Posts tonen met het label Genocide. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Genocide. Alle posts tonen

maandag 3 november 2025

SHARTIE AART DEKKER / DE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST / GROENE-COLUMN DONNER: (Begrip ´necessary illusions´ viel, van Noam Chomsky) WAARHEID waarheid bevrijdt allesbehalve, hij slaat alleen maar murw. En zolang overheden en bedrijven geld verdienen aan ontbossing en genocide

 

SHARTIE AART DEKKER - DE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST

Als ouder(e) moet je jezelf soms inhouden om de jeugd niet te ontmoedigen met ´de Waarheid´

Het begrip ´necessary illusions´ viel, van Noam Chomsky) 

´....Waarheid bevrijdt allesbehalve, hij slaat alleen maar murw. En zolang overheden en bedrijven geld verdienen aan ontbossing en genocide...´

Een mooie column van Marian Donner in de Groene Amsterdammer over Waarheid vs. Liegen (om bestwil).

Over hoe frustrerend de realiteit kan zijn en hoe deze (voor ouders) soms nogal kan wringen  -of zelfs botsen- met het optimisme van kinderen.

Over hou je als ouder(e) ervoor moet waken (je) kinderen niet het vermogen te dromen en optimistisch te zijn moet ontnemen...want dan hol je het potentieel voor verbetering in de toekomst uit.

Aan de andere kant is het natuurlijk ook niet goed om kinderen helemaal af te schermen van ellende als Oorlog, Vernietiging van Planeet, Ecosystemen, Milieu, etc, etc...

Tsja...ouderschap is iets moois, maar lang niet altijd gemakkelijk..! 

(AD) 

Column Marian Donner

Ozi en Chomsky

Marian Donner beeld Aart-Jan Venema

30 juli 2025 – verschenen in nr. 31

De originele column en nog veel meer van Marian Donner vind je op de site van de Groene Amsterdammer  ---  Hier  ---

Welke leugens zijn noodzakelijk voor een samenleving? In een aflevering van Het filosofisch kwintet kwam deze vraag voorbij en toevallig zag ik niet veel later een mogelijk antwoord in de tekenfilm Ozi: Voice of the Forest. ‘Het is echt een heel goeie film’, zei mijn zoontje nog, want hij kende hem al. Ik was even vergeten dat de smaak van een negenjarige niet per se de beste leidraad is.

Ozi bleek een jong orang-oetanmeisje te zijn dat haar ouders en huis verliest in een grote bosbrand. Ze belandt in een opvangcentrum, leert zich via een soort smartwatch verstaanbaar maken aan mensen en groeit uit tot een heuse influencer: op sociale media plaatst ze leuke filmpjes over haar leven. En toen was de film nog geen vijf minuten bezig. Zo vroeg begint de technologische indoctrinatie al, dacht ik nog. Maar natuurlijk kon het erger (alles kan altijd erger).

Gaandeweg ontdekt Ozi dat er een heel gemeen bedrijf is dat het regenwoud vernietigt voor palmolieplantages en, lang verhaal kort: Ozi openbaart die waarheid in een filmpje, het filmpje gaat viraal, miljoenen mensen zijn woedend, waardoor het bedrijf gedwongen wordt om voortaan goed te doen. En de regenwoud-dieren leven nog lang en gelukkig.

‘Wat vond je?’ keek mijn zoontje me stralend aan.

Ik kon het niet helpen, het was eruit voor ik er erg in had: ‘Wat een ongelooflijke onzin is dit!’ We weten allang in welk razend tempo enorme stukken regenwoud verdwijnen, we weten ook welke bedrijven daar grotendeels verantwoordelijk voor zijn, er is een filmpje van een orang-oetan, een echte dus, die zijn boom verdedigt tegen monsterlijke graafmachines, ook dat filmpje ging viraal, maar het maakt allemaal geen moer uit. In Gaza vindt momenteel een genocide plaats, of pardon, de Israëlische regering voert er een slachting uit met ‘genocidale kenmerken’, die dagelijks wordt gelivestreamd op sociale media: we kunnen het allemaal zien, miljoenen mensen zijn woedend, en toch verandert er al 21 maanden (en 58 jaar) helemaal niets.

Nee, de waarheid bevrijdt allesbehalve, hij slaat alleen maar murw. En zolang overheden en bedrijven geld verdienen aan ontbossing en genocide, is er geen Ozi of eenzame strijder die daar iets aan kan doen.

‘Nou, ik vond het wel een goede film’, piepte de negenjarige zacht.

‘Maar ik heb toch gelijk?’ vroeg ik later op de avond aan mijn geliefde. Het begrip necessary illusions viel, van Noam Chomsky-: de noodzakelijke illusies (of leugens) waarmee een systeem zichzelf onzichtbaar maakt. Voor voorbeelden hoef je enkel naar de strekking van een willekeurige Hollywoodfilm te kijken. Geld maakt niet gelukkig. Hard werken loont. Liefde is het enige wat telt. En, die vooral: een enkel individu kan, geheel op eigen kracht, de wereld veranderen.

‘Het is niet waar, dan moet ik er toch ook niet over liegen?’ drong ik aan. Maar daar bleek de geliefde toch anders over te denken. Hij zei dat het bij de jeugd hoort. Dat gevoel van zelfoverschatting, van onoverwinnelijkheid, de hemel willen bestormen. Hij vond: in deze zielsdodende wereld, waarin creativiteit en originaliteit zo weinig ruimte krijgen, die je al vanaf de lagere school in het gareel duwt, is een overmatig geloof in jezelf juist heel gezond. Niemand heeft iets aan je wanhoop of cynisme. Je moet blijven geloven dat je iets kunt veranderen, dat je de massa in beweging kunt zetten, dat deze wereld niet zo hoeft te zijn.

Niet veel later las ik over een studente die een petitie had opgezet waarmee ze het Franse parlement dwong om een wet te herzien die het gebruik van een zeer kwalijke insecticide toelaat. In Spanje begonnen acht burgers een rechtszaak tegen de milieuvervuiling door veedieren, en wonnen. Het zijn inspirerende verhalen, geruststellend ook: er gebeurt tenminste wat! En toch denk ik dat dit soort verhalen, over de kracht en macht van het individu, uiteindelijk meer kwaad doen dan goed. Ik blijf hopen op verhalen die het menselijk ego, de hoogmoed en zelfoverschatting, juist wat meer intomen. Maar tegen mijn zoontje zal ik voortaan inderdaad liegen.

Lees ook:

Column

O, wat ik er niet voor over zou hebben om Andrew Tate in zijden kamerjas te zien overleven tussen samurai!

Marian Donner 9 juli 2025


 

 

 

dinsdag 5 augustus 2025

AVAAZ ACTIVISME / De Kinderen van Gaza: De kinderen van Gaza verhongeren, en de EU-leiders gaan lekker op vakantie?

 

donderdag 3 juli 2025

#AmnestyInternational #ACTIE: de (stille) #genocide op de Palestijnen door criminele Israëlische kolonisten / AANRADER /

 


Teken de protestmail
 
 

 

 

 

zondag 11 mei 2025

SHARTIE AART DEKKER / ONAANVAARDBAAR: Vrolijk liedjes zingen onder Netanyahu's Genocidale-/ #RodeLijn / Israëlische vlag / ESF / AVAAZ / ACTIVISME / IMMOREEL /

TEKEN NU
Al maanden komt er geen humanitaire hulp meer binnen in Gaza. Terwijl de Palestijnen verhongeren, geeft het Eurovisiesongfestival Israël een internationaal podium, met een afschuwelijke boodschap: oorlogsmisdaden kun je witwassen met popliedjes. Rusland werd in 2022 uitgesloten na de inval in Oekraïne, dus waarom mag Israël nog meedoen? Sluit je aan bij de oproep om druk te zetten op het songfestival om Israël uit te sluiten zolang ze hun aanvallen op het Palestijnse volk voortzetten.
TEKEN NUlied
 

SHARTIE AART DEKKER; ONAANVAARDBAAR

Vrolijk liedjes zingen onder Netanyahu's Genocidale-/ Israëlische vlag  

ESF - AVAAZ Activisme

Ik weet eerlijk gezegd relatief weinig van wat er op dit moment allemaal speelt rond de Israëlische deelname aan het EuroVisie Song Festival 2025, de komende week.

Maar gezien wat er vorig jaar speelde, en hoe de publieke perceptie sindsdien is gaan schuiven, kan ik me niet voorstellen dat er de komende week geen heftige taferelen zullen plaatsvinden. Of wij als Televisiepubliek daar dan veel van te zien gaan krijgen staat dan weer te bezien...

...en horen; het zou me niets verbazen als eventueel vocaal protest van het publiek door de ESF-regie zou worden 'weggemaakt...

Maar eigenlijk vind ik het  - met de activistische AVAAZ-organisatie - dat het immoreel en onaanvaardbaar is dat een niet-Europees - en steeds verder van Europa afdrijvend -  land als Israël dat Staatsterreur bedrijft en zoals ik het zie op (lange) termijn voor het plegen van Genocide op de Palestijnen zal worden aangeklaagd en veroordeeld, vrolijk propaganda mag plegen rond een Vrolijk Festival waar liedjes worden gezongen en het eigenlijk gaat om grenzen overschijdende - in positieve zijn -  verbinding van volken. En dat dit dan nog grotendeels publiek gefinancierd wordt ook.

Pas de laatste tien jaar of zo heeft het ESF mij echt 'te pakken', maar na de Joost Klein-rel van vorig jaar -  die natuurlijk ook al een Israëlische dimensie had -  kan ik er met mijn verstand niet bij dat de organisatie 'gewoon' weer voor Israëlische   deelname gaat... Zal niet los te zijn van de sponsoring door een Israëlisch bedrijf; nogmaals onbegrijpelijk...en triest!

Het is ook triest...voor de Israëlische artiest..! 

Maar ja...die zou natuurlijk ook kunnen zeggen;' ik pas onder de huidige omstandigheden ff'...

Ik word er in ieder geval niet vrolijk van, ik denk dat ik tijdens de betreffende 3 minuten maar beter wat aanders kan gaan doen, maar  - ik geef het toe -  de verleiding om te blijven kijken, om te zien wat er juist dan gebeurt, zal aanzienlijk zijn...

Nogmaals triest...
...kan me in ieder geval niet voorstellen dat ik er erg vrolijk van zal worden...
 

(AD)

*

 
 
Beste (AVAAZ-) vrienden,
Kinderen in Gaza sterven van honger. De Israëlische regering wil heel Gaza bezetten en miljoenen mensen verdrijven. Maar het Eurovisiesongfestival staat klaar om Israël een internationaal podium te geven. 

Rusland werd al een dag na de inval in Oekraïne uitgesloten van deelname aan het Eurovisiesongfestival, maar Israël mag nog altijd meedoen ondanks hun oorlogsmisdaden in Gaza. Verschillende landen zoals Spanje, IJsland en Slovenië staan nu op tegen deze hypocrisie -- en ook in Nederland klinkt er protest. Artiesten, omroepen en duizenden mensen wereldwijd laten hun stem horen.

We hebben nog enkele dagen om ervoor te zorgen dat ze onze oproep niet kunnen negeren. Sluit je aan bij de oproep om Israël uit te sluiten van het Eurovisiesongfestival zolang ze hun aanvallen voortzetten. Voeg je naam toe en zeg het voort!
Er zijn al 50.000 mensen vermoord in Gaza, vooral vrouwen en kinderen. De resterende bevolking van Gaza wordt uitgehongerd en dagelijks gebombardeerd.

Eurovisie heeft zijn slogan officieel veranderd in ‘Verenigd door muziek’ en moet nu laten zien dat dit geen holle woorden zijn. De betekenis zou moeten zijn: verenigd tegen alle vormen van geweld en onderdrukking overal, tegen iedereen.

Hoveel Palestijnen zullen er nog sterven door verhongering of bombardementen voordat het liedje van Israël uitkomt? We moeten ervoor zorgen dat het Eurovisiesongfestival Israël een duidelijke boodschap geeft: je kunt niet zomaar oorlogsmisdaden plegen en vervolgens op het podium worden geroepen alsof er niets is gebeurd.
Het songfestival trekt miljoenen kijkers -- bijna 6% van de wereldbevolking. Deze campagne verzacht misschien niet rechtstreeks het leed in Gaza, maar als we zwijgen nu Israël het podium betreedt, geven we het signaal dat oorlogsmisdaden geen gevolgen hebben. Een land dat zulke overtredingen begaat, zou geen internationaal platform mogen krijgen om zijn imago wit te wassen. Zolang deze misdaden doorgaan, is een uitsluiting niet alleen gerechtvaardigd, maar ook noodzakelijk.

Met hoop en vastberadenheid,

Harriet, Ine, Marco, Julian, Marie, Gordon, Mo en de rest van het Avaaz-team


Meer informatie:
In het Engels:

Afbeelding: Anas-Mohamed
Avaaz is een internationale burgerbeweging van 70 miljoen mensen. Wij streven ernaar de inzichten en waarden van burgers te laten weerklinken in internationale besluitvorming ("Avaaz" betekent "stem" of "lied" in verschillende talen). Avaaz heeft leden in alle landen van de wereld, ons team is verspreid over 18 landen in 6 werelddelen en werkt in 22 talen. Lees hier meer over de grootste campagnes van Avaaz, of volg ons op Facebook, X of Instagram.

zondag 4 mei 2025

4 Mei - #Dodenherdenking - met #Schoof, #Bosma & al die andere #medeplichtigen aan #genocide #hypocriet op de Eerste Rij; je zou er (haast) van gaan #boycotten... #schaamte!

 

zaterdag 27 januari 2024

AVAAZ ACTIVISME ACTIE OM DE NETANYAHU-BENDE IN GAZA AF TE REMMEN / GENOCIDE STOPPEN / BURGERS, HULPVERLENERS &JOURNALISTEN STEUNEN /


Beste mensen, 
 

’s Werelds hoogste rechtbank heeft Israël deze week opgedragen om genocide in Gaza te voorkomen!  

De rechters waren overduidelijk: 25.700 Palestijnen zijn dood. 1,7 miljoen mensen zijn ontheemd en voor 93% van de bevolking dreigt een hongercrisis. De verwoesting is niet te ontkennen.

Totdat Israël de uitspraak respecteert, neemt het risico op genocide met de minuut toe. Maar nu hebben we een manier om dit te stoppen!

De VS is Israëls grootste bondgenoot -- en samen kunnen we president Biden en andere belangrijke regeringsleiders onder druk zetten om ervoor te zorgen dat Israël het vonnis respecteert. Avaaz zet alles op alles om een enorme campagne te lanceren, en met jouw donatie kunnen we bergen verzetten. Demonstraties, advertenties en onophoudelijke advocacy… Hoe meer geld we ophalen, hoe meer we van ons kunnen laten horen.

En er is meer. Journalisten en mensenrechtengroepen in Gaza hebben keihard financiering nodig om bewijzen van oorlogsmisdaden te kunnen blijven verzamelen. Wij kunnen camera’s, computers en beschermende kleding doneren en daarmee bijdragen aan een ijzersterke rechtszaak tegen Israël.

Jouw steun is onmisbaar. Alles wat Avaaz doet, wordt volledig gefinancierd door mensen zoals jij.

Gaza wordt naar de poorten van de hel gesleept -- maar samen kunnen we een einde helpen maken aan de verschrikkingen. 

Het Internationaal Gerechtshof vindt ook dat de waarschuwingstekens voor genocide niet te missen zijn. Israël houdt voedsel en medicijnen tegen, onschuldige burgers worden in koelen bloede doodgeschoten en 85% van de Gazaanse bevolking is dakloos.

Rechters hebben Israël nu opgedragen urgente maatregelen te nemen om daden van genocide, zoals het doden van Palestijnen, te voorkomen, maar ze kunnen het vonnis niet alleen afdwingen. De VS, de VN en andere landen moeten Israël dwingen om het vonnis te respecteren -- en wij kunnen ze onder druk zetten door campagnevoerders, journalisten en mensenrechtengroepen in Gaza en wereldwijd te steunen.

Als we genoeg geld ophalen, kunnen we:

  • Een keiharde internationale campagne lanceren om Israëls bondgenoten zover te krijgen dat ze oproepen tot een staakt-het-vuren en humanitaire steun Gaza binnenlaten;
  • Journalisten ter plekke ondersteunen met beschermende kleding en materiaal, zoals camera’s, computers en opladers op zonne-energie;
  • Palestijnse mensenrechtengroepen financieren zodat zij oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Gaza en andere delen van Palestina kunnen documenteren; en
  • Advocaten en activisten die wapenleveringen aan Israël aanvechten ondersteunen; en
  • Ondersteuning bieden aan geweldloze activisten ter plaatse die demonstreren en actievoeren voor vrede en gerechtigheid.

Onze gemeenschap weigert weg te kijken van de verschrikkingen in Gaza. 

Avaaz is een internationale burgerbeweging van 70 miljoen mensen. Wij streven ernaar de inzichten en waarden van burgers te laten weerklinken in internationale besluitvorming ("Avaaz" betekent "stem" of "lied" in verschillende talen). Avaaz heeft leden in alle landen van de wereld, ons team is verspreid over 18 landen in 6 werelddelen en werkt in 17 talen. Lees hier meer over de grootste campagnes van Avaaz, of volg ons op Facebook of Twitter.

Als je contact wilt opnemen met Avaaz,  https://www.avaaz.org/nl/contact.
Avaaz.org
27 Union Square West
Suite 500
New York, NY 10003
Met vurige hoop en eindeloze vastberadenheid,

Kaitlin, Ine, Mike, Marigona, Fadi, Jon, Sofia, Abdelrahman en het hele Avaaz-team


Meer informatie:In het Engels:Foto: Ali Jadallah, Anadolu

 

 

donderdag 26 mei 2022

ACTIE AVAAZ / STEUN ECOSYSTEEM & BEWONERS AMAZONE-WOUD


Teken hier
Dit is afgrijselijk. Meer dan 20.000 illegale mijnwerkers zijn het Amazonewoud binnengedrongen en proberen met veel geweld de Yanomami van hun leefgebied te verdrijven en regenwoud te vernietigen. Een twaalfjarig Yanomami-meisje is naar verluidt verkracht en vermoord, anderen zijn vermist of worden bedreigd. De Braziliaanse regering negeert deze crisis -- maar met een miljoen stemmen van over de hele wereld kunnen we overheden zover krijgen dat ze in actie komen om de Yanomami en hun land te beschermen. Laten we dit bloedbad stoppen.
Teken hier
Beste vrienden,
Meer dan 20.000 illegale mijnwerkers zijn het Amazonewoud binnengedrongen en proberen met veel geweld de Yanomami van hun leefgebied te verdrijven. Mensen die al eeuwenlang in harmonie met het regenwoud leven worden afgeslacht, rivieren worden verontreinigd door kwik uit de mijnen en grote stukken regenwoud wordt met de grond gelijkgemaakt.

Een twaalfjarig meisje uit de Inheemse Yanomami-gemeenschap is naar verluidt verkracht en vermoord. Een driejarig kind is in een rivier geduwd en is sindsdien vermist. 

Laten we dit bloedbad stoppen!

Verschillende leiders uit heel Amerika komen binnenkort samen voor overleg over mensenrechten en het milieu. Met een miljoen handtekeningen van over de hele wereld kunnen we aan de alarmbel trekken en urgente actie afdwingen -- laten we samen opstaan!

De Yanomami kunnen niet op eigen houtje weerstand blijven bieden. Maar wij kunnen hier nu de internationale schijnwerpers op richten. Sluit je aan en deel dit snel:
De Yanomami leven al eeuwen in harmonie met het Amazonewoud. Het is hun hele wereld. Maar nu wordt het verwoest door illegale mijnwerkers die op zoek zijn naar goud -- en moeten de Yanomami vechten voor hun leven.

De president van Brazilië spant al jaren samen met de mijnwerkers. Hij staat aan het hoofd van een meedogenloze aanval op het regenwoud en moedigt houthakkers, mijnwerkers en landbouwers aan om een van de belangrijkste ecosystemen op aarde te vernietigen. We kunnen dit niet laten gebeuren.

De gevolgen van wat er in het Amazonewoud gebeurt, zijn voor ieder van ons verschillend. Maar onze stemmen kunnen een groot verschil maken. Samen kunnen we de schijnwerpers op deze kwestie richten en de druk zoveel mogelijk opvoeren zodat machtige leiders wel in actie moeten komen -- nu meteen.

De Yanomami kunnen niet op eigen houtje weerstand blijven bieden. Laten we ons met miljoenen tegelijk bij hen aansluiten, van over de hele wereld. Voeg jouw naam toe en deel dit met iedereen: 
De Avaaz-gemeenschap werkt al meer dan tien jaar samen met Inheemse gemeenschappen in het hele Amazonewoud om hun rechten en land te beschermen. Toen de coronacrisis toesloeg, hebben we meer dan honderd gemeenschappen geholpen om zich te beschermen tegen het virus en ontelbaar veel levens gered. Nu rekenen de Yanomami op onze hulp om de overheden in de regio over te halen tot actie, voor het te laat is. Tijd om de handen uit de mouwen te steken!

Met hoop en vastberadenheid,

Diego, Ine, Mike, Luciana, Ana, Luis en de rest van het Avaaz-team


woensdag 20 april 2022

NOU DAAR HOPEN WE DAN MAAR OP! / PUTINS WAR IN HET KADER VAN 'MISDAAD EN STRAF': ‘Binnen een jaar is president Poetin aangeklaagd’ (bij het Internationaal Strafhof in Den Haag) /

 

 Cartoon overgenomen van khpg.org

Binnen een jaar is president Poetin aangeklaagd’ (bij het Internationaal Strafhof in Den Haag)

Vervolging Worden de schuldigen van de gruwelen in Oekraïne ooit vervolgd? Drie deskundigen zijn optimistisch – mits het Strafhof versterkt wordt.

Leestijd 4 minuten Originele artikel op NRC.nl  ---  Hier  ---

Lichamen van Oekraïense burgers worden opgegraven op het terrein van de kerk van Sint-Andreas in Boetsja, een voorstad van Kiev.

Lichamen van Oekraïense burgers worden opgegraven op het terrein van de kerk van Sint-Andreas in Boetsja, een voorstad van Kiev. Foto Fadel Senna

De internationale reactie op de oorlog in Oekraïne is een volgende fase ingegaan. Na de diplomatie, de sancties en de wapenleveranties staat de schijnwerper sinds de moordpartij in Boetsja en de belegering van Marioepol vol op rechtspleging. Zullen de daders boeten voor hun misdaden? Of ontkomen de Russen in Oekraïne even gemakkelijk aan gerechtigheid als in Syrië?

De terugtrekking van Russische troepen heeft de weg vrijgemaakt voor onderzoeksteams van zowel Oekraïense als internationale experts. Het openbaar ministerie van Oekraïne zoekt naar bewijzen voor oorlogsmidaden en misdaden tegen de menselijkheid. Dan zijn er onderzoekers van het Internationaal Strafhof in Den Haag en onderzoekers van de VN die in een zogeheten ‘internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme’ werken, zoals dat voor de oorlog in Syrië is opgezet.

De Amerikaanse president Joe Biden zette de kwestie van de gerechtigheid dinsdag verder op scherp toen hij zei dat de daden van Russische militairen in Oekraïne neerkomen op genocide. Het leidde onmiddellijk tot reacties van politici in beide kampen. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vond dat Biden „als een leider” had gesproken. De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde juist tegen een „escalatie van de retoriek”.

Drie experts in het internationaal recht, telefonisch gevraagd, zien de uitspraak van Biden en de reacties erop vooral als politiek wapengekletter. „Op de rechtsgang zal zijn uitspraak geen effect hebben”, zegt Valerie Oosterveld, hoogleraar aan de Canadese Western Law-universiteit. „Een aanklager zal zich hierdoor niet laten afleiden”, zegt David Crane, voormalig hoofdaanklager van het Speciaal Tribunaal voor Sierra Leone.

Of sprake is van genocide in de juridische zin van het woord, is vers twee. Oosterveld zegt voorzichtig dat er in het oorlogsgebied „sommige aanwijzingen voor zijn”. Helen Duffy, hoogleraar internationale mensenrechten te Leiden, zegt dat genocide „niet zo duidelijk, maar niet onmogelijk” is. Crane ziet in de beelden en berichten „eerder soldaten en commandanten die op eigen houtje moorden. Oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid? Vast en zeker. Genocide? Lastig te bewijzen en ik denk van niet.”

Wat maakt het eigenlijk uit hoe je het noemt, zegt Crane erbij. „In Marioepol zijn tienduizend burgers omgekomen. Kan het hun familie schelen of dat een oorlogsmisdaad of genocide was?”

De uitspraak van Biden heeft vooral een politieke bedoeling, denkt Crane: druk zetten op Poetin. Andere landen en leiders duidelijk maken dat wat hij doet, niet kán. Crane zegt zelfverzekerd: „Ik ben de enige aanklager die een zittend staatshoofd heeft aangeklaagd en met succes, president Charles Taylor van Liberia, voor het Sierra Leone-tribunaal.” Hij is even optimistisch over de kans op gerechtigheid in dit geval: „Poetin is binnen een jaar aangeklaagd”, zegt hij. „Hij kan nog altijd een staatshoofd zijn, maar hij is zijn legitimiteit al kwijt en zijn positie wordt alleen maar zwakker.” Oosterveld ziet nog een ander positief gevolg van de uitspraak van Biden: hij helpt de politieke wil te versterken om de daders te vervolgen.

Versterking van het Strafhof

Donderdag kwam de minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken, CDA) op bezoek bij zijn Amerikaanse collega Antony Blinken. Na afloop zei hij tegen Nederlandse journalisten dat hij blij was dat de Amerikanen willen helpen bij het versterken van de rol die het Internationaal Strafhof kan spelen bij het onderzoek in Oekraïne. „Juist omdat de VS enige afstand hebben tot het Strafhof.”

Formeel erkennen de VS het Strafhof niet. Dat had voorheen alles te maken met de oorlogen waarin de VS zelf verwikkeld waren. Deelnemers aan de geheime oorlog van de CIA in de jaren na de aanslagen van 11 september 2001 konden profiteren van een wettelijke bescherming die uitlevering van Amerikaanse verdachten aan het Strafhof onmogelijk maakten. President Donald Trump tekende zelfs een decreet voor sancties tegen Strafhof-medewerkers die onderzoek wilden doen naar misdaden van de VS of bondgenoten, zoals Israël.

Of de VS ook financiële hulp aan het Strafhof zullen geven, zoals Hoekstra begin deze week wel kreeg van Europese landen, wilde de minister niet zeggen. „Dat is aan de Amerikanen om zich over uit te laten.”

Versterking van het Strafhof is in dit verband geen luxe, zeggen de drie rechtsgeleerden. „Met het huidige budget kan het hof vijf of zes mensen per jaar vervolgen”, zegt Valerie Oosterveld. „Er is geen budget voor onverwachte gebeurtenissen als deze oorlog”, zegt David Crane. „Het Strafhof heeft bovendien een bredere opdracht dan alleen deze oorlog”, onderstreept Helen Duffy.

Crane is voorstander van de instelling van een Speciaal Tribunaal voor Oekraïne, naar analogie van eerdere tribunalen voor bijvoorbeeld Joegoslavië en Rwanda. Hij is betrokken bij gesprekken die daarover op dit moment gaande zijn. Minister Hoekstra zegt desgevraagd dat hij daar niet voor voelt. „Wij denken dat het de beste kans op gerechtigheid is om het Strafhof hier een rol in te laten spelen. Als je iets nieuws gaat optuigen, loop je het levensgrote risico dat je verzandt in procedures, met landen die aan de verkeerde kant staan. Die zo’n tribunaal zullen proberen te blokkeren.” Eerdere tribunalen werden doorgaans opgezet met instemming van de VN-Veiligheidsraad. Daar zit Rusland in als permanent lid met vetorecht. Crane en Oosterveld zeggen dat er ook andere manieren zijn om een Speciaal Tribunaal op te richten, waar de Veiligheidsraad niet aan te pas komt.

Alle drie zien de experts het belang van een coördinerende rol voor het Strafhof, maar ze zien ook een tekort. Het Strafhof heeft bij zijn oprichting geen rechtsmacht waar het aankomt op crimes of aggression. Het feit dat Rusland een niet-uitgelokte oorlog tegen Oekraïne heeft ontketend, is het begin van alle misdaden die daar zijn begaan. „En het brengt je meteen bij de top: Poetin en zijn besluit tot invasie”, zegt Duffy.

Duffy ziet bij de oorlog in Oekraïne een „uitzonderlijke mate van samenwerking” bij het onderzoek naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Intussen hebben 41 landen zich bereid verklaard onderzoek te doen voor zaken die bij het Internationaal Strafhof zouden kunnen eindigen.

Het verheugt haar en stemt tegelijkertijd tot nadenken. Waarom juist deze oorlog? „Er zijn zo veel conflicten waar de misdrijven onbestraft zijn gebleven, zoals de Russische misdaden in Syrië en de Amerikaanse in de oorlog tegen terreur.” De eerdere Amerikaanse houding ten aanzien van het Strafhof heeft de legitimiteit ervan ondermijnd, zegt Duffy, en ze hoopt dat dit nu verandert.

Volgens haar ligt de oplossing vooral in het versterken van het Strafhof en in een uitbreiding van het mandaat, waardoor ook crimes of aggression zouden kunnen worden vervolgd. „Op die manier hoeft de internationale gemeenschap niet elke keer een nieuw vehikel in elkaar te zetten om een nieuwe oorlog te onderzoeken. Dan worden alles misdaden even krachtig vervolgd, zonder aanzien van de nationaliteit van de verdachte.”

Internationaal recht Drie experts

David Michael Crane was van 2002 tot 2005 hoofdaanklager van het Speciaal Tribunaal voor Sierra Leone. Hij is met pensioen en als fellow verbonden aan de rechtenfaculteit van de Universiteit van Syracuse in New York.

Valerie Oosterveld is hoogleraar aan de Canadese Western Law-universiteit. Eerder was ze voor haar land lid van regeringsdelegaties bij besprekingen inzake het Internationaal Strafhof.

Helen Duffy is hoogleraar internationale mensenrechten aan de Universiteit Leiden. Voorheen was zij werkzaam bij het Joegoslaviëtribunaal en bij Human Rights Watch.

Lees ook deze artikelen op NRC.nl: