKER
3x het Neusje van de Zalm van de Ambtenarij; Maar ze waren het WEL!
Vaak werkt Humor het beste...
Dus nadat de Verhoren van topambtenaren - ik las ergens 'Tobambtenaren' - over de Toeslagenaffaire bij de Belastingdienst al insloegen als een bom, deed het Cabaret van 'van de Laan en Woe' daar nog een flinke schep boven op. Au!
De verhoren ontketenden een Mediastorm.
Hieronder twee columns:
VK.nl :
Sheila Sitalsing - 'Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort: de taal van geen verantwoordelijkheid'
NRC.nl :
Tom-Jan Meeus - 'Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde'
De laatste column - Haagse invloeden, van Tom-Jan Meeus in NRC - was erg feitelijk; een analyse die uitwijst dat 'ze' die topambtenaren het dus voor een groot deel WEL waren, ook al ontslaat dat de verantwoordelijke politici niet van hun verantwoordelijkheid...
De echte clash moet dus nog komen; deze week dus:
Schema verhoren
De verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie zijn verdeeld over acht dagen en vinden plaats van maandag 16 november tot en met donderdag 26 november 2020. De commissie, die uit acht Kamerleden bestaat, verhoort negentien personen.
Maandag 23 november
- 9.30 uur: de heer F.H.H. Weekers – Staatssecretaris van Financiën 2010-2014
- 13.00 uur: de heer E.D. Wiebes – Staatssecretaris van Financiën 2014-2017
- 16.30 uur: de heer L.F. Asscher – Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2012-2017
Woensdag 25 november
- 9.30 uur: mevrouw T. van Ark – Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2017-2020
- 13.00 uur: de heer M. Snel - Staatssecretaris van Financiën 2017-2019
Donderdag 26 november
- 9.30 uur: de heer W.B. Hoekstra – Minister van Financiën 2017-heden
- 13.00 uur: de heer M. Rutte – Minister-president 2010-heden
Volg de verhoren live
De verhoren zijn live te volgen via de livestream op deze website en de app Debat Direct. Alle verhoren zijn terug te kijken via Debat Gemist.
...ben benieuwd of er koppen gaan rollen; waarschijnlijk niet direct, maar dat het weleens van grote invloed zou kunnen zijn op de komende Verkiezingen lijkt me groot.
En dan te bedenken dat dit zeker niet de enige sector van onze overheid is waar dit soort dingen plaats hebben, ook al is de impact en duur lange duur ervan in dit geval wel erg zwaar...
(AD)
**
Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort: de taal van geen verantwoordelijkheid
20 november 2020 Column Sheila Sitalsing
Als je een tijdje meeluistert met Haagse ambtenaren die naar officiële formuleringen aan het zoeken zijn, een eindje met ze oploopt, ze goed probeert te verstaan wanneer ze in een openbare hoorzitting verklaren hoe het kon komen dat ambtenaren gingen jagen op burgers alsof ze Call of Duty aan het spelen waren (in dit geval betreft het burgers die kinderopvangtoeslag ontvingen), dan gaat het al gauw opvallen: de zinnen waarin dingen zomaar gebeuren.
Zinnen waarin een cruciaal memo dat waarschuwt dat zulk soldaatje spelen nefaste gevolgen heeft zomaar ‘van de radar verdwijnt’. Zinnen waarin iets dat de Tweede Kamer had moeten weten zomaar ‘niet belandt in een brief’. Zinnen waarin noodsignalen over doodnormale mensen die hun huis gedwongen moesten verkopen omdat de overheid ze in het verderf heeft gestort zomaar op cruciale momenten ‘niet op tafel liggen’ bij de minister.
Alsof memo’s en informatie en noodsignalen een eigen wil hebben en geheel zelfstandig kunnen besluiten al dan niet in brieven te belanden of ergens op tafel te gaan liggen.
Het is de taal van de ambtenarij, omdat de ambtenarij opereert namens een immens apparaat en daarbij persoonlijke opvattingen voor zich moet houden, want daar hebben we de politiek voor. Het is taal die je ook in het bedrijfsleven tegenkomt. Hoe hoger je klimt, hoe vaker je haar hoort. Het is de taal van geen verantwoordelijkheid.
In cursussen helder schrijven leert de cursist als eerste: probeer de lijdende vorm te vermijden. (En als hij dat niet leert, deugt de cursus niet en heeft hij z’n goeie geld vergooid. Deze tip is gratis). Niet alleen omdat ze lelijk zijn en de tekst nodeloos vertragen en verzwaren, al die zinnen met ‘de informatie zal worden overgebracht naar de minister’. Ook omdat de opsteller van zulke zinnen handig in het midden kan laten wíé die informatie gaat bezorgen. Het zijn zinnen zonder verantwoordelijke.
Drie maal raden hoe vaak er in Haagse nota’s en in Haags spraakgebruik lijdende zinnen voorkomen (‘Deze waarschuwing is niet overgebracht naar de Tweede Kamer’). Drie maal raden hoe vaak er in de wél actieve zinnen geen sprake is van personen (‘Collega Koekebakker heeft deze waarschuwing niet opgeschreven in een brief aan de Tweede Kamer’), maar van dingen (‘De waarschuwing lag niet op tafel’).
Het is taal die de verwarring vergroot en die het wijzen naar elkaar in de affaire rond de kinderopvangtoeslag alleen maar nog irritanter maakt. Vooral als de ambtenaren die de parlementaire onderzoekscommissie afgelopen week heeft verhoord eerst een kwartier lang dit soort zinnen zonder verantwoordelijkheid aan elkaar rijgen en zich dan plotsklaps haarscherp een naam of een functie van een echt mens herinneren: collega Koekebakker van het ándere ministerie, ja die had moeten handelen.
Een vraag die hierboven hangt, is hoeveel ruimte ambtenaren hebben om buiten de lijntjes te handelen als ze zien dat ergens een burger ten onrechte wordt geruïneerd. Heel weinig, wanneer de politiek eenmaal heeft besloten, zeggen ze zelf in hun zinnen zonder verantwoordelijkheid.
Een commissie die eerder het falen van de dienst Toeslagen onderzocht, gelooft dat niet en schreef het hard op: ‘Ambtelijke professionaliteit is tevens het vermogen om tegenspraak te bieden tegen de waan van de dag. Daar heeft het in [het dossier kinderopvangtoeslag] aan ontbroken bij het management en de leiding van Toeslagen. Ambtenaren zijn niet alleen uitvoerders van politieke wensen van bewindslieden of de Kamer, maar ook zelfstandige dragers en behartigers van het algemeen belang.’
Daar zit geen enkele zin zonder verantwoordelijkheid bij.
Meer over
**
Hoe héél Den Haag topambtenaren napraatte – en het fiasco dat volgde
Deze week: wat er misging toen de grote partijen blind ambtelijke ideeën kopieerden. Ofwel: een modieus advies, een onwerkbaar plan, burgers als slachtoffer, een Kamer zonder geheugen: de anatomie van een Haags fiasco.
Leestijd 4 minuten
Als je deze week de verhoren van topambtenaren in de toeslagenaffaire bekeek, kon je denken dat de verhoudingen in Den Haag gezond blijven. Kamerleden die de vierde macht op de pijnbank leggen: politici die laten zien dat zij, niet topambtenaren, de regie in Den Haag voeren.
Talrijke karakters kwamen voorbij. De juriste die snel was overgeplaatst toen ze waarschuwde voor te strenge bestraffing van gezinnen die vermoedelijk weinig te verwijten viel. De topambtenaar die strakke leiding suggereerde maar toevallig de pijnlijke weekrapporten nooit las. De topambtenaar die ondanks vrome woorden een onevenredig harde aanpak afdwong. En allemaal werden ze publiekelijk betrapt.
Toch weet ik niet hoe representatief dit is. Deze week publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) een studie die minder aandacht trok dan de toeslagenverhoren, maar waaraan je kon zien dat een fiasco in Den Haag ook heel anders kan verlopen.
In die kwestie bedachten topambtenaren in 2010 plannen, partijen namen ze over, waarna ze in 2012 het regeerakkoord haalden. Een formidabel beleidssucces – in Den Haag dan.
Het leidde in 2015 tot drie wetswijzigingen onder de noemer ‘participatiesamenleving’. Het instrument: taken overhevelen van rijk naar gemeenten. Het oogmerk: meer mensen met een mentale of fysieke beperking laten deelnemen aan het maatschappelijk leven, vooral de arbeidsmarkt.
Maar die SCP-studie constateerde droogjes dat ondanks alle wetgevende arbeid „de deelname van mensen met een beperking aan de samenleving niet is toegenomen”.
Dus het komt evengoed voor dat knappe politieke koppen jaren blind achter ideeën van topambtenaren aanlopen – waarna er niets van terechtkomt.
En ik dacht: toch eens nagaan hoe dat precies werkt.
Nederland heeft geen cultuur van denktanks, en zo is de democratisch wonderlijke situatie ontstaan dat niet partijen maar topambtenaren de grootste leveranciers van beleidsideeën zijn.
In elk pre-verkiezingsjaar krijgen ambtenaren van het ministerie van Financiën de opdracht ‘heroverwegingen’ samen te stellen. Het doel: in werkgroepen met collega’s van vakdepartementen plannen voor de nieuwe kabinetsperiode verkennen.
Ambtenaren als invloedrijkste denktank van Den Haag.
De ‘brede heroverwegingen’ van 2010 bevatten op drie terreinen ideeën om ‘de participatie’ op de arbeidsmarkt van mensen met een uitkering te verbeteren (en gelijktijdig te bezuinigen). Zo opperden topambtenaren dat drie wetten – voor de bijstand (WBB), de sociale werkplaatsen (Wsw) en de jonggehandicapten (Wajong) – konden worden samengevoegd „in één regeling op sociaal minimumniveau” en dat „de gemeenten verantwoordelijk [worden] voor deze regeling”.
De premisse: spreek mensen dichtbij huis aan op wat ze kunnen, en niet op wat hen mankeert – dan bespaar je op uitkeringen. Zelfredzaamheid als basis voor kortingen.
De VVD nam de gedachte over en schreef in haar verkiezingsprogramma van 2012 dat ze de drie wetten wilde „samenvoegen tot een Participatiewet en de uitvoering bij gemeenten neerleggen”. Ook andere partijen kopieerden het ambtelijke idee. Het CDA wilde een „nieuwe regeling”, waarbij „gemeenten (-) participatie bevorderen”. D66 wilde de drie regelingen „onderbrengen in 1 wet” die „gemeenten gaan (-) uitvoeren”. De PvdA had het over „één regeling, in handen van de gemeenten”. Etcetera.
Zo ging het ook met de variant ‘Zorg Dichtbij’ die topambtenaren in 2010 uitwerkten voor bezuinigingen op de volksverzekering voor ziektekosten (AWBZ). De gedachte: ‘lichtere’ AWBZ-taken (zoals „begeleiding” en „persoonlijke verzorging”) overhevelen naar „gemeenten, die beter maatwerk kunnen bieden”.
En zie: dat werd weer copy-pasten. De VVD: „Lichtere [AWBZ]-functies zoals begeleiding en persoonlijke verzorging gaan over naar de gemeente.” Het CDA: „Alle niet zorgelementen (zoals wonen en verblijf en maatschappelijke begeleiding) verdwijnen uit de AWBZ” en gaan „waar nodig naar de gemeente”. D66: „In de uitvoering willen wij gemeenten verantwoordelijk maken voor begeleiding, verzorging en verpleging thuis.” PvdA: „Gemeenten worden verantwoordelijk voor langdurige zorg en ondersteuning.”
Geen verrassing dat beide ideeën in 2012 het regeerakkoord van Rutte II (VVD-PvdA) haalden. Over de AWBZ stond er: „Gemeenten worden verantwoordelijk voor (-) ondersteuning, begeleiding en verzorging.” Ook repte het stuk van een „Participatiewet” die sterk leek op dat van de topambtenaren in 2010, inclusief de rol van de gemeenten. Verder hevelde het nieuwe kabinet de Jeugdzorg over naar de gemeenten, in 2010 als eerste bepleit door een werkgroep uit de Kamer.
Samen leverden de drie decentralisaties volgens het regeerakkoord een structurele bezuiniging op van zo’n 3,5 miljard euro.
Het Haagse optimisme over de operatie was destijds groot. Je hielp mensen met een beperking pas echt als je ze vertrouwen in plaats van bescherming geeft.
Maar SCP-directeur Kim Putters schetste het voorjaar van 2013 al ‘het smalle pad van verzorgingsstaat naar verzorgingsstad’. Scepsis die het SCP de laatste vijf jaar bevestigde met talrijke kritische rapporten. Achteraf, vertelde hij me deze week, is „de overgang van een beschermende naar een activerende verzorgingsstaat” lichtzinnig omarmd. „We weten nu dat het vooral niet opgaat voor mensen voor wie de verzorgingsstaat als eerste is bedoeld.”
Ook de PvdA trok lessen uit de eigen keuzes: Kamerlid Gijs van Dijk zei in NRC dat de Participatiewet een mislukking is.
Maar Van Dijk zat destijds niet in de Kamer, en wat me in de archieven opviel: de Kamerleden die tijdens Rutte II (2012-2017) de drie wetswijzigingen behandelden, doen inmiddels bijna allemaal iets anders. Van de acht leden tellende werkgroep die de decentralisatie van de Jeugdzorg in 2010 bepleitte, zijn er nog twee Kamerlid, Madeleine van Toorenburg (CDA) en Joël Voordewind (CU) - en zij vertrekken volgend jaar.
Ook: van de acht Tweede Kamerleden die de Participatiewet behandelden, hebben er nu zes een ander specialisme of een andere functie. Van de acht Tweede Kamerleden die de zorgdecentralisatie behandelden, doen er vijf iets anders.
Je zou het niet denken, maar in de Eerste Kamer is het geheugen nog zwakker. Van de acht senatoren die de Participatiewet behandelden, zijn er twee over. De acht senatoren die de zorgdecentralisatie deden, zijn allemaal vertrokken.
Dus toen het SCP deze week pijnlijk precies vaststelde dat de operatie vrijwel niets heeft opgeleverd voor de honderdduizenden mensen om wie dit ging, was er in Den Haag bijna geen politicus meer actief die deze geschiedenis van a tot z heeft gevolgd. Zo zwak is nu het parlementaire geheugen.
Dus ook als je waardering had voor de toeslagenverhoren van topambtenaren deze week, moest je waken voor overschatting van de invloed van de Kamer. Want als partijen voor hun beleidsideeën afhankelijk blijven van de ‘heroverwegingen’ die ambtelijk Financiën samenstelt – sinds dit voorjaar ligt er een nieuw pakket – blijft de relatieve Haagse invloed van topambtenaren op politieke keuzes merkwaardig groot.
Dit wil natuurlijk niet zeggen dat topambtenaren geheime agenda’s zouden hebben. Het laat alleen zien dat partijen een te groot deel van hun opvattingen ontlenen aan een willekeurige groep mensen. Een groep die bovendien geregeld wordt gestuurd door modegrillen – de geschiedenis van de participatiebeleid laat het zien – en mede daarom soms ernstige vergissingen begaat.
Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 november 2020
zondag 3 mei 2020
CORONA-CRISIS / STEUN VOOR SPORT / NBB VERENIGINGEN: Ministerie van VWS maakt 110 miljoen euro extra beschikbaar voor Sportverenigingen / BREEDTE / NOCNSF / KNVB / BASKETBALL / VOETBAL E.A. /
De bestrijding
van het #coronavirus
heeft een groot deel van het sportleven stilgelegd. Jongeren t/m 18
mogen nu weer sporten in de buitenlucht. Met een steunpakket van €110
miljoen kan de Nederlandse sportsector weer van start.
Lees meer: https://t.co/f25WlvM7aE#AlleenSamen
pic.twitter.com/vm5dj5jfw3
—
Ministerie van VWS (@MinVWS) May
1, 2020
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt 110 miljoen euro extra beschikbaar voor sportverenigingen
De ministerraad stemde vrijdag in met het voorstel van minister Martin van Rijn (Medische Zorg en Sport) om sportverenigingen te hulp te schieten.
Het geld is bedoeld om de jeugdafdelingen te steunen en de "unieke Nederlandse infrastructuur" te behouden.
"De sportvereniging is een plek waar veel mensen samenkomen. Niet alleen om te bewegen, maar juist ook als sociale ontmoetingsplek. Met het steunpakket ondersteun ik de sportverenigingen die het financieel zwaar hebben door de gevolgen van het coronavirus en waar we als kabinet juist nu een beroep op doen", aldus Van Rijn.
Het grootste gedeelte van het bedrag, 90 miljoen euro, komt in de vorm van het kwijtschelden van huur van sportaccommodaties over de periode 1 maart tot 1 juni. Voor veel sportverenigingen is de huur de grootste kostenpost op de begroting.
Sportclubs die hun eigen accommodatie hebben, mogen 20 miljoen verdelen ter compensatie van het omzetverlies en de doorlopende lasten.
Per sportvereniging gaat het om een eenmalige tegemoetkoming van maximaal 2.500 euro. Het kabinet kijkt nog in hoeverre aanvullende steun nodig is.
NOC*NSF vroeg 150 miljoen euro, KNVB 300 miljoen
Het bedrag wat het kabinet beschikbaar stelt is lager dan de eisen van sportkoepel NOC*NSF, dat vroeg om een steunpakket van 150 miljoen euro voor sportverenigingen die door de coronacrisis in de problemen komen."Nederland kent een unieke infrastructuur van sportverenigingen en andere sportaanbieders. En dit netwerk staat nu zwaar onder druk omdat belangrijke inkomsten, zoals kantineopbrengsten en deelnamegelden, wegvallen", zegt NOC*NSF-voorzitter Anneke van Zanen-Nieberg.
Namens de KNVB vroeg directeur betaald voetbal Eric Gudde om een bijdrage van het kabinet om de voetbalsector te hulp te schieten. De schade die profclubs lijden werd door de voetbalbond geschat op ongeveer 300 miljoen euro. Het is niet duidelijk in hoeverre profclubs onder het nieuwe pakket van 110 miljoen euro vallen.
Voetbalverenigingen ontvingen eerder al een steunpakket van in totaal 11 miljoen euro van de spelers van Oranje (mannen, vrouwen en Jong Oranje), hoofdsponsor ING en de KNVB.
Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in de sportwereld in ons liveblog.
dinsdag 14 april 2020
SHARTIE NEDERLAND-TREITERLAND / NRC COLUMNIST DE WINTER: 'Vuilniszak' / OPINIE / OVERHEIDS/POLITIEKE TERREUR VS. BURGER / EN ZO IS HET TOEVALLIG OOK NOG EENS EEN KEER /
![]() |
| Zo doen ze dat dus in België (lees van HLN.be 'Bedank-je-afvalophaler-met-een-strik-rond-je-vuilniszak-en-bezorg-ons-jouw-foto' --- Hier --- |
Vuilniszak
Ik besloot hem er dit keer (voor het allereerst in mijn leven!) demonstratief naast te zetten
Dus toen ik na een aantal vruchteloze gesprekken met Stadsbeheer die bewuste ochtend met mijn afvalzak voor de zoveelste keer die week bij een volle afvalcontainer aankwam, besloot ik hem er dit keer (voor het allereerst in mijn leven!) demonstratief naast te zetten. Tussen een tiental zakken van buren die er kennelijk ook genoeg van hadden, want meestal nemen zij – net als ik – hun zak keurig mee terug naar huis als de container vol zit. Het was bedoeld om een signaal af te geven, een middelvinger naar een falende gemeente en naar de vuilnisman die naar mijn mening zijn werk niet goed deed.
Ik mag nog bezwaar aantekenen tegen de boete, schreef de directeur van Stadsbeheer me. Niet bij de rechtbank, de gemeentebelasting of de ophaaldienst, maar bij het college van burgemeester en wethouders zelf. Meneer Wijbenga kan een lange, boze brief verwachten van een gefrustreerde stadsgenoot die beter beleid eist. Want niet ík had moeten worden beboet, maar de wethouder zelf zou eens goed op zijn falie moeten krijgen.
SHARTIE AART DEKKER
Een Rubriek op mijn Blog: Nederland-Treiterland
Over hoe de Overheid en/of Politiek het Vertrouwen van de Burger verwoest, en het Eigen Gezag ondermijnt...
Moet ik nog meer uitweiden? Of zeggen mijn titel en de bovenstaande Column van Mirjam deWinter wel genoeg?Reageren?
Graag!!
(AD)
dinsdag 21 januari 2020
NRC CARTOON / DEPRESSIVITEIT: Fokke & Sukke Nóg Depressiever / DEPRESSIEGALA / H
![]() |
en nog veel meer Fokke & Sukke --- Hier ---
|
donderdag 26 december 2019
GROENE COLUMNIST AUKJE VAN ROESSEL: 'Het waren allereerst de politici die de burgers wantrouwden'
![]() |
| Originele Cartoon (en meer): --- Hier --- |
In het nieuws
Het waren allereerst de politici die de burgers wantrouwden
Honderden ouders die een aanvraag indienden voor de kinderopvangtoeslag zijn van die mentaliteit de dupe geworden. Ze waren bij voorbaat verdacht. En er was geen adequate rechtsbescherming. Bij hun verdediging maakten ze geen schijn van kans. Er werd doelbewust gezocht naar maar het kleinste foutje bij hun aanvraag.
Het gebeurde allemaal onder Snels eigen ogen, maar er was een commissie onder leiding van voormalig minister van Justitie Piet Hein Donner voor nodig om de ‘structureel vooringenomen houding’ bij de dienst Toeslagen voor de staatssecretaris helder in kaart te brengen. De casus die de commissie onderzocht, was die van een Eindhovens gastouderbureau dat werd verdacht van fraude met de kinderopvangtoeslag. In één moeite door werden toen alle ouders die van dat bureau gebruikmaakten met argwaan bejegend.
Het is ronduit schokkend om in het rapport van de commissie-Donner te lezen hoe de dienst Toeslagen te werk wil gaan wanneer het vermoeden rijst dat bij een gastouderbureau ‘alles fake is’. ‘Maar om het stopzetten te rechtvaardigen, moeten we een paar concrete gevallen hebben. Als dat is vastgesteld, gaan alle kranen dicht.’ Dat daar onschuldige ouders het slachtoffer van waren, werd weggewimpeld als nevenschade. Alsof het hier om een oorlog gaat waarin nu eenmaal doden en gewonden vallen.
De politiek is daar mede verantwoordelijk voor. Niet pas achteraf, nu het zo fout blijkt te zijn gegaan. Nee, de politiek heeft mee gesleuteld aan het dna van de dienst Toeslagen, waardoor de houding ‘onschuldig tot het tegendeel is bewezen’ muteerde in ‘bij voorbaat verdacht’.
Met het volle verstand zijn politici in het verleden akkoord gegaan met een harde aanpak van toeslagenfraude. Het stond in 2012 in het regeerakkoord van Rutte II, van vvd en pvda. De commissie-Donner verwijst daarnaast ook naar het nog steeds actieve cda-Kamerlid Pieter Omtzigt en de huidige minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees. Beiden zaten destijds in de oppositie, ook zij drongen aan op een harde aanpak. Want er zou massaal worden gefraudeerd en de aanpak van fraude zou falen.
Door die houding negeerden kabinet en Tweede Kamer met het volle verstand de waarschuwing van toenmalig vvd-staatssecretaris Frans Weekers. Die wees er in 2013 al op dat de balans tussen dienstverlening en fraudebestrijding in het voordeel van het laatste zou doorslaan. Het was aan dovemansoren gericht.
Fraude ondermijnt de solidariteit, zoals in het regeerakkoord van Rutte II stond, maar de blootgelegde, diepgewortelde vooringenomen houding ten aanzien van onschuldige burgers ondermijnt het vertrouwen van de burger in de rechtsstaat. Hier past velen diepe schaamte.

.jpg)









