Posts tonen met het label Oppenheimer. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Oppenheimer. Alle posts tonen

zaterdag 23 mei 2026

#CARTOON @RLOppenheimer #SALARISTRANSPARANTIE

 

dinsdag 13 januari 2026

woensdag 4 mei 2022

NRC CARTOON&COLUMN: Putin's War & zijn Hulptroepen (FvD, PVV, van Haga, JA21, e.a.) in het Nederlandse Parlement (en daarbuiten; Wierd Duk, Leon de Winter, GeenStijl e.v.a.) 'Z'_De Kogel Kwam, zoals meestal, van (Extremistisch) Rechts(NRC,Oppenheimer)

 

'Z'   -  'De Kogel Kwam van (Extremistisch) Rechts'

Cartoon van NRC.nl/Opinie, 12 maart 2022, Ruben L. Oppenheimer

meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

De bijbehorende Column:

Deze beschouwende Column 'Haagse Invloeden' over de Nederlandse politiek van Tom-Jan Meeus staat wekelijks op zaterdag in NRC

Nog meer over politiek van Tom-Jan Meeus op NRC.nl   ---  Hier  ---

Welke politicus speelt de blindheid van extreem-rechts voor Poetin uit?

Deze week: hoe de jarenlange Poetin-vriendelijkheid extreem-rechts (niet alleen Baudet) politiek kwetsbaar maakt.

Ofwel: één sterke oneliner kan een politiek blok dat al twintig jaar standhoudt in de problemen brengen.

Je kunt nog zo hechten aan nationale soevereiniteit – maar de Haagse politieke verhoudingen zijn, inhoudelijk en electoraal, vrijwel altijd een restproduct van grote internationale golfbewegingen.

En veel wijst erop dat de Russische aanval op Oekraïne de wereldorde zozeer verstoort dat er opnieuw zo’n golfbeweging op volgt.

Dus de vraag is even waarom Den Haag de binnenlandse politiek van de oorlog tot nu toe vooral behandelt als economisch thema. Koopkracht, inflatie, recessie, etc.

Zaken van betekenis – helemaal als je, zoals deze week, de minister van Financiën in de campagne kunt verwijten dat ze wegblijft bij een debatje waarvan iedereen weet dat het nooit helderheid kan opleveren.

Toch sluimert er een veel groter thema: welke politieke stromingen en media zagen Poetins agressie aankomen, en welke niet? Ergo: wie kan het morele gelijk claimen?

Het is niet zonder betekenis. Na de val van de Muur in 1989, de neergang van de Sovjet-Unie, ging links Nederland mee in het liberale vooruitgangsgeloof van marktdenken en globalisering. De progressieve hegemonie in het debat sinds de jaren zestig, werd definitief overgenomen door VVD en CDA.

Na 9/11 in 2001, de respons van moslim-extremisten op de Westerse dominantie, zagen ook progressieve partijen, zeker na Pim Fortuyns succes in 2002, in hun interne peilingen dat anti-migratie-opvattingen en moslimangst bepalende electorale factoren waren geworden.

Dit is zo gebleven, met grote gevolgen: het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) over de verkiezingen van 2021 liet zien dat sindsdien een stabiel radicaal-rechts blok naast VVD en CDA ontstond dat niet meer zomaar zal verdwijnen. Waar de LPF en Leefbaar Nederland in 2002 28 zetels haalden, kwamen PVV, FVD en JA21 daar vorig jaar ook op uit.

Maar de vraag is wel hoe de jarenlange Poetinvriendelijkheid van dat blok uitpakt nu dezelfde Poetin de Europese vrede op het spel zet, en ervan wordt beschuldigd dat hij zelfs een kerncentrale beschiet en een kinderziekenhuis bombardeert.

Meteen na grote internationale gebeurtenissen, je zag dit de laatste weken ook, treden Haagse politici graag op als analist. Iedereen G.B.J. Hiltermann.

Zo ging het ook na de aanslagen op de Twin Towers. Toenmalig VVD-leider Hans Dijkstal zei: „De geschiedenis neemt vandaag een totaal andere wending.” En CDA-leider Jaap de Hoop Scheffer, de latere NAVO-baas: „De wereld zal niet meer hetzelfde zijn.”

Maar politiek is niet alleen analyseren, het is ook sturen: wie een grote gebeurtenis met moreel overwicht kan definiëren, geeft het debat een bepalende wending. De beste illustratie, een week na de moord op Pim Fortuyn, gaf toenmalig LPF-voorzitter Peter Langendam in 2002: „De kogel kwam van links.”

Want hoewel Volkert van der G. dierenactivist was, definieerde hij een zwakte die links is blijven achtervolgen: Fortuyn was vermoord door iemand met een progressief wereldbeeld waartegen de LPF-leider streed, inclusief het multiculturalisme.

Linkse moslimknuffelaars en theedrinkers werden hierna een geliefd spotobject van radicaal-rechts. En gaandeweg boog links mee. De Amsterdamse PvdA-wethouder Rob Oudkerk introduceerde ‘kut-Marokkanen’ (2002), de latere PvdA-leider Diederik Samsom zei dat zij „een etnisch monopolie op overlast” hadden (2011).

Generalisaties en valse beschuldigingen over migranten werden zodoende doodnormaal: Geert Wilders riep op tot ‘minder Marokkanen’ in 2014 (en werd ervoor vervolgd en veroordeeld). Baudet praatte zijn onjuiste treintweet uit 2020 goed, waarin hij witte conducteurs verwarde met overlast gevende Marokkanen: het klopte niet, maar, zei hij, het had waar kúnnen zijn.

In dit klimaat was Poetin voor radicaal-rechts een voorbeeld, vooral ook omdat hij in 1999 in Tsjetsjenië ongenadig had huisgehouden onder moslims. Lang niet alleen bij Baudet. „De radicale islam is het fascisme van deze tijd”, schreef ex-Ruslandcorrespondent Wierd Duk in 2016. „Rusland is niet onze vijand.”

Er ontstond een ecosysteem waarin Poetin de good guy was, of anders even slecht als Westerse politici. Toen Rutte in 2013 de mensenrechten bij Poetin aan de orde stelde was dit volgens GeenStijl „zeveren”. Toen NRC in 2016 de initiators van het Oekraïnereferendum, het Burgercomité EU, naar Poetin vroeg, vonden ze hem net zo erg als de voorzitter van de Europese Commissie: allebei „machtswellusteling”. Op sociale media, later op coronademonstraties, werd het cliché dat de EU „een even grote dictatuur” zou zijn als Rusland.

De Poetinvriendelijkheid veroorzaakte blindheid. BBC-interviewer John Sweeney onthulde in 2017 de cognitieve dissonantie bij Wilders door te vragen naar de grootste terreuraanslag die Nederlanders trof. De PVV-leider was zo vol van moslimterrorisme dat hij MH17 uit 2014 vergat, waarna Swee-ney hem zei dat „Poetin in feite hoofdverdachte” is. Een jaar later sloot Wilders, nadat ook de Franse Le Pen en de Italiaan Salvini toenadering zochten, officieel vriendschap in Moskou. „Rusland staat aan onze kant”, zei hij in 2017 tegen EW.

Intussen kregen Ruslandkritische politici het in het binnenland meer te verduren. Nadat toenmalig D66-leider Pechtold in 2018 zei dat hij „de eerste Rus” nog moest tegenkomen „die zijn fout rechtzet”, meende Leon de Winter dat Pechtold „aanzet tot haat”, zodat hij „vervolging vanwege groepsbelediging” voorzag. Een etnische Russin uit Donetsk, woonachtig in Breda, deed als eerste aangifte. Een sepot volgde. Later bleek dezelfde Russin ook de man te adviseren die in 2020 de stickercampagne ‘NOS Fake news’ groot maakte.

En toen Sjoerdsma (D66) in 2020 door Rusland werd geweigerd als lid van een parlementaire delegatie, gaf De Dagelijkse Standaard (DDS) Rusland groot gelijk. Er was een „vies spelletje gespeeld” om Rusland te provoceren, aldus DDS.

Nu is de werkelijkheid volledig veranderd. Poetin, de vriend van radicaal rechts, de vermaarde moslimjager, de autocraat, blijkt een man van oorlog zonder grondslag; van strijd zonder beschaving. Juist de vriend van radicaal rechts blijkt ‘een gevaar voor onze manier van leven’.

En de vier partijen op de radicaal-rechtse vleugel, PVV, FVD, Groep Van Haga en JA21, blijven in meer of mindere mate op afstand van de confronterende houding van Kamer en kabinet. De PVV is sceptisch over sancties, Van Haga is bezorgd over discriminatie van Russen in Nederland – dat werk.

Eerdere reflexen blijven in leven. Een man van GeenStijl schreef deze week: „Ik heb een grotere hekel aan Kaag dan aan Poetin and it’s not even close.” Ook Wilders herhaalde een oude truc: Kaag is even erg als Poetin. „Zegt Poetin te bestrijden maar kopieert zijn ondemocratische gedrag.”

En door torenhoge energieprijzen en een dreigende recessie kán radicaal-rechts het debat over de oorlog nog steeds in zijn voordeel ombuigen; daar is Wilders, met steun van de SP, slim genoeg voor.

Maar een enquête van I&O liet deze week ook zien dat de Poetinvriendelijkheid in het land minimaal is, de steun voor de NAVO-aanpak groot (ook bij JA21-kiezers), en dat het vertrouwen in de EU groeit. Niet de NAVO blijkt hersendood, maar degenen die Poetin de laatste tien jaar toejuichten.

Ergo: radicaal-rechts heeft zich met zijn Poetinvriendelijkheid niet alleen ernstig vergist, het is ook kwetsbaar.

Als een opponent nu een oneliner bedenkt naar het voorbeeld van ‘De kogel kwam van links’ uit 2002, dan kan deze stroming voor het eerst in twintig jaar in gevaar worden gebracht – omdat haar morele vergissing te groot was om ooit nog goed te praten.

Nog meer over politiek van Tom-Jan Meeus op NRC.nl   ---  Hier  ---

 

maandag 25 oktober 2021

EVEN NADENKEN OVER (ONZE) DEMOCRATIE: 'Als het hele Haagse bouwwerk wankelt: een epidemie van bedreigde politici, een onmachtige staat, een formatie met lage aspiraties, Europese kritiek op de democratie' / COLUMN TOM-JAN MEEUS /

Cartoon van NRC.nl/Opinie, 16 oktober 2021, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

Als politiek afglijdt tot juichen voor zichzelf en afrekenen met de ander

Deze week: als het hele Haagse bouwwerk wankelt: een epidemie van bedreigde politici, een onmachtige staat, een formatie met lage aspiraties, Europese kritiek op de democratie. Ofwel: wie doorbreekt deze malaise nu eindelijk eens?

De week bracht moment na moment waarop je dacht: het is alsof het hele Haagse bouwwerk wankelt. Normaal leest de nationale politiek Europa graag de les. Vrijdag las de Raad van Europa de nationale politiek de les – en niet over een paar regeltjes, maar over de democratie zelf.

Tien maanden terug beloofde het kabinet-Rutte III de slachtoffers van de Toeslagenaffaire te helpen. Maandag constateerde de Nationale Ombudsman dat de overheid onmachtig is de meeste slachtoffers te helpen.

Donderdag maakte één van de beste Kamerleden, Bart Snels (GroenLinks), zijn vertrek bekend – uit verzet tegen innige samenwerking met de PvdA, en uit weerzin tegen de „destructieve politiek” in de Kamer.

Over de formatie hoorde je dat een bescheiden beleidsagenda voorlopig de kansrijkste manier is om de zaak gaande te houden. Na de moeizame maanden zijn relaties tussen betrokken politici broos, en is het vertrouwen in het nieuwe kabinet klein, dus in de top van een van de onderhandelende partijen hoorde je woensdag: „We missen de kracht om veel gewaagde keuzes te maken.”

En als klap op de vuurpijl was er dinsdag D66-leider Sigrid Kaag, die de strafzaak bijwoonde tegen een man die haar met de dood bedreigde, later in de week gevolgd door een NOS-bericht over talrijke doodsbedreigingen aan het adres van premier Mark Rutte.

Het bevestigde dat het abnormale nu normaal is: elke bekende politicus moet leven met het vooruitzicht dat boze landgenoten hun intimidaties omzetten in daden.

Dus de democratie zelf, de overheid, de Kamer, formerende partijen, partijleiders: ze kwamen allemaal aan de beurt – en je vroeg je af: wie doorbreekt deze malaise nou eindelijk eens?

Er werden wel pogingen gedaan – maar helaas onderstreepten die het probleem alleen maar. Zo had Platform O, een interessante publicatie op het snijvlak van ambtenarij en bestuurskunde, de aankondiging van een Succesverhalenfestival.

„Iedereen die betrokken is bij de publieke sector”, stond er, „wordt uitgenodigd waargebeurde en vooral mooi vertelde verhalen in te sturen over kleine en grote overwinningen in overheidsland.”

Goed bedoeld natuurlijk, aantonen dat de overheid méér is dan de Toeslagenaffaire, maar je dacht: als ze elkaar gaan aansporen vooral positief over zichzelf te zijn, doen ze precies wat iederéén in Den Haag al doet.

Want wie de malaise probeerde te doorgronden, stuitte in de meeste Haagse domeinen op hetzelfde gedragspatroon: juichen voor jezelf en afrekenen met de ander.

En het interessante was: als je hoorde wat voor teksten verdachten van de bedreiging van politici uitslaan, zijn het vaak boze mensen die ook willen dat hun voortreffelijke inzichten worden gehoord. En nú luister jij eens naar mij.

Je kon dit afdoen als het gedrag van gefrustreerde warhoofden, maar wie de aanbevelingen van de Raad van Europa voor de Nederlandse democratie las kwam in feite hetzelfde ongerief tegen. De Raad wil dat de positie van volksvertegenwoordigers tegenover de regering wordt versterkt met geld voor medewerkers en recht op informatie. Tegenmacht.

Kamerleden moeten kortom kunnen zeggen: en nu luisteren jullie eens naar ons.

Alleen: uit de kritiek van het vertrokken Kamerlid Snels, nota bene de initiator van het parlementair onderzoek naar de Toeslagenaffaire, kon je opmaken dat ook de volksvertegenwoordiging niet bescheiden is in het opdringen, aan anderen, van haar opvattingen en analyses.

Zo laakte Snels de wens om politici te „beschadigen”, „ambtenaren in het beklaagdenbankje” te zetten en bewindslieden „om de haverklap voor leugenaar” uit te maken.

Zo werkt Den Haag nu: vanuit elk domein worden eisen aan andere domeinen gesteld - waarmee iedereen het probleem buiten zichzelf plaatst. Kinderlijke onredelijkheid, die ook iets ernstigs onthult: de verhoudingen tussen kabinet, Kamer, ambtenaren en burgers zijn uit het lood geslagen, en hebben een nieuw evenwicht nodig.

Het heeft ook te maken met het veranderende democratiebesef in de maatschappij. De vermoeidheid over democratische gewoonten leeft vrij breed. Het trage zoeken naar evenwicht in besluitvorming – een bestuurlijke traditie – verliest het van het verlangen naar snelheid – de korte klap. Genoeg gepraat. Geen getalm meer. Nu ben ik.

De versplintering is hier natuurlijk ook een uiting van. Kiezers identificeren zich liever niet meer met partijen waarin mensen met afwijkende meningen of een andere identiteit zitten: in de veiligheid van gelijkgezinden is het gemakkelijker afrekenen met anderen.

De paradox is dat politicologen er vaak op wijzen dat versplintering goed is voor het vertrouwen in de democratie. Op zich logisch: meer mensen vinden een politiek thuis. Maar het nadeel is ook enorm: juist het laatste half jaar, met negentien fracties in de Kamer, liet zien dat diezelfde versplintering spektakelleegte stimuleert: Kamerleden, vooral nieuwe, die moeite hebben de aandacht op zich te vestigen - en dus de raarste fratsen uithalen.

Extra handicap is dat ze opereren in een periode van mediavermoeidheid. De angst voor corona daalt, dus na 2020, met torenhoge kijk- en klikcijfers, consumeren mensen nu minder nieuws en informatie. Sjoerd Pennekamp van Stichting Kijkonderzoek stuurde me data waaruit blijkt dat informatieve programma’s en talkshows afgelopen september zelfs minder kijkers hadden dan september 2019.

Een ongemakkelijke werkelijkheid voor Kamerleden: meer concurrentie in Den Haag, minder belangstelling in het land. Oplossing: méér capriolen.

Het maakt de cirkel rond, want bij die buitenissigheid hoort dat de polarisatie in de nationale vergaderzaal verscherpt. De NCTV noteerde nog in april dat „negatieve vormen van polarisatie” „maatschappelijke onrust” en „radicaliseringsprocessen” bevorderen, zeker ook door de coronabestrijding.

Dus Kamerdebatten waarin grove taal, zware beschuldigingen en complottheorieën hand in hand gaan, zijn allang geen entertainment meer: zij onderstrepen een parlementair beschavingsverlies waar de hele democratie onder lijdt.

Een overgangsperiode als deze, en de malaise waarin de politiek-bestuurlijke gemeenschap zich bevindt, kan pas aan zijn einde komen als politiek leiders er hun gezag voor in de waagschaal durven stellen. Rutte is hiervoor de eerst aangewezene. Het duurt alleen zorgelijk lang voordat hij zich op dit punt laat gelden.

Maar uiteindelijk gaat het over meer dan de premier. De relatie tussen Kamer en kabinet moet zich opnieuw zetten. De relatie tussen Kamer en ambtenaren. De werkafspraken van de Kamer zelf. Met drie parlementaire enquêtes voor de boeg maakt men zich wel erg kwetsbaar als meer vertrekkende Kamerleden zoals Snels vaststellen dat het parlement vooral uit is op „beschadiging” van andere politici.

Maar het voornaamste is natuurlijk dat de overheid weer vertrouwd kan worden door haar burgers. En dat aan het hoofd van die overheid iemand staat die dit besef bij voortduring wil uitstralen. Die weet dat de ontstane vertrouwensbreuk niet met wat leuke beloftes geheeld is.

Want denken dat je deze malaise achter je laat met enkele extra Succesverhalenfestivals, miskent de diepte van het vraagstuk. Den Haag heeft in zijn verschillende hoedanigheden nu wel genoeg gejuicht voor zichzelf, en voldoende afgerekend met anderen.

Wat dit betreft zou – als oefening – een omdraaiing wel een boeiend experiment voor Kamerleden, bewindslieden en ambtenaren zijn: een jaar of drie verplicht juichen voor de burger, en alleen afrekenen met zichzelf. 

Deze beschouwende Column 'Haagse Invloeden' over de Nederlandse politiek van Tom-Jan Meeus staat wekelijks op zaterdag in NRC

Nog meer over politiek van Tom-Jan Meeus op NRC.nl   ---  Hier  ---

donderdag 1 april 2021

CITAAT COLUMN YOUP: 'En hij zette zijn fiets op slot....' / NRC /

 


 Cartoon van NRC.nl/Opinie, 16 januari 2021, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

 

CITAAT(NRC, 23 januari 2020, Column Youp, 'Kras!'):
.....Ik had sowieso een leuke week. Dat kwam door de autocue van Joe Biden die groter was dan het Capitool. En door de krokodillentranen van Eric Wiebes natuurlijk. Plus het karikaturale beeld van de oude meneer Trump en zijn te jonge Melania bij die helikopter. En ik was vrolijk door Mark Rutte die bij het paleis van de koning zijn verkiezingsfiets op slot zette. Volkomen terecht trouwens.

Mark had ronduit een kleerscheurenweek en kwam niet geheel ongeschonden uit de rustig uitgesproken woede van Omtzigt en Leijten. Ik zag builen, schrammen en een uiterst onzekere blik bij onze premier.

Pieter en Renske lieten deze week de rest van de Kamer en de parlementaire pers kilometers achter zich. Heel even leken we op een echte democratie....

MARKJE 'FLUTTE' RUTTE 'DE LEUGENAAR': Time is Running Out - #MarkRutteMoetWeg / CARTOON RUBEN L. OPPENHEIMER / NRC-OPINIE /


Cartoon van NRC.nl/Opinie, 20 februarimaart 2021, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

 

Deze cartoon hoorde bij een column 'Haagse Invloeden' van Tom-Jan Meeus in de week waarin de avondklok gemoederen in beweging bracht  - 'En-weer-ging-het-in-de-ministerraad-fout-tussen-de-premier-en-de-collegas', je leest hem   ---  Hier  --- hij past perfect bij de nu ontstane situatie; de deconfiture van Rutte als premier...

 

CARTOON RUBEN L. OPPENHEIMER: 'Briefje Ronde-3 Formatie VVD-D66' bij Column 'Haagse Invloeden' - Tom-Jan Meeus / NRC-OPINIE / ANALYSE /

 

Cartoon van NRC.nl/Opinie, 27 maart 2021, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

Deze cartoon hoort bij de Column 'Haagse invloeden' van Tom-Jan Meeus op NRC.nl :

  'Het-midden-schuttert-in-de-formatie-op-de-flanken-gedijt-de-intimidatie'

vrijdag 12 maart 2021

SHARTIE AART DEKKER / OVERIGENS...VIND IK DAT DE VERKIEZINGEN MOETEN WORDEN UITGESTELD(2): Non-campagne in een crisis / NRC COLUMNIST MEEUS /

 

Cartoon van NRC.nl/Opinie, 6 maart 2021, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

*

SHARTIE AART DEKKER

OVERIGENS...VIND IK DAT DE VERKIEZINGEN MOETEN WORDEN UITGESTELD(2)

".....En de VVD blijft erin slagen elk conflict te ontlopen door alleen aandacht voor de coronabestrijding van de komende maanden te vragen. Zo krijgt de grootste partij, onbedreigd op kop in de tussenstanden, precies waar ze op uit is: een gedepolitiseerde campagne. Vandaar: trivia.

Maar minstens zo ontnuchterend was dat het land blijkbaar ook niet anders verlangt. Een VVD’er raadde me aan de kijkcijfers van het RTL-debat, afgelopen zondag, te leggen naast die van de laatste coronapersconferentie van Rutte en De Jonge, vorige week dinsdag. Het verkiezingsdebat: 1,8 miljoen kijkers. De coronapersconferentie: 6 miljoen kijkers.

It’s all Covid, stupid....."

Dit fragment van onderstaande column van Tom-Jan Meeus in de liberale  - dus bepaald niet anti-VVD -  krant NRC vorig weekend, en de bijbehorende cartoon van Ruben L. Oppenheimer hierboven zeggen het eigenlijk allemaal: hoe de andere partijen zich ook inspannen en welke schandalen Rutte inmiddels allemaal ook op zijn naam heeft staan...het heeft er met nog maar een paar dagen te gaan voor de Verkiezingen van 17 maart, Mark Rutte blijft  - gelijk een 'Trump-light' voor zijn harde kern aanhang een soort van onaantastbare 'messias' en die aanhang stemt op hem, maakt niet uit wat er ook gebeurt. Als het inderdaad zo gaat blijft de VVD met afstand de grootste, en kan Rutte het voortouw in de formatie nemen en in principe kiezen met wie hij een nieuwe coalitie wil vormen. De andere partijen kunnen dit alleen maar voorkomen door in een voldoende groot blok 'Nee' te zeggen, maar zullen dan ongetwijfeld als 'Onverantwoord vanwege de Coronacrisis worden geframed'; en wie wil dat?

Daarnaast wordt er  - ook al vanwege Corona -  een lagere opkomst dan normaal verwacht, en ook dat is zeker niet in het nadeel van de VVD. Mij lijkt het zeer onwenselijk...

En tenslotte is deze campagne zo kort, dat  - zelfs al doen sommige partijen het boven verwachting goed -  de punten die zij scoren nauwelijks of niet de tijd hebben bij kiezers die niet op hen voorgesorteerd hadden 'in te dalen', de meeste van deze kiezers zullen de overstap naar zo'n partij dan niet maken en ook dat zou er dan voor zorgen dat alles blijft zoals het was; alle voordeel voor de VVD, ook al schets Meeus in zijn column andere scenario's.

Om al deze redenen denk ik dat de Verkiezingen alsnog uitgesteld zouden moeten worden. Ook al realiseer ik me dat de kans dat dat nu nog gebeurt verwaarloosbaar klein is...

(AD)

*

Een non-campagne in een crisis – en volop verliezers in de tussenstanden

Deze week: de SP als potentiële coalitiepartner, scepsis over de CU, Hoekstra die moet kiezen tussen Pieter en Pieter, en: wordt Rutte IV slechts een tussenkabinetje? Ofwel: politici die vooruitkijken op de periode na de verkiezingen.

Je kon er deze week moeilijk omheen: blijkbaar is ook de coronacrisis geen beletsel voor de verdere trivialisering van verkiezingscampagnes.

Het ging maar door. Maandagavond postte Thierry Baudet hoe Gerard Joling hem na wat glazen wijn omhelzend zoende: ‘Partij vd liefde!’ Dinsdag had Koffietijd (RTL4) een primeur: ‘Mark Rutte doet eerste coronatest!’ Woensdag volgde ophef over een jurk van Sigrid Kaag. Vrijdag zei een Rotterdams PVV-raadslid in een online gesprek: ‘Wat heeft Hitler nou met antisemitisme te maken?’

Intussen meldden het onderzoeksprogramma Pointer en De Groene hoe een geliefd campagnekanaal als Instagram de armzaligheid slechts vergroot: politici krijgen van dit sociale medium meer aandacht als ze geen gewone foto’s maar selfies posten.

Je dacht dat een politicus in crisistijd vooral het hoofd koel moet houden. In werkelijkheid moet een politicus het hoofd vooral in beeld houden.

Dit alles in de week waarvan je hoopte dat de officieuze campagne-aftrap – vorige week vrijdag het NOS-radiodebat, zondag het RTL-debat – een periode van gezond politiek gevecht inluidde.

Debat over beleid na de crisis, ideeëncompetitie, botsing van wereldbeelden, strijd over de competenties van lijsttrekkers.

Maar wat je ook kreeg: geen aanvaringen tussen de aanvoerders. Het kwam zelden verder dan interviews volgens het format van infotainment, afgewisseld met live online optredens die amper publiek trokken.

In een campagneteam vergeleken ze die met spreken voor een halfvolle zaal: de holle klanken, het verliezersgevoel van een te groot podium.

Het was allemaal wel te verklaren. Het gebrek aan fysieke interactie met kiezers ontneemt de campagne haar ziel.

En de VVD blijft erin slagen elk conflict te ontlopen door alleen aandacht voor de coronabestrijding van de komende maanden te vragen. Zo krijgt de grootste partij, onbedreigd op kop in de tussenstanden, precies waar ze op uit is: een gedepolitiseerde campagne. Vandaar: trivia.

Maar minstens zo ontnuchterend was dat het land blijkbaar ook niet anders verlangt. Een VVD’er raadde me aan de kijkcijfers van het RTL-debat, afgelopen zondag, te leggen naast die van de laatste coronapersconferentie van Rutte en De Jonge, vorige week dinsdag. Het verkiezingsdebat: 1,8 miljoen kijkers. De coronapersconferentie: 6 miljoen kijkers.

It’s all Covid, stupid.

En natuurlijk: niets is nog beslist. Maar je voelde deze week de gelatenheid groeien. De uitzondering was D66, waar het optreden van Sigrid Kaag in het RTL-debat vertrouwen in een goede uitslag gaf.

Maar de meeste andere partijen werden met de dag somberder over hun kansen op een electorale omslag.

Zo gingen de gedachten al voorzichtig uit naar de periode na de verkiezingen.

CU-leider Gert-Jan Segers voedt de speculaties hierover zelfs publiekelijk. In Nieuwsuur, bezig met een ijzersterke reeks lijsttrekkersinterviews, deelde hij deze week VVD en D66 niet in bij zijn favoriete coalitiepartners.

Hij komt liever uit, beaamde hij, op een samenwerking met confessionele en progressieve partijen.

Dit herkennen coalitiepartners van de afgelopen periode: hoewel Segers niet vies is van politieke deals en vaardig kan manoeuvreren, is hij in de kern een anti-liberaal.

De spanningen met D66 over medisch-ethische zaken haalden veel publiciteit – en Kaag zei al in diverse interviews dat ze geen nieuwe formatiedeal met de CU op dit terrein wil.

Maar ook VVD-fractiesecretaris Ockje Tellegen sprak zich laatst in het Reformatorisch Dagblad uit tegen opnieuw regeren met de CU. Het leidt, zei ze, bij medisch-ethische vraagstukken „écht tot een impasse, tot stilstand’’.

In haar partij heet dit een ‘persoonlijke opvatting’ van de nummer 10 op de kandidatenlijst. Maar genoeg VVD-Kamerleden hadden de laatste jaren ook economisch en cultureel moeite met de CU. In de fractie klaagden ze dat Kamerleden hun grieven over de partij van de premier moesten inslikken.

Het onderstreept dat hernieuwde samenwerking voor D66, VVD én de CU zelf bepaald geen automatisme is.

Ook historisch zou continuering van de coalitie trouwens riskant zijn: kenners van de parlementaire geschiedenis, neem een Mark Rutte, weten dat dit zelden goed afloopt.

Zodoende gaan optimisten in VVD, CDA en D66 uit van een snelle formatie: niet dralen wegens de coronabestrijding, en als dat getalsmatig nodig is samenwerking zoeken met een van de twee linkse partijen, SP of GroenLinks, die expliciet opteren voor meeregeren.

GroenLinks laat al langer openlijk weten dat het er klaar voor is. Maar VVD en CDA denken zonder plezier terug aan de mislukte onderhandelingen met Jesse Klaver in 2017. Toen al bleek dat die twee, nadat D66-voorman Pechtold het opperde, liever zaken deden met de SP.

Kabinetten mogen wel wat volkser, vonden zij, ze zagen de SP als stabieler, en VVD- en CDA-kiezers houden een grotere hekel aan GroenLinks.

Maar onzekerheid genoeg in deze twee linkse partijen. In zowel SP als GroenLinks kan de leider onder druk komen te staan na een nederlaag. In de SP sluimert al langer een conflict met de jongerenorganisatie, mede over regeringsdeelname. In GroenLinks heb je altijd strijd en vluchtig wisselende interne voorkeuren.

En CDA-leider Wopke Hoekstra, door allerlei ongelukjes in een dalende lijn, wacht meteen na de verkiezingen ook al een ingewikkelde keuze: met welke Pieter gaat hij de formatieonderhandelingen in – Omtzigt of Heerma?

Zijn voorgangers als CDA-leider – Buma, Heerma, De Jonge – ervoeren dat alle keuzes rond Omtzigt gevoelig zijn. Toch wijst veel erop dat Hoekstra kiest voor Heerma.

Zo kunnen alle trivia niet wegnemen dat deze gedepolitiseerde campagne twee werkelijkheden voor de grootste partij creëren.

Voorlopig koerst de VVD onbedreigd af op een veilige zege. Tegelijk versterkt haar depolitiserende tactiek het teleurstellende resultaat van zoveel potentiële coalitiepartners (CDA, GroenLinks, SP, PvdA) dat regeren voor de VVD niet makkelijker wordt. Zeker nu twee andere vermoedelijke winnaars onder de gouvernementele partijen (D66 en CU) sceptisch zijn met elkaar verder te gaan.

Het gevolg is dat ze in partijen al pseudo-openlijk spreken over Rutte IV als tussenkabinet, dat uit elkaar valt zodra corona niet meer noopt tot afremming van de economie en het maatschappelijk verkeer. Zo beschreef NRC vrijdag hoe ze in de wereld van Hoekstra nu al spreken over een nieuwe aanval op het Torentje na de val van Rutte IV.

Het laat zien hoe beperkt de waarde van deze depolitiserende campagne kan blijken te zijn. Al tijdens Rutte III ontstond in Den Haag een bredere wens om van Rutte af te komen, deze campagne haalt daar tijdelijk een streep doorheen, maar die wens is daarmee niet weg.

Nog deze week beklaagde Hoekstra zich tegen nu.nl over het „richtingloze liberalisme’’ van de VVD onder Rutte. Kaag zei in het AD: „Ik zet me af tegen tien jaar planloos VVD-beleid.’’

Als dat je twee meest voor de hand liggende coalitiepartners zijn, zul je hard moeten werken om weer tot een stabiel bestuur te komen. Niet voor niets blijven sommige liberalen beducht voor een kabinet zonder de VVD – CDA en D66 die over links gaan. En toeval of niet: daar hintte CU-voorman deze week dus ook op.

Meer 'Haagse invloeden' van Tom-Jan Meeus op NRC.nl lees je   ---  Hier  ---

 

 

zondag 6 december 2020

!!!AFMAKEN !!!PLAATSEN/TIMEN POLITIEK NLD; ALTIJD GOED OM FF TERUG TE KIJKEN: / AANLOOP VERKIEZINGEN 2017 / CARTOON RUBEN L.OPPENHEIMER Cartoon van NRC.nl/Opinie, xx aaa 2020, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl --- Hier ---/ RUTTE&DIJKHOFF VVD / PVV / PV(D)D /

Cartoon van NRC.nl/Opinie, 2017, Ruben L. Oppenheimer, meer @RLOppenheimer op NRC.nl   ---  Hier  ---

Opinie

De Haagse Stemming: Wilders schittert, op Twitter en in afwezigheid

Over 35 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke ochtend op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.
Leestijd 4 minuten
Goedemorgen! Het premiersdebat van RTL staat op losse schroeven door boycot en peilingen. Sommige politici vieren die avond liever carnaval. Wilders voert sowieso bijna alleen campagne in 140 tekens. En beleggers waarderen het cordon sanitaire rondom hem.
Het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat.
DEBAT SOAP: RTL moet er ernstig rekening mee houden dat het eerste en als altijd cruciaal beschouwde debat op 26 februari helemaal niet doorgaat. De debatboycot waar PVV en VVD mee dreigen als meer dan vier lijsttrekkers mogen deelnemen is serieus en zou bij de huidige peilingen werkelijkheid worden. Wilders en Rutte hebben gezien die peilingen en de keiharde aanvallen van meerdere tegenstanders niets bij het debat te winnen. “En zonder de twee grootste partijen heeft het voor RTL weinig zin een debat te organiseren”, schrijft politiek verslaggever Thijs Niemantsverdriet. Gastheer Frits Wester blijft optimistisch. Hij gaat vanochtend met de campagneleiders “gewoon weer vergaderen bij mij thuis over de opzet en de stellingen”.
Alaaf!: Er is niet alleen kritiek op het uitnodigingsbeleid van RTL, maar ook op de datum van het debat, de zondag van carnaval. Klaas Dijkhoff, staatssecretaris en officieus campagneleider van de VVD, vertelde gisteren aan de lokale krant BN DeStem dat hij het debat niet eens gaat kijken. Hij is wel geïrriteerd over de planning van RTL, maar “ik ben al een paar jaar geleden opgehouden me druk te maken over wat ze boven de sloot van carnaval vinden. Laat staan dat ik de illusie heb dat er rekening mee gehouden wordt”, aldus Dijkhoff.
Wat wij horen: Dion Graus uit Heerlen denkt dat RTL het debat “niet toevallig” uitzendt op een moment dat er in het zuiden weinig naar gekeken wordt: “De PVV heeft in Limburg veel aanhang.” Jesse Klaver die uit Roosendaal komt en vandaag binnen de foutmarge van het debat valt, had de carnavalsviering al afgezegd vanwege de campagne, maar zijn familie vindt dat onzin. “Klaas heeft tenminste zijn prioriteiten op orde!”, appte een neef na het Brabantse nieuws.
WILDERS’ WAY: De boycot van Wilders, uit Venlo, lijkt niets met carnaval te maken te hebben, maar alles met zijn campagnestrategie om vrijwel exclusief in 140 tekens met de buitenwereld te communiceren. Zijn verkiezingsprogramma is niet veel langer. Contact met kiezers heeft hij niet en met journalisten praat hij nauwelijks. Niet nodig, zo blijkt uit de peilingen, en bovendien gratis, schrijft politiek verslaggever Enzo van Steenbergen. De nieuwe PVV-campagnespot is zo te zien ook nogal low budget.
Niet normaal: Rutte reageerde gisteren bij Jinek en noemde het gephotoshopte beeld dat Wilders had verspreid van Pechtold tussen sharia-aanhangers “niet normaal” en “totaal smakeloos”. “Ook kinderen zien dat, die denken dat het echt is.” Volgens de VVD-leider lost het plaatsen van dit soort nepbeelden helemaal niks op en kan de veiligheid van Pechtold erdoor gevaar lopen. Hij belde er met Pechtold over, maar bekende met Wilders al sinds 2014 geen “lang gesprek” meer te hebben gevoerd.

LEUKE DINGEN VOOR DE MENSEN: Een Kamermeerderheid van VVD, D66, SP en PVV wil de verplichte eigen bijdrage van gefortuneerde ouderen voor hun verpleegzorg schrappen, meldt het AD. Schrappen van de sinds 2013 bestaande regeling zou 156 miljoen kosten. De krant legt ook uit waarom er deze campagne steeds nieuwe, dure, politieke plannetjes bijkomen, bovenop alle uitgaven die al in de verkiezingsprogramma’s staan. De prognoses van het CPB zijn namelijk verder verbeterd. Partijen kiezen allemaal voor meer uitgaven boven het verminderen van de staatsschuld. “Het is bijna moeilijk om het geld op te krijgen”, zou ook uit de doorrekening van verkiezingsprogramma’s blijken die volgende week openbaar wordt. Klaver wil maar liefst 27 miljard euro verschuiven richting milieu en banen, door een grootscheepse belastinghervorming, zegt hij op de voorpagina van het FD.
Beleggers blij: Wat voor politieke partijen ook gunstig is: de lage rente op de staatsschuld maakt afbetalen nog minder nodig. En Hollands schuldpapier is populair. “De verwachte overwinning van de PVV heeft de vraag van beleggers naar Nederlandse schuld niet aangetast. Mede dankzij het cordon sanitaire”, schrijft het FD. Omdat de meeste partijen Wilders hebben uitgesloten, zijn beleggers niet bang voor politieke instabiliteit in Nederland.
AFGEHAMERD: De Eerste Kamer stemde gisteren in met het afpakken van paspoorten van jihadisten. De Tweede Kamer verbood bij toekomstige verkiezingen het fenomeen van lijstverbindingen. Het lek in de Stemwijzer is weer dicht.
WAT WIJ LEZEN: 50Plus klinkt meestal als 65Plus, omdat de partij zich vooral druk maakt over pensioenen en de leeftijd van Kamerleden. Maar in de leeftijdsgroep tussen 50 en pensioen is meer aan de hand waar de partij garen bij kan spinnen, meldt De Telegraaf op basis van CBS-cijfers. Langdurige armoede kwam in 2015 steeds vaker voor bij gezinnen waar de kostwinner in die categorie valt.
WAT WIJ VOLGEN:
Fiscusperikelen: Wiebes, die vandaag en morgen weer naar de Kamer wordt geroepen vanwege de Belastingdienst, heeft er een nieuwe kwestie bij. Trouw meldt vanochtend dat de fiscus de aangiftes van bedrijven nauwelijks controleert.
Sleepnetwet: De Tweede Kamer behandelt vandaag de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Asscher moest zich gisteren verdedigen voor zijn steun in het kabinet daaraan, nadat een zestien jaar oud artikel van zijn hand was opgedoken waarin hij zich uitspreekt tegen ruime bevoegdheden van de geheime dienst. Christiaan Pelgrim (@christiaanpe) volgt het debat.
Gasdebat: Het debat in Groningen tussen lijsttrekkers - minus, ook hier Rutte en Wilders - vanmiddag wordt alleen uitgezonden op RTV Noord, maar Thijs Niemantsverdriet (@thijsniemant) is erbij.
Klavertour: Jesse Klaver, toch in Groningen, houdt daar opnieuw een meetup. Titia Ketelaar (@titia_k) gaat kijken.
QUOTE VAN DE DAG
“Van de mensen die ik nu ken in de Kamer? Die zou ik allemaal vertrouwen. (Ook Wilders) ja.”
Marianne Thieme in de Volkskrant op de vraag welke politicus ze genoeg vertrouwt om haar huis aan uit te lenen.