TV: South Park isn’t Called South Park Anymore... / #Renaming #Trumult /

South Park isn’t Called South Park Anymore

9 sep 2026

South Park Season 29 is here! South Park series creators Matt Stone and Trey Parker have unveiled a brand new name for the show in response to current events. What can we expect from these new episodes?

Op @nrc Fotoserie: "Verschroeide aarde, vernielde huizen: de ravage van de natuurbranden in Europa en Noord-Afrika in beeld"

Op @nrc Fotoserie: "Verschroeide aarde, vernielde huizen: de ravage van de natuurbranden in Europa en Noord-Afrika in beeld" https://t.co/NusK9REX44

— Aart Dekker (@AartDekker) July 30, 2026

 

@NRC #CARTOON: Fokke & Sukke Polsten mee, maar Begrijpen het niet... / #Transfer Donald Pols van #MILIEUDEFENSIE naar #TATA STEEL SNEL #GECANCELD /

In @nrc: @fokkesukke Fokke & Sukke Polsten mee, maar begrijpen het niet... https://t.co/JK5AjMPmfm

— Aart Dekker (@AartDekker) June 4, 2026

Van NRC.nl op 4 juni 2026, meer NRC FoSu   ---  Hier  ---

en nog veel meer Fokke & Sukke   ---  Hier  ---

'Beschermers'-brief ZUID-HOLLANDS LANDSCHAP: Plannen voor 2026 & Bereikt in 2025

 

'Beschermers'-brief ZUID-HOLLANDS LANDSCHAP: 

Plannen voor 2026 & Bereikt in 2025

ZH.nl/Plannen

 

 

 

Ed ´Lace´ Strong - MAARTEN BEDANKT(3): Afscheid van de unieke coach en persoon Maarten H. van Gent

 

 Ed ´Lace´ Strong (R) tijdens een zeiltripje met Maarten ergens rond 1980. Maarten is niet in beeld. Verder links John van Keulen en midden Mieke de Rouwe.

.

Ed ´Lace´Strong:

A message to Maarten: 

I am not aware of all the

circumstances, what I do know is that you were the best at what you were for me. 

Your study fast personality, character and leadership reminds me of how fortunate I was in a time of need. 

For many the need remains.

With deep respect,

Lace  

Het seizoen waar Lace op doelt was het seizoen 1983-1984 waarin hij speelde bij RZ en Maarten halverwege het seizoen de coaching op zich nam. (AD)

* 

Een catamaran met pech. Niet Maarten´s boot waar Marjan Tamse het hieronder over heeft - want ondanks verwoed zoeken kwam er geen foto uit die tijd boven water - maar een ´gevalletje´ uit de Noordoostpolder´. Overigens zijn meerdere schepen van Maarten gezonken of totaal verwoest, maar in de (2) gevallen die mij (AD) bekend zijn ging het om een schip dat afgemeerd lag aan de Costa del Sol en verwoest werd door een storm, en zijn laatste zeiljacht dat - ook aangemeerd - door een foutje in de barre Estse winter zonk.
 

Maarten Bedankt! 

 

Dank voor...

je positieve, persoonlijke feedback, waarmee ons 1e contact begon, in de sporthalkantine van Werkendam, ergens najaar 1978. Dat deed me goed, destijds als verlegen 17-jarige.

Dank voor...

de trainingen (uiteraard basketbal) bij Frisol/R Dames-1, ze maakten me sterker, beter.

Jij was trainer/coach van Frisol/R Heren-1 en trainde daarnaast een jongens-jeugdteam, met wie je het eerste damesteam 1x per week liet meetrainen.

Dank voor...

aan het eind van dat seizoen nam je Dames-1 mee op trainingskamp, ergens aan de kust van het voormalige Joegoslavië. Ook een ervaring om nooit te vergeten. Trainen, spelen, evalueren, alles ademde basketbal in die week. En heerlijk in de zon.

Op een dag mochten Wilma en ik met z’n tweeën met je catamaran op pad. Helaas keerden we terug met een gebroken mast... Jij was niet boos, maar leerde ons wat we wél hadden moeten doen.

Dank voor...

je initiatief, me na dat Frisol-seizoen mee te laten trainen met Dames-1 van Rotterdam Zuid, een sterk en zeer ervaren eredivisieteam. Ik heb de kans gegrepen en jarenlang genoten van het spelen op de hoogste niveau.

Ik vond je een tóp trainer/coach, waardeerde je directe aanpak, je gedrevenheid. Ook op persoonlijk vlak hadden we een klik, deed me goed. Samen met een vriendin heb ik je nog een keer opgezocht in Oostende (of Gent?), toen je daar een team coachte. Je was toen net een handeltje in bontmutsen gestart. Ook dat bezoek werd weer een onvergetelijke dag.

Natuurlijk heb ik de afgelopen winter door jouw deelname geen uitzending gemist van 'Winter vol Liefde'. Je bent de Maarten gebleven, zoals ik me je herinner: recht door zee, direct, attent en soms ook weer helemaal niet. Deed me goed je zo weer te kunnen zien.

Het bericht van Aart, waarin hij meldde dat je ernstig ziek was, kwam hard aan.

De manier waarop jij er mee omgaat, typeert je. Nuchter, krachtig. Je hebt genoten van het leven en nu is het einde in zicht...

Geniet van je naasten, zo lang als het kan, lieve Maarten.

Dank voor...

de tijd die ik met je kon delen.

Marjan Tamse

*

 

Het team van Frisol/R (Rowic) in het Seizoen 1978-1979 waarvan ik (staand tweede van links) deel uit mocht maken, een onvergetelijke en levensbepalende ervaring die ik zonder coach Maarten H. van Gent (zittend links) hoogstwaarschijnlijk nooit zou hebben beleefd.

 

Maarten Bedankt!

Omdat je een soort van Basketball-vader voor me was, een basketballer van me maakte en me liet zien hoe mooi en verrijkend basketball - en vooral ook het Internationale Basketball – voor mij (en heel veel andere mensen) kan zijn.

Omdat ik - vele jaren later - in de staf van het Nationale Mannen Team met je samen mocht werken, en opnieuw leren...

Ook omdat we daarna vrienden werden, al was het een bijzonder soort vriendschap;

een die heen weer slingerde tussen een bijna terroriserend en testend pseudo-vaderschap (in Trump-/Musk-stijl), tot een bloedserieuze vriendschap waarbij ik (tot op zekere hoogte) met bijna alles bij je terecht kon...

En ook omdat je me deels ook als mens gevormd hebt en de ogen geopend hebt voor avonturen en inzichten, die ik zonder jou niet zo niet allemaal en helemaal zo - en zeker ook niet zo snel! - zou hebben beleefd en ingezien.

Je was in al die dingen uniek en zoals jij zal er niet snel weer een komen!

Aart Dekker

 

De komende tijd zullen er meer van dit soort persoonlijke bedankjes komen. Mensen die ook een bijdrage willen leveren kunnen deze naar mij sturen. Ook mooie typerende 'Maarten'-verhalen en anekdotes zijn welkom, om hiermee samen een klein digitaal monumentje voor Maarten op te richten. Zolang het nog kan zal ik ze doorsturen zodat Maarten ze zelf kan lezen.

 

REGELTJESBLINDHEID NBB / VOORBEELD VAN HOE HET NIET MOET / (GEEN) GEZOND VERSTAND: 'Bond verstoort feestje - Virtus geen kampioen vanwege uit competitie nemen Barons'

NBB boort Virtus Kampioenschap door de neus; Edwin Dekkers laat zijn woede even varen en coacht tegen Trajanum. ©Jan Noorlandt

Toevallig liep ik tegen dit bizarre nieuws aan. Na een nachtje slapen denk ik dan "Zo moeilijk is het in dit geval toch niet!?! Dit had de NBB anders op moeten lossen!"

Regels zijn een noodzakelijk kwaad in de sport, en zeker op de manier waarop het Nederlandse Basketball is georganiseerd kan je er niet buiten...

Maar dat wil nog niet zeggen dat 'de Regels altijd precies voorschrijven hoe in een situatie gehandeld zou moeten worden, ook al lijken ze dat soms wel te doen...'

We zitten op het einde van de reguliere competities, en belangrijke beslissingen -over wie Kampioen wordt of juist Degradeert, over wie kan Promoveren, en hoe graat de kansen daarop zijn bijvoorbeeld- vallen in deze weken.

Zo ook in de twee Eerste Divisies van het Nationale Mannen Basketball... In die klasse gaat het er onder andere om wie mag promoveren naar de hoogste klasse van het Amateurbasketball, en dus ook de klasse onder onze professionele League - de DBL. Een klasse dus waarin zeker teams spelen die het basketball (nog een beetje) serieus nemen...

Hieronder een verhaal over Virtus -een club die ook vele jaren Eredivisie speelde, en zelfs weleens de Finale van de Play-Offs haalde- dit seizoen is het Eerste Mannenteam een meer dan aardig team, en is de ambitie niet alleen Kampioen worden, maar ook Promoveren. Het eerste zou afgelopen zaterdag gebeuren, en aangenomen werd ook dat daarmee voordeel zou worden behaald in de strijd om Promotie...of dat uiteindelijk ook het geval is staat nog te bezien, maar daar gaat het hier even niet om...

Je zou zeggen dat de NBB haar competities en taken ook serieus zou nemen, minimaal zo serieus als de betrokken clubs. In eigen ogen doet ze dat wellicht ook juist, maar buiten de door kokervisie geplaagde functionarissen ziet -zo schat ik in- een ieder dat toch een beetje anders....

Ik begrijp dat er regels moeten zijn die ervoor moeten zorgen dat de NBB er ook voor kan zorgen dat er bij de wedstrijden die zij organiseert ook scheidsrechters kan leveren. En ik begrijp -en weet- dat dat vandaag de dag geen sinecure is. Over hoe dat werkt kunnen we nog weleens een boom opzetten, maar daar gaat het nu even niet over; er zijn regels, en die zeggen dat als een club niet aan haar verplichtingen voldoet, de NBB -uiteindelijk- teams uit de competitie kan halen. En dat is precies wat zij heeft gedaan; in de Eerste Divisie waar Virtus Werkendam speelt, bleef Barons Breda in gebreke, en werd dus door de NBB uit de competitie gehaald. Het belangrijkste gevolg daarvan is dat Barons de eerste Degradant is uit de Eerste Divisie. Tot zover is er niets aan de hand...

Dat de NBB dit soort maatregelen pas na diverse waarschuwingen en pogingen het probleem anders op te lossen neemt is alleen maar te prijzen. Deze zaak speelt dus waarschijnlijk al geruime tijd.

En dat er ook binnen de NBB situaties kunnen ontstaan waardoor de Bond -vooral bezet door vrijwilligers op allerlei belangrijke posten- haar eigen door de regels vereiste termijnen en minimale eisen wat betreft goed communiceren en zindelijk denken niet haalt, zelfs daar kan je -als je wat afstand neemt, en die heb ik- begrip voor opbrengen...

Maar het is onbegrijpelijk dat er binnen het hele apparaat van NBB-bestuurders en Professionals -het Bureau- en Vrijwilliger-functionarissen niemand is die door heeft dat -als je zelf dusdanig in gebreke bent dat je een beslissing die al begin februari is genomen niet af kunt wikkelen ruim voordat de laatste en beslissende wedstrijden in een competitie worden gespeeld- je niet, als gevolg van dat eigen falen, de rekening de dag voor de Kampioenswedstrijd van een niet in de zaak betrokken vereniging kan leggen. Dat je dan niet even tot bezinning komt en begrijpt dat er in deze situatie iets heel anders had moeten gebeuren...dat is onbegrijpelijk en onvergefelijk!

Want afgelopen weekend was de gehele competitie gespeeld, inclusief alle wedstrijden van Barons Breda. Virtus was de ploeg die het Kampioenschap had behaald. Dat kan je als zichzelf serieus nemende Bond niet een dag van tevoren ongedaan maken; dan diskwalificeer je jezelf volledig.

Je had een probleem met Barons; die club moest worden aangepakt, en dat doe je door ze uit de competitie te halen... Barons is dus de eerste degradant. Maar daarmee maak je niet een heel competitieseizoen ongedaan; al die wedstrijden zijn gespeeld, er is een Kampioen. Dus was er geen enkele noodzaak om alle wedstrijden van Barons te schrappen...

Dus wordt Virtus Werkendam door blinde regelzucht een Kampioenschap door de neus geboord, door een NBB die in dit geval niet in staat was tot zindelijk nadenken, maar koste wat het kostte meende een maatregel van A-tot-Z te moeten toepassen. En daarmee, voor de zoveelste keer, haar eigen blazoen -maar die van het hele Nederlandse Basketball erbij- onnodig besmeurde...

Jammer...heel erg jammer!

AART DEKKER

Bond verstoort feestje

Virtus geen kampioen vanwege uit competitie nemen Barons

Wout Pluijmert    

Overgenomen van het AD van maandag 23 april 2018, originele bericht   ---  Hier  ---

Vrijdagavond om zeven uur, precies 24 uur voor aanvang van wat een feestwedstrijd had moeten worden, werd Virtus-coach Edwin Dekkers door de NBB geïnformeerd dat waarschijnlijk Dreamfield Dolphins kampioen zou worden. Dit heeft te maken met nalatigheid van het Bredase Barons. Deze club heeft door het seizoen heen regelmatig verzuimd verenigingsscheidsrechters aan te stellen bij wedstrijden. Dat leidde tot een conflict met de NBB Rayon Zuid.

Op 12 februari volgde een verzoek van het 'rayon' richting het bondsbureau in Utrecht om Barons uit de competitie te halen. Barons tekende een week later beroep aan. Pas acht weken daarna, op 12 april, deed de beroepscommissie uitspraak. Barons werd uit de competitie genomen en al hun uitslagen werden geschrapt.

Verbazing

Wat Dekkers het meest verbaast, is dat de NBB niet in staat is geweest een dag later de betrokken clubs te informeren. ,,Het resultaat is dat wij in de stand zijn bijgehaald door Dolphins, dat één keer verloor van Barons en dus twee punten minder inlevert dan wij. Omdat wij het in het onderlinge resultaat over twee duels afleggen tegen Dolphins, zijn zij nu nummer één in de eindstand.''

Dat heeft verstrekkende gevolgen, want in de Final Four speelt de nummer één uit de eerste divisie A, het sterke Zeemacht uit Den Helder, nu zaterdag in Werkendam tegen Virtus. Indien Virtus kampioen in de eerste divisie B was geworden, had het Zeemacht, dat tot zaterdag alle wedstrijden won, ontlopen en was Landstede Zwolle de tegenstander geworden.

Stoom

Bij Dekkers kwam zaterdagavond nog steeds stoom uit zijn oren. ,,Ik heb vrijdag direct contact gezocht met Jelle Witvoet, vice-voorzitter van de NBB, met arbitrage en juridische zaken in zijn pakket. Ik verwijt hem niet eens deze beslissing, maar wel de timing. Ik werk al weken met mijn team naar deze dag toe. Als wij eerder op de hoogte waren gesteld hadden wij er alles aan gedaan om het gat met Dolphins op vier punten te houden en was er zaterdag wel een bescheiden feestje gevierd. Bescheiden, omdat wij ook nog eens het overlijden van onze oud-voorzitter Chris van der Wiel, te verwerken kregen.''

Virtus won met 100-53 van Trajanum en speelt nu zaterdag thuis om 19.00 uur tegen Zeemacht. Virtus-center Niels Plieger zag toch ook positieve kanten. ,,Binnen ons team is nu zoveel adrenaline, waardoor wij zaterdag vol voor een goed resultaat gaan en wij een week later in Den Helder mogelijk alsnog naar de promotiedivisie promoveren.''

River Trotters beëindigde het seizoen met een zege op het onverslaanbaar geachte Zeemacht: 86-82. Gillian Boldewijn scoorde 33 punten voor Trotters, dat overweegt voor volgend seizoen een licentie voor de promotiedivisie aan te vragen.

Virtus, dat al weken toewerkte naar die laatste wedstrijd in De Crosser, beleefde zaterdag een anticlimax. Tegen Trajanum konden de Werkendammers het kampioenschap van de eerste divisie B binnenhalen. De basketbalbond stak daar echter een stokje voor.

Overgenomen van het AD van maandag 23 april 2018, originele bericht   ---  Hier  ---

Meer over Virtus Werkendam in het AD    ---  Hier  ---

ZOU TOCH JAMMER ZIJN... De Zang van de Walvis - Overleven zonder ijs - IJsberen & Walvissen / PRACHTIGE PLANEET / WWF LEDENMAGAZINE / HET GEVAAR VAN KLIMAAT OPWARMING /

 

 

 

 

 

Foto- en Geluid-verhaal van 'Be One with Nature', 

het Leden Magazine van WWF Nederland, 

je vindt Editie 3 van 2023   ---  Hier  ---

MUZIEK WAARSCHUWING: Luister / Kijk deze clip NIET! The Dead South - Tiny Wooden Box / HERHAALDE WAARSCHUWING; NIET LUISTEREN! / GEVAARLIJK /

The Dead South - Tiny Wooden Box [Official Music Video]

The Dead South

 

25 okt 2023 

 

Official video for “Tiny Wooden Box” by The Dead South. 

 

Pre-Save the album “Chains & Stakes”: https://laylo.com/thedeadsouth/chains... 

Pre-Order the album “Chains & Stakes”: https://store.thedeadsouth.com/pre-order 

Stream the new single “Tiny Wooden Box”: https://sixshooterrecords.lnk.to/tiny... 

Tiny Wooden Box Lyrics

Huhhhhhhhhhhhhhh
Huuuhhhhhhhhhhhh

Got a call today, to see if I want to pay
To bring my body home, if things ever did go wrong
Wouldn't mind to pay, to bring my body to lay
In a place I do, in a place I do call home
In a tiny wooden box
Yeah
In a tiny wooden box

I was going around those days
Thinking everything was so damn good
So why'd it go away
For all the ones who are gone
We've been missing you
These feelings are
So damn strong
I was going around those days
Thinking everything
Thinking everything
Would be ok

Huhhhhhhhh
Huuuuuuuuuh

You might also like

Yore

The Dead South

PARANOIA

HEARTSTEEL, League of Legends & BAEKHYUN

Mussukka

Vesa heimo

What a time of year
It's very pleasant here
All the names I know
How the faces do grow old

All the hurting here
Each and every yеar
How we want it to
We want it to
We want it to bе gone
So I'll write another song
Yeah
I'll write another song

I was going around those days
Thinking everything was so damn good
So why'd it go away
For all the ones who are gone
We've been missing you
These feelings are
So damn strong
I was going around those days
Thinking everything
Thinking everything
Would be ok

If time heals everything
If time heals everything
If time heals everything
Then why do I

If time heals everything
If times heals everything
If time heals everything
Then why do I
Still feel this pain
Oh
Still feel this pain

I was going around those days
Thinking everything was so damn good
So why'd it go away
For all the ones who are gone
We've been missing you
These memories are
Holding on
I was going around those days
I was going around those days
I was going around those days
Thinking everything
Thinking everything
Would be ok

GENIALE CARTOON JOS COLLIGNON! 'Gaat ook de Zuidpool z'n buitengrenzen beter bewaken?' / EVEN NADENKEN / KLIMAAT VLUCHTELINGEN / MIGRATIE 'PROBLEMEN' / EU-/FLUTTE-WANBELEID /

Gaat ook de Zuidpool z'n buitengrenzen beter bewaken? pic.twitter.com/SnXheStIuG

— Jos Collignon (@CollignonJos) June 7, 2023

 

Cartoon van Jos Collignon voor de Volkskrant  juni 2023

meer Cartoons van Collignon op --- Hier --- op zijn site

Collignon is een vaste Cartoonist van VK.nl

 

ZUID-HOLLANDS LANDSCHAP ZOEKT: Met 658 Beschermers erbij kunnen we hier gevarieerde natuur van maken

Beste natuurliefhebber,

Dit jaar heeft het Zuid-Hollands Landschap haar gebieden met 35 hectare uitgebreid. Een mooi resultaat dat we mede dankzij uw steun hebben bereikt. Om die extra natuur te beschermen zijn we op zoek zijn naar nieuwe donateurs die ons landschap willen ondersteunen. Zou u dit bericht daarom willen delen met uw vrienden, familie of collega's? Dat zou ik bijzonder op prijs stellen. Om de aangekochte grond geschikt te maken voor kwetsbare planten en dieren zijn we op zoek naar nieuwe donateurs. Met 658 Beschermers erbij kunnen we hier gevarieerde natuur van maken. Elke soort vraagt om zijn eigen aanpak. Zo leeft de steenuil het liefst in natuur met lage begroeiing, de koekoeksbloem houdt van drassige grond en de zandhagedis gedijt het best in de buurt van dicht struikgewas. Onze boswachters staan klaar om aan de slag te gaan. Wilt u ze graag op weg helpen? Vraag uw vrienden, familieleden of bekenden dan om zich aan te sluiten als Beschermer van het Zuid-Hollands Landschap. Dat kan via Whatsapp of onderstaande tekst.  Om de natuur in onze drukke provincie te beschermen, is extra hulp nodig. Ik ben al donateur van het Zuid-Hollands Landschap. Wil jij ook een steentje bijdragen? Dat kan nu heel eenvoudig. Word ook Beschermer en steun de natuur. Samen zorgen we voor een veilig leefgebied voor dieren en planten. Doe je mee?

Dank u wel, namens de natuur! Michiel Houtzagers Directeur

PS: Als u deze oproep liever overslaat, dan heb ik daar alle begrip voor. Maar wie kan het belang van natuurbescherming beter overbrengen dan u?

Zuid-Hollands Landschap Olof Palmestraat 18 2616 LR Delft Nederland (010) 272 22 22 zuidhollandslandschap.nl

Als deze e-mail niet goed leesbaar is bekijk hem dan in de browser. Nog niet

SHARTIE AART DEKKER N.A.V. TROUW KUDO(1999) / HISTORY NEVER REPEATS, BUT IT RHYMES: Abraham Kuyperlezing door Carl G. Niehaus-ambassadeur van Zuid-Afrika - 'Uitdaging van de vrijheid' / VRIJHEID(& DEMOCRATIE) VS. OORLOG OF VREDE /

 

*

 SHARTIE AART DEKKER - HOSTORY NEVER REPEATS, BUT IT RHYMES...

Vervang in onderstaande Abraham Kuyperlezing door Carl G. Niehaus-ambassadeur van Zuid-Afrika  - 'Uitdaging van de vrijheid' wat namen&landen en 2022 lijkt op 1999, dat weer lijkt op eind 19e Eeuw... Leert de Mensheid dat nooit?

Uit mijn schier eindeloze stapels knipsels kwam gisteren dat met de onderstaande Abraham Kuyperlezing van 1999 tevoorschijn. Een korte blik gaf mij de indruk dat er  - naast verschillen -  best wat gelijkenissen zijn tussen de situaties en verhoudingen in Zuid-Afrika en de rol die sommige Nederlandse (en Engelse) politici toen speelden, en die van nu met Oekraïne, Putin/Rusland in hoofdrollen.

 

Leren we het dan nooit?

(AD)

*

Abraham Kuyperlezing (1999)

door Carl G. Niehaus-ambassadeur van Zuid-Afrika 'Uitdaging van de vrijheid'

Aan de Vrije Universiteit te Amsterdam werd gisteren de Abraham Kuyperlezing uitgesproken door Carl G. Niehaus, ambassadeur van Zuid-Afrika. Hieronder een enigszins bekorte versie van zijn lezing.

Carl G. Niehaus26 november 1999 Het Originele artikel in het Archief van Dagblad Trouw   ---  Hier  ---

Kuyper heeft Zuid-Afrika gebruikt als strijdmiddel

De Afrikaner moet leren wat nederigheid is

,,Deze eeuw loopt ten einde. Wat luidde haar in? Een belofte van vrijheid. Een roep om recht. Aanvankelijk voldeed zij aan veler verwachtingen. Daar werd menige boei geslaakt, menige hervorming ingevoerd. Dat zij thans, wegschemerend weldra in 't verleden, haast in haar laatste uren, besmet moest worden met een geweldenaarskrijg, dien niets rechtvaardigen kan.''

Met deze woorden begon Abraham Kuyper een eeuw geleden, hier in Amsterdam, zijn toespraak 'De crisis in Zuid-Afrika'. Kuyper sprak over de hoge verwachtingen die men van de nieuwe eeuw had en betreurde het dat de negentiende eeuw in haar laatste dagen gebukt ging onder het uitbreken van de fundamenteel onrechtvaardige oorlog van het machtige Groot-Brittannië tegen de Boerenrepubliek van de ZAR en Oranje Vrijstaat.

Een eeuw later zouden deze woorden ook een toespraak over onze kwijnende eeuw kunnen inleiden. Een tijdperk van nederigheid en ongekende hoop, maar ook van het ergste bloedvergieten en de ergste schending van de mensenrechten sinds mensenheugenis.

Kuyper bezigde deze woorden kort na de Haagse Vredesconferentie, tijdens welke met groot idealisme werd besloten geschillen tussen landen in het vervolg te beslechten door middel van arbitrage en zonder oorlog. Daartoe werd het Permanente Hof van Arbitrage opgericht. Dit idealisme werd amper drie maanden later het slachtoffer van Groot-Britannië's onwil om de mogelijkheid van arbitrage ook maar te overwegen.

In oktober 1899 brak de Tweede Boerenoorlog uit. Een oorlog die loopgraven, guerilla's en concentratiekapen bracht en die oorlog tot een nog grotere verschikking dan hij al was. Ook het ideaal van internationale arbitrage kan tot de slachtoffers van deze oorlog worden gerekend.

Interessant genoeg kan juist in het tegenwoordige tijdperk, waarin op grond van het internationaal recht nieuwe mogelijkheden voor arbitrage worden onderzocht, Zuid-Afrika uiteindelijk weer toetreden tot de internationale gemeenschap en is het op 28 december 1998 het jongste lid van het Internationaal hof van arbitrage geworden.

Een mooie symbolische cirkel. Maar het is daarom niet minder tragisch dat het een volle eeuw heeft geduurd voor het zover was en dat het zo geweldig veel menselijke offers en leed heeft gevergd.

In 'De crisis in Zuid-Afrika' beschrijft Kuyper het uitbreken van de Boerenoorlog als volgt: ,,Weer heeft een Kerstnacht de blijde boodschap verkondigd: Vrede op aarde! - tot onder de inboorlingen die opgingen naar de nederige bedehuizen van onze missionarissen. . . en ziet hoe, in stomme verbazing, de wilden staren naar een moordbedrijf tussen Christenen, om te zien wie 't uiteindelijk winnen zal, de Christen van Euroop of die van Afrika!''

Een dramatische, maar onthutsende en onthullende beschrijving van Kuypers eigen paternalistische vooroordelen. Was de blanke Afrikaner de enige christen in zuidelijk Afrika? In aanmerking genomen dat de Nederland Gereformeerde Sendingkerk, die uitsluitend uit zwarte leden bestond, reeds in 1881 werd gesticht en zeker niet de enige zwarte kerk in Zuid-Afrika was, is dit een verbazingwekkende opmerking.

Hoe kan het dat Kuyper, die bekend was vanwege zijn pleidooien voor sociale gerechtigheid, klaarblijkelijk zo selectief met het principe van gerechtigheid ten opzichte van andere volkeren is omgegaan? Mijns inziens moet het antwoord gezocht worden in zijn visie op volkeren. Een dergelijke analyse moet echter met grote voorzichtigheid worden gehanteerd omdat Kuypers eigen definitie van het 'volkeren-vraagstuk' heel wat genuanceerder is dan de Zuid-Afrikaanse historicus Dunbar Moodie in zijn boek 'Rise of Afrikanerdom' wil toegeven. Met behulp van hoofdzakelijk secundaire bronnen heeft Moodie de hypothese ontwikkeld dat Kuyper en zijn neo-calvinisme een belangrijke voedingsbron vormden voor de ontwikkeling van apartheid als 'civil religion'.

De stelling dat apartheid een systematische theologische basis had in onjuist. De apartheidstheologie had een eclectisch karakter. Het uitgangspunt van het Afrikaner calvinisme was niet theologisch, maar gebaseerd op een egocentrische nationalistische analyse, waarbij de Afrikaner Boeren zichzelf in het centrum van hun scheppingsbeeld plaatsten. Vandaar dan ook de vele contradicties en anomalieën in het gebruik van Kuypers theologische geschriften door Zuid-Afrikaanse theologen. Het lijkt me belangrijk te beseffen dat de apartheidstheologie ook zonder Kuyper zijn beslag zou gevonden hebben. Kuypers invloed was niet zo doorslaggevend als sommige analytici (Moody incluis) beweren.

De theologen van de Nederduits Gereformeerde Kerk zijn ervan uitgegaan dat van alle vragen de kwestie van de rassenverhoudingen de meest essentiële is en dat de Bijbel, met zijn specifieke verwijzing naar Babel en vooral naar de schepping van verschillende volkeren, hierover met gezag spreekt. Zij hebben Kuypers dialectische nuancering van de eenheid van de schepping en algemene genade ('common grace') samen met 'soevereiniteit in eigen kring', pluriformiteit en zijn gebruik van gescheidenheid en grenzen, zo geïnterpreteerd dat die hun opvattingen over rassenscheiding konden rechtvaardigen. Het feit dat Kuyper de kwestie van zichtbare pluriformiteit zag als een voorbijgaande fase in de historische ontwikkeling is eenvoudig genegeerd.

Ondanks deze nuancering, die volledigheidshalve moet worden genoemd, kan men er bezwaarlijk omheen dat er met de verwijzing naar het volkerenvraagstuk bij Kuyper toch een heel sterk Nederlands nationalisme heeft gespeeld. Als politicus in merg en been heeft Kuyper de Afrikaner Boeren gezien als een potentiële versterking van zijn eigen achterban van 'kleine luyden'. Hij heeft Zuid-Afrika gebruikt als strijdmiddel in zijn gevecht in Nederland.

In 'De crisis in Zuid-Afrika', waarnaar ik al eerder heb verwezen, vertoont Kuyper duidelijke ondertonen van cultureel chauvinisme, of zelfs racisme. Hij blijkt niet alleen zwarte mensen te beschouwen als van een lager ras, maar beschrijft hun aspiraties zelfs als het 'zwarte gevaar'. Voorts getuigt Kuyper van zijn sympathie met de weerstand van de Boeren tegen de vermenging van wit en zwart bloed. De Afrikaner leiders en de vooraanstaande Afrikaner theologen die zich helemaal wijdden aan de ontwikkeling van een eigen Afrikaner calvinisme, zagen mijns inziens toch wel in dat Kuypers theologie - in weerwil van die hele dialectische balans - sterk werd bepaald door zijn afstand tot en opstelling tegenover andere (vooral niet-Europese) volkeren. Zonder terug te vallen in de oude gedachtegang dat de Nederlanders verantwoordelijk waren voor de aaparteheid, vind ik het belangrijk vast te stellen dat Kuypers theologie niet alleen maar selectief werd aangehaald en misbruikt.

Dit gegeven zijnde, lijkt het mij moeilijker losjes en rationaliserend om te gaan met de uitdaging van vrijheid. Dan klinkt de verduidelijking die oud-president F. W. de Klerk, in zijn Kuyperlezing van vier jaar geleden, gaf, niet meer zo aanvaardbaar. De Klerk erkende weliswaar dat er sprake was van een sterk element van racisme en eigenbelang maar dat er bij de architecten van de apartheid ook een idealistisch oogmerk van bevrijding meespeelde. Dan klinkt zijn verduidelijking dat de Afrikaners hun recht op zelfbeschikking als de enige waarborg zagen van hun individuele en gemeenschappelijke rechten ook niet meer zo prettig in de oren.

Deze pogingen om de apartheid te rechtvaardigen vormden een smet op een overigens sympathieke lezing. Naar ik heb vernomen leidden deze opmerkingen tot bitter weinig reacties van zijn publiek. Kwam dit omdat zijn redenering niet al te schokkend of vreemd overkwam op degenen die Kuypers gedachtegang over de volkerenkwestie kenden? Of kwam dit gebrek aan reacties voort uit respect voor een man die een moedige en belangrijke rol heeft gespeeld in de ommekeer die zich in Zuid-Afrika heeft voltrokken? Ik vermoed beide.

Hoe betrekkelijk onschuldig die opmerkingen in deze aula ook geklonken hebben, ze zijn een groot struikelblok gworden voor de veranderingen in mijn land. Sedertdien heeft uit de monden van de heer De Klerk en andere Afrikaner politieke en theologische opiniemakers telkens het argument geklonken dat apartheid een goedbedoeld beleid was dat in de praktijk verkeerd uitgepakte. Dat er met de kern van deze gedachte, dit streven, weinig mis was. Dus, om de Afrikaanse dichter N. P. van Wyk Louw aan te halen: 'rein is die mens wat suiwer streef'. Deze strofe werd hier, vier jaar geleden, dan ook door de heer De Klerk gebruikt.

Het argument werd eveneens door de heer De Klerk gebruikt toen hij getuigde voor de Waarheids- en Verzoeningscommissie. Die zogenaamde morele onderbouwing heeft geleid tot de halstarrige weigering een onomwonden schuldbekentenis over de apartheid af te leggen. Steeds weer klonk het oude refrein van zijn huidige erkenning dat apartheid verkeerd was, maar goed bedoeld.

Zolang hierin geen verandering komt is het uitgesloten dat de meerderheid van de Afrikaners zich werkelijk deel voelt van het nieuwe Zuid-Afrika. Zolang er vanaf de kansels van de Nederduits Gereformeerde Kerk en de andere door blanke gedomineerde gereformeerde kerken geen profetische stem klinkt die de fundamenteel zondige aard van de dwaling van apartheid erkent en diepe verootmoediging eist, zal de totstandkoming van een Zuid-Afrikaanse regenboognatie een mooi maar onhaalbaar ideaal blijven.

Bijna drie jaar lang hebben de Zuid-Afrikaners dag in dag uit uit de getuigenissen voor de Waarheids- en Verzoeningscomissie gehoord van de slachtoffers van marteling en van degenen die hen gemarteld hebben. De meest verschrikkelijke martelingen en moorden. Wie daarvan ook maar iets heeft gehoord, kan nooit meer ontkomen aan de conclusie dat het hier niet ging om een incidentele schending van de mensenrechten, maar dat die een systematisch en essentieel onderdeel was van het apartheidsbeleid. Geen 'suiwerheid van strewe'. Het boze zaad van de apartheid was tot in de kiem verrot!

Het feit dat alle blanke Zuid-Afrikaners geprofiteerd hebben van dit fundamentele stelsel van schendingen van mensenrechten betekent dat niemand van ons, ikzelf incluis, de verantwoordelijkheid ervoor kan ontlopen. Het nieuwe Zuid-Afrika eist van blanke Zuid-Afrikanen een werkelijk bovenmenselijke nederigheid en bereidheid tot verootmoediging. En niet slechts een algemene verootmoediging namens, bijvoorbeeld, het 'Afrikaner volk'; nee, het moet ook een diepe persoonlijke belijdenis en verootmoediging zijn, die elk van ons als individu in ons persoonlijke leven moet afleggen en waarmaken. Er kan geen sprake zijn van een goedkope belijdenis; er zullen offers gebracht moeten worden.

Zelfverheffende trots was onlosmakelijk met de apartheid verbonden. Ik verstout mij om te spreken van een zelfverheffende trots waaraan Kuyper in zijn Nederlands nationalisme ook niet is ontkomen. In het nieuwe Zuid-Afrika moet de blanke en vooral de Afrikaner gemeenschap echter leren wat nederigheid betekent. Nee, sterker: nederig worden. Niets is moeilijker dan nederig te zijn. Voorwaarde voor nederigheid is het zonder schroom erkennen (belijden) van de eigen fouten en bereid te zijn deze recht te zetten.

Is het de blanke Zuid-Afrikaners - vooral de Afrikaners - mogelijk te leren wat nederigheid betekent zonder eerst vernederd te worden? Dat is het thema van de belangrijke roman 'Disgrace' van J. M. Coetzee, die dit jaar de Booker Prijs gekregen heeft. (De Nederlandse vertaling is een paar dagen geleden verschenen onder de titel 'In ongenade'). De hoofdfiguur, professor David Lurie's dochter Lucie die op een boerderij in de Oostkaap woont, wordt verkracht door zwarte overvallers. Schande gaat gepaard met ongenade omdat David Lurie niet in staat is de verkrachting te voorkomen. Hij roept woedend om gerechtigheid maar zijn dochter weigert aangifte van de verkrachting te doen en vraagt: ,,Wat als dit de prijs is die je moet betalen om te kunnen blijven?'' Als ze zwanger blijkt te zijn, weigert ze bovendien een abortus en is ze bereid in te gaan op het aanbod van haar zwarte buurman en voormalige knecht Petrus, die haar zogenaamd wil beschermen, maar dan wel in ruil voor haar grond. In Coetzee's verhaal heeft Lucie's vernedering inderdaad tot nederigheid geleid. Ze wil opnieuw beginnen, zonder bezit, zonder rechten, zonder waardigheden, 'als een hond'. En Coetzee schrijft: ,,Geen slecht besluit in duistere tijden''.

Dit extreme, diep ontstellende verhaal confronteert ons met de toekomstige ongenade die de verkwisting van onze huidige broze, vreedzame vrijheid voor allen - wit en zwart - in Zuid-Afrika kan inhouden. We moeten goed bedenken dat het geenszins vanzelfsprekend was dat bloedvergieten en burgeroorlog vervangen zouden worden door onderhandeling, democratisering en een grondwet met een handvest van mensenrechten. Het was zeker niet vanzelfsprekend dat Nelson Mandela de gevangenis zou verlaten en een hand van vriendschap zou uitsteken naar zijn onderdrukkers. Dit alles was genade.

Dat de meerderheid van de blanken deze gang van zaken aanvaardt alsof ze vanzelfsprekend is en hen toekomt, dat zij doorgaan met het leiden van materieel bevoorrechte levens en zich weinig aantrekken van de zee aan krottenbuurten en massale armoede rondom hen, is de ultieme vervreemding van 'de ander'. Een hardvochtige opstelling die uiteindelijk onvermijdelijk vernedering en ongenade over zich zal afroepen.

,,Ik ben bereid te wachten, want ik weet dat alles niet van de ene dag op de andere kan verbeteren'', zei een vrouw in een krottenbuurt even buiten Kaapstad tegen me. Maar toen riep ze haar vierjarig dochtertje, blootsvoets en in vodden gekleed, bij zich, legde haar hand op het hoofdje van haar kind en zei: ,,Maar ik kan niet eeuwig blijven wachten, want ik kan niet toezien hoe het leven van dit kind verloren gaat als het mijne.''

Ouders wier kinderen vermoord zijn, moeten toezien hoe de de moordenaars van hun kinderen amnestie kregen. Zwarten die werkloos thuis zitten moeten toezien hoe hun kinderen lijden aan ondervoeding, wetend dat zij behoren tot de veertig procent zwarte werklozen terwijl slechts twee procent van alle blanken zonder werk zit. Miljoenen zwarte Zuid-Afrikanen zijn analfabeet en de velen die dankzij grote opofferingen wél naar school zijn geweest, lijden nog steeds onder de gevolgen van het gebrekkige bantoe-onderwijs.

De levensverwachting van zwarte Zuid-Afrikanen is beduidend lager dan die van hun blanke landgenoten. Als dit zo doorgaat en als de verzoenende hand, die toch door velen in de zwarte gemeenschap is uitgestoken, wordt beroet met afstandelijkheid, gebrek aan begrip en zelfrechtvaardiging, dan vaart oud-president De Klerks citaat uit Van Wyk Louw's 'Die dieper Reg' over 'die mens wat suiwer streef' ten hemel. Dan zijn die woorden die zo aangrijpend mooi, zo redelijk, in deze zaal hebben geklonken, een steen des aanstoots.

Een groot deel van de Afrikaner gemeenschap is diep verward over de ernstige, geïnstitutionaliseerde schending van de mensenrechten door de apartheid, die de Waarheids- en Verzoeningscommissie heeft blootgelegd. Zij kan niet meer zeggen: 'Ich habe es nicht gewusst'. Maar hoe gaat een mens om met de zware last van het geweten, zodanig dat er een zinvol verwerkingsproces ontstaat dat je dichterbij je zwarte broer en zuster brengt, aan wier lijden ook jij medeplichtig was en waarvan je hebt geprofiteerd? Doordat leidende theologen en politiek-culturele leiders binnen de Afrikaner gemeenschap hun mede-Afrikaners hierbij niet helpen, doen zij hun eigen mensen een geweldig onrecht aan. Erger nog, door hun verzuim de werkelijkheid onder ogen te zien, brengen ze de kans op duurzame vrede en vrijheid steeds meer in gevaar.

Zo wordt de verantwoordelijkheid om Zuid-Afrika niet te laten terugvallen in verdeeldheid en verder bloedvergieten nog meer op de schouders van de toch al zwaar belaste leiders van de zwarte gemeenschap gelegd. Onder die omstandigheden wordt de kans op duurzame vrede in hoge mate beperkt.

Dat de roep om een beter leven en grotere sociale gerechtigheid niet kan worden beantwoord zonder dat de nog altijd bevoorrechte blanke gemeenschap grote materiële offers brengt, staat als een paal boven water. De vraag is hoe dit gerealiseerd moet worden. Is er, ondanks de gemoedstoestand van de blanke gemeenschap die ik heb geschetst, een kans dat zij bereid zal zijn die offers te brengen? Of zullen die moeten worden afgedwongen? En als dat het geval is, zal de zwarte gemeenschap er dan in slagen dit te doen zonder zichzelf te verheffen, of zal zich opnieuw de tragedie ontvouwen van de onderdrukte die zelf tot onderdrukker wordt? De voortgaande zelfverheffing en hardvochtigheid van de blanke gemeenschap lijkt op bijna duivelse wijze om zo'n scenario te vragen. Uiteindelijk zal niemand daarmee gediend zijn en zal de vrijheid het slachtoffer worden.

Kuyper is in een aantal van zijn geschriften opgekomen voor de sociale kant van de Bijbelse boodschap. Hij voerde aan dat de grondgedachte voor sociale verhoudingen te vinden is in Jezus' Bergrede. Dat de zucht naar geldelijk gewin een afgod is, dat de ware levensschat niet bestaat uit geld maar uit Gods genade en dat eigendom een leengoed is om anderen mee te helpen en te dienen.

Als de blanke gemeenschap van Zuid-Afrika bereid is om te luisteren naar de eisen van het heden, dan bestaat de mogelijkheid dat wij erin in zullen slagen de meest essentiële uitdagingen van de vrijheid het hoofd te bieden. Zo'n zoektocht naar een grotere sociale gerechtigheid is geen roep om een versteend socialisme en een geijkte klassenstrijd. Maar het staat vast dat werkelijke verzoening in Zuid-Afrika een evenrediger verspreiding van rijkdom en de afzwering van onrechtvaardige bevoordeling moet inhouden.

De uitdagingen die Zuid-Afrika zo indringend aanstaren, dienen zich ook aan voor de internationale gemeenschap. Waar het om gaat is of we werkelijk bereid zijn afstand te doen van onze gevoelens van superioriteit en een deel van onze rijkdom. Zijn we werkelijk bereid kritisch naar ons verleden te kijken, vooral naar de moeilijke hoofdstukken zoals kolonialisme en slavernij? Is het rijke Westen bereid zijn overvloed te delen en zo velen, die nu geen perspectief hebben, te verzekeren van een toekomst?

Deze vragen vereisen een dringende bereidheid om de sterk calvinistische traditie van genade in ere te herstellen. Dat zal ook hier in Nederland nederigheid vergen. Is het niet zo, dat de Nederlandse samenleving door de ongekende economische welvaart steeds materialistischer wordt? Het siert Nederland niet dat juist in een tijd van economische groei de begroting van Ontwikkelingssamenwerking steeds meer onder druk komt te staan.

De vraag kan ook worden gesteld of Nederland zijn grenzen voldoende openstelt voor zowel de producten als de mensen uit het Zuiden. Zeker is het de Europese Unie niet siert dat de onderhandleingen over de EU-Zuid-Afrika Vrijhandelsovereenkomst bijna vijf jaar hebben geduurd en dat de overeenkomst op het laatste moment nog bijna op de klippen is gelopen, omdat zij (de rijke, ontwikkelde landen) niet bereid waren de bescherming van hun handelsproducten enigszins te verminderen. Deze ervaring bracht president Thabo Mbeki tot de opmerking dat veel ontwikkelde landen blijkbaar alle begrip voor de edele gedachte van menselijke solidariteit hebben verloren.

Zou het niet prachtig zijn als Zuid-Afrika, als jongste lid van het Internaitonale Hof van Arbitrage aan de Verenigde Staten en andere rijke, ontwikkelde landen in de wereld vastbesloten de verlossende genade van nederigheid en compromis kan voorhouden, als een vlammende fakkel en een baken van hoop?

Zou het niet een stukje genade zijn als de blanken van Zuid-Afrika de kracht kunnen vinden om in nederigheid het pad van zelfverloochening te bewandelen en te zoeken naar gerechtigheid?

Zou het geen hoop zijn als dat land van mij, dat al zoveel voor elkaar heeft gekregen maar waar nog zoveel gedaan moet worden, erin zou slagen de wereld een bevrijdend voorbeeld van nederigheid voor te houden?

Zou het niet mooi zijn als uit de afstammelingen van de Boeren, die Kuyper zo graag voor het karretje van zijn eigen nationale belangen spande, een vrij geuzengeslacht zou opstaan, dat onder één Afrikaans dak kan wonen samen met zijn mede-Zuid-Afrikanen?

Zou het niet mooi zijn als wij zo, gesterkt door de uitdaging van de vrijheid, het nieuwe millennium zouden kunnen binnengaan?

Aan het begin van deze eeuw, waarvan de zandloper nu bijna leeg is, schreef Kuyper, toen hij hoorde dat de Boerenoorlog ten einde was: ,,Nu vooral met de oude liefde aan het werk; dat niemand zich onttrekke . . .''