Mijn Passie? Delen(want 'Gedeelde Vreugd=Dubbele Vreugd & Gedeelde Smart=Halve Smart).Zie mijn Blog-bijdragen dus als mijn middel om wat me interesseert te delen. Als Links, Reposts, en regelmatig in de vorm van Column, Analyse of Commentaar & al dan niet bijtend, ironisch, of roerend statement. Mijn intentie is iedere dag iets van waarde door te geven... Ik krijg ook graag feedback; dus Volgen en Reageren stel ik zeer op prijs!
Ongelofelijk: sinds #Lubbers 't als 1e deed, snapt zelfs @cdavandaag nu dat politici niet vrij over dooor burgers/werkgevers)voor 'n bepaald doel betaalde premies kunnen beschikken. @D66 & @VVD snappen dus zelfs nu nog niet dat 'n greep uit de kas #diefstal is! #dagVertrouwen https://t.co/t5aO57EbSS
— Aart Dekker (@AartDekker) May 13, 2026
De sfeer tussen demonstrant en autoriteiten verhardt. De politie arresteert en slaat vaker, burgemeesters leggen striktere regels op en demonstranten worden nauwlettend gevolgd. ‘Ze hebben me radicaal gemept.’
– verschenen in nr. 12
David van Benthem, Freyan Bosma, Simon Dequeker, Daphne ten Klooster en Sophie Polm
Van september 2022 t/m maart 2023 hield de masterclass onderzoeksjournalistiek van Investico en De Groene Amsterdammer zich bezig met de vraag: hoe makkelijk kan je nog demonstreren in Nederland? Het onderzoek vond plaats onder begeleiding van Investico-hoofdredacteur Thomas Muntz, Groene-redacteur Coen van de Ven en Investico-redacteur Emiel Woutersen. Voor dit artikel vroegen we honderden brieven van burgemeesters aan demonstranten op, verzamelden we scenario's waarmee de politie protestacties handhaaft en ontvingen we van 67 demonstranten dossiers waarin te zien stond dat de politie hun persoonsgegevens en zelfs die van hun ouders en kinderen verzamelde.
Kees van den Bosch spreekt met Simon Dequeker, Daphne ten Klooster en Thomas Muntz
OF:
Op de verschillende stadhuizen van de drie grootste steden wordt ingrijpend anders gedacht over het inperken van demonstratierecht. Maar over één ding zijn de burgemeesters het eens: de toegenomen overheidsrepressie bij demonstraties ligt vooral aan de samenleving, niet aan henzelf. Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, ‘schrikt’ van onze cijfers van het overheidsoptreden, ‘die toch vooral wijzen op een eruptie van onvrede tijdens corona’. De ongeregeldheden die zich toen bij demonstraties voordeden laten volgens haar Rotterdamse ambtsgenoot Ahmed Aboutaleb een zekere verharding zien. ‘Demonstreren is dan niet meer het uitdragen van een mening, maar het claimen ervan, desnoods met geweld.’
Wordt een demonstratie echt spannend, dan kun je het nooit goed doen voor de publieke opinie, zegt Aboutaleb. ‘Ik wens je geen dag in mijn schoenen toe.’ Heeft de burgemeester ‘informatie dat de bedoelingen verkeerd zijn, dan wenst hij ook hárd in te grijpen, daar moet je niet lullig over doen’. Soms sloeg dat door, erkent hij: ‘Dan namen we een overdaad aan maatregelen. Maar waar gehakt wordt vallen spaanders, dat is all in the game.’
In Amsterdam pakken ze het anders aan. Tijdens coronaprotesten greep Halsema steeds later in. ‘Je wil geen waterkanon richten op mensen die alleen maar knuffelen en met bloemen zwaaien’, zegt ze. ‘We moeten ons realiseren dat mensen diep gevoelde emoties en opvattingen uitdrukken.’ De burgemeester vindt dat we met meer soepelheid met burgerlijke ongehoorzaamheid moeten omgaan. ‘Een blokkade noemen we hier soms een “dynamische demonstratie die heel traag verloopt”. Groepen als Extinction Rebellion en Agractie begrijpen echt wel wat burgerlijke ongehoorzaamheid is.’
Volgens de Haagse burgemeester Jan van Zanen vallen de acties van de klimaatgroep juist niet onder burgerlijke ongehoorzaamheid, ‘want dan zouden ze zich gewillig laten arresteren’. Hij ziet demonstranten die door ‘grote machines mee te nemen, ongehoorzaam gedrag te vertonen of door een bepaalde plek te kiezen hun mening doordrijven. Dat heeft niks met demonstreren te maken.’
‘Demonstreren is een grondrecht’ staat in zowat iedere brief van burgemeesters aan demonstranten. Maar na die gevleugelde woorden doemt een hele lijst van voorwaarden op die vooral wijst op een verlangen naar orde, veiligheid, en gezelligheid. Vreedzame demonstranten die de wet overtreden ziet de overheid als wetsovertreders. De Haarlemse burgemeester Jos Wienen omschrijft XR-acties ‘die de politie zo lang mogelijk moeten bezighouden’ als ‘kinderachtigheden.’
‘Er wordt voortdurend met de vinger gewezen’, zegt Joost Valk, de oud-agent die op het Malieveld de taak had om demonstranten en autoriteiten te verbinden. ‘Maar het is juist belangrijk dat de overheid bezorgde mensen serieus neemt.’ Maatschappelijk onbehagen kun je als overheid niet klein maken, zegt Valk. ‘Als je dat wel probeert, zoals in de coronatijd, dan knakt het vertrouwen en barst de fles, met alle gevolgen van dien.’ Hij vindt ‘het gebrek aan sensitiviteit bij de overheid soms schrikbarend. Werk daar hard aan, want zorgen over ondermijning van de rechtsorde en democratie zijn terecht.’
‘Demonstranten en autoriteiten zijn in een vicieuze cirkel beland’, zegt universitair docent demonstratierecht Roorda. ‘Maar het is aan de overheid om de eerste stap te zetten en demonstranten weer gewoon te vertrouwen.’
Op de Nieuwe Maas in Rotterdam ziet Ruben Schilt de stalen kabels van de Erasmusbrug naderen, onder een strakblauwe lucht varen hij en zijn moeder tijdens de Wereldhavendagen mee op een klipper, aan boord gaan appeltaart en kroketten rond. Politieschepen snellen met veel bombarie onder het imposante bruggenhoofd door. ‘Ze moeten me weer hebben’, zegt Schilt half lachend tegen zijn moeder. Van ME-busjes noch Rammstein is sprake. En toch, de Erasmusbrug kan hij ‘nooit meer’ loskoppelen van de arrestatie waar hij ‘elke week nog wel een keer’ aan terugdenkt. Aan zijn oma durfde hij het nooit te vertellen.
Het voorbije jaar stopte Schilt met studeren: tijdens de tentamens stak hij meer tijd in de klachtenprocedure. Zijn bestuursfunctie bij de sociaal-democraten legde hij neer. Schilt antwoordt ‘nee’ als zijn vrienden hem vragen mee te gaan naar een protest. Hij vult zijn week nu vooral met avondjes schaken en plantaardige burgers serveren in een zaak vernoemd naar het David Bowie-nummer Rebel Rebel.
De namen van de twee anonieme politieagenten, de kastelein en de demonstrant met de gefingeerde naam Henk zijn bekend bij de redactie
Dit artikel is verschenen in De Groene Amsterdammer Nr. 12 / 2023
Lees de geannoteerde versie van dit verhaal met een uitgebreide verantwoording van het onderzoek
Marnix van Rij Staatssecretaris belastingen
Staatssecretaris Marnix van Rij moet de grote problemen bij de Belastingdienst oplossen. Het stelsel vereenvoudigen duurt nog jaren. „Ik begrijp het gevoel dat er geen voortgang is.”
Leestijd 7 minuten
Wat is het nieuws?
De invoering van een nieuw stelsel voor het belasten van vermogen loopt naar alle waarschijnlijkheid opnieuw een jaar vertraging op.
De huidige geplande invoeringsdatum van 1 januari 2026 voor de vernieuwde heffing in box 3 – de zogenoemde ‘spaartaks’ – is praktisch niet haalbaar, zegt staatssecretaris Marnix van Rij.
De oorzaken van het hernieuwde uitstel liggen deels in de vertraging van de modernisering van de nodige ict-systemen. Volgens Van Rij speelt ook mee dat tijdens de formatie van het huidige kabinet-Rutte niet goed is nagedacht over wat het nieuwe stelsel inhoudt.
Lees het volledige nieuwsbericht
Het énige positieve aan afgelopen weekend, zegt CDA’er Marnix van Rij, was dat Feyenoord van Ajax won. Meer wil de staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst niet zeggen over de onrust die in zijn partij is ontstaan na de daverende nederlaag bij de Provinciale Statenverkiezingen vorige week, en wat de verdere krimp betekent voor de stabiliteit van de coalitie.
Toch heeft de electorale afstraffing een onverwacht voordeel. Het is „niet cynisch bedoeld”, zegt Van Rij tijdens een gesprek op zijn werkkamer, maar bij een verdeelde Eerste Kamer is de kans klein dat de Belastingdienst de komende tijd grote beleidswijzigingen hoeft door te voeren. En die ademruimte kan Van Rij heel goed gebruiken.
De Belastingdienst verkeert in kritieke staat, schetste NRC de afgelopen maanden. Zo kampt de dienst met grootschalig achterstallig onderhoud aan cruciale ict-systemen, waardoor de belastinginning binnen enkele jaren in gevaar dreigt te komen. Het kabinet kan daardoor ook nauwelijks nieuw fiscaal beleid invoeren. Oplossing van die problemen wordt bemoeilijkt door structurele personeelstekorten, waardoor ook de dienstverlening aan burgers vastloopt.
.jpg)
Zelfs voor vakantiegangers op zoek naar rust en afleiding is er deze zomer geen ontkomen aan. Of het nou in Italië en Spanje was, smeltend onder de hitterecords, op het brandende Rhodos, te midden van de overstromingen in Slovenië of verder weg, de dodelijke catastrofe op het Hawaiiaanse eiland Maui: de gevolgen van klimaatverandering vallen niet meer te ontkennen.
Wie zijn kop in het zand wil steken, kan beter afreizen naar de studeerkamer van de gemiddelde klimaateconoom. Niet dat deze academici de opwarming van de aarde ontkennen. Het zijn de gevolgen van het nakende onheil waarover een flink aantal van hen zich opvallend laconiek toont. In een recente publicatie stelt een groep klimaateconomen dat vier graden opwarming de aarde slechts vier procent groei zal kosten. William Nordhaus, in 2018 winnaar van de (niet-officiële) Nobelprijs voor de economie, noemde 3,5 graden erbij zelfs ‘optimaal’. In dat scenario zijn de extra kosten die klimaatbeleid met zich meebrengt namelijk even hoog als de baten.
‘Er is een wereld waarover klimaateconomen projecties maken, en een wereld waarover klimaatwetenschappers rapporteren’, zo beschrijft hoogleraar economie Dirk Bezemer van de Rijksuniversiteit Groningen deze kloof [in zijn fascinerende artikel](
). Op zoek naar een verklaring komt hij uit bij de gehanteerde economische modellen. Die gaan, ten eerste, uit van ervaringen uit het verleden. Denk aan de samenhang tussen temperatuur en productiviteit tussen 1900 en 2014 − een periode waarin het broeikaseffect een veel minder groot stempel drukte op de planeet.
De tweede reden voor de ogenschijnlijke wereldvreemdheid komt bekend voor. Geheel volgens de dogma’s van de markteconomie nemen de wetenschappers evenwicht, harmonie en geleidelijkheid als uitgangspunt. Of zoals een Nederlander, nota bene auteur van een leerboek over klimaateconomie, het geruststellend poogt uit te leggen: ‘Als je Groningen een graad opwarmt dan ben je in Maastricht, twee graden brengt je naar Parijs.’ Kortom: waar maken we ons druk over?
Grootschalige rampen, de ineenstorting van de economie, laat staan het einde van de groei − dergelijke aardverschuivingen worden simpelweg onvoorstelbaar geacht. Ondertussen trekt de echte wereld zich weinig aan van die achterhaalde theorie. Het risico dat er kritieke kantelpunten optreden, van smeltende poolkappen tot het verdwijnen van het Amazone-regenwoud, groeit met de dag.
In 2008 brak een loodzware crisis uit in de financiële sector. Het was de spreekwoordelijke zwarte zwaan waar de meerderheid van de economen met hun modellen niet op gerekend had. Vijftien jaar later dreigt de geschiedenis zich te herhalen.
Net als toen zal er ook nu ongetwijfeld een correctie komen op de naïviteit van sommige klimaateconomen. Maar dan is het eigenlijk al te laat. Als geen andere wetenschap laten mainstream economen zich voorstaan op hun glazen bol. Die prognoses maken ze tot fluisteraars van de machtigen op aarde, van ceo’s tot premiers tot politieke partijen met hun verkiezingsprogramma’s. Alleen: wat heeft de samenleving aan een vakgebied dat uitgerekend op dit vlak telkens weer achter de feiten blijkt aan te lopen?
Fokke & Sukke https://t.co/xjqeLihs1m #Raak! #VeiligThuis Extinction Rebellion NLD #kinderboekenweek #tweematen... #activisme #kinder
— Aart Dekker (@AartDekker) October 6, 2023
9 aug 2023 #2 in Trending voor muziek
When I first came across Oliver Anthony and his music, I was blown away to say the least. He had a whole collection of songs that I could listen to for hours. Oliver resides in Farmville, VA with his 3 dogs and a plot of land he plans on turning into a small farm to raise livestock. We have a whole mess of songs set to release of Oliver for your viewing and listening pleasure, he is truly special and notes his biggest influence as Hank Williams Jr. Oliver wants to give hope to the working class and your average hard working young man who may have lost hope in the grind of trying to get by.
Contact Oliver at OliverAnthonyMusic@gmail.com
‘We zitten op de snelweg naar de klimaathel, met de voet op het gaspedaal.’ De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, wond er geen doekjes om in zijn openingstoespraak bij de klimaattop in Egypte. Toch zijn de verwachtingen rondom de top niet bijzonder hooggespannen. De oorlog in Oekraïne en de energiecrisis hebben het klimaat van het podium gestoten. Ondertussen bereikte de wereldwijde CO2-uitstoot vorig jaar een nieuw record. Om de opwarming te beperken tot twee graden is er tot 2030 maar liefst dertig procent meer reductie nodig, meldt het laatste Emissions Gap-rapport: ‘Enkel een urgente systeemtransformatie kan een klimaatramp voorkomen.’
De situatie is dus ronduit zorgwekkend. Maar opvallend genoeg komt het debat daarover enkel op gang als klimaatactivisten zich aan tafels vastlijmen of nationale cultuurschatten besmeuren. En dan gaat het debat alsnog vooral over de legitimiteit van die acties zélf. Mark Thiessen, de gewezen digitale campagneleider van de vvd, vroeg zich af wat er zou gebeuren als iedereen zich zo zou gedragen. ‘Het gevoel dat er een existentiële dreiging is die bestreden moet worden leeft niet alleen bij klimaatactivisten. Dat leeft ook bij complotactivisten’, schreef hij op Twitter. Wordt zo niet de deur opengezet naar steeds radicalere acties?
Hier vond een mooie omkering plaats. Niet de existentiële bedreiging van de klimaatcrisis is hier het belangrijkste gevaar, maar het idee an sich dat er een existentiële bedreiging ís. Wie gelooft in een dergelijk acuut gevaar kan namelijk overgaan tot allerlei radicale acties.
De weerzin die klimaatactivisten oproepen is intrigerend. Het verwijt lijkt vooral te zijn dat ze een absoluut gelijk claimen (dat ze ‘drammen’), en met doemscenario’s op de proppen komen. Alsof we eigenlijk wat meer zelfrelativering en optimisme bij de klimaatactivisten zouden willen zien. Deze grondhouding is eigen aan de politieke cultuur van het midden: de afkeer van de politieke flanken met hun geharnaste overtuigingen en ondergangsprofetieën. Daartegenover stelt het midden vanouds de twijfel, de complexiteit en de nadruk op onzekerheid.
Een goed voorbeeld is het vlot geschreven boek van de journalist en historicus Addie Schulte, De strijd om de toekomst. Hij behandelt daarin een reeks ‘neergangstheorieën’, van migratie tot robotisering, van klimaat tot de neoliberale race to the bottom. Zijn stelling is dat dergelijke doemscenario’s vooral een mobiliserende functie hebben. Het schermen met apocalyptische beelden is noodzakelijk om de achterban te overtuigen van de urgentie van het eigen program. Vanuit dit perspectief behoort Spenglers De ondergang van het Avondland tot eenzelfde categorie als de klimaatrapporten van de Verenigde Naties.
Schulte stelt onder een interview dat hij afnam bij de Canadese journaliste en klimaatactiviste Naomi Klein dat haar boek hem deed denken aan het apocalyptische bijbelboek Openbaringen, met zijn plagen voor de mensheid. Klimaatactivisten beschrijft Schulte als profeten, en ‘iedere profeet vindt dat hij te weinig gehoor krijgt’. Daar tegenover stelt hij een ‘filosofisch pessimisme’, een geloof in onzekerheid. ‘Wie een open toekomst wil zien, zal onzekerheid moeten accepteren.’ Hij raadt klimaatactivisten aan om wat minder stellig en zeker van hun zaak te zijn.
De mensen die op deze manier denken, zijn een soort omgekeerde wappies: ze geloven op een zeer principiële manier in twijfel en nuance en lijken te denken dat doemscenario’s niet tot de empirische werkelijkheid behoren.
Het is een politieke grondhouding die zijn wortels heeft in het liberalisme van de Koude Oorlog. Volgens de Oostenrijkse filosoof Karl Popper was het bovenal het idee van de kenbaarheid van de loop van de geschiedenis dat leidde tot een gesloten samenleving (een dictatuur). Popper keerde zich op beroemde wijze tegen de wetmatige geschiedenisopvatting van Hegel en Marx, en stelde dat de open samenleving juist berustte op voortdurende twijfel en dialoog: ‘Ik kan ongelijk hebben en jij gelijk en met enige moeite komen we misschien samen nader tot de waarheid.’ Vanuit popperiaans perspectief is de klimaatwetenschap een overmoedige poging om de loop van de geschiedenis te voorzien.
De twijfel is nadien tot ideologisch principe verheven. De socioloog Jacques van Doorn, een van de belangrijkste liberale intellectuelen in Nederland, noemde dat de liberale redelijkheid. ‘Dat liberalen zo vaak niet weten hoe het moet, niet zeker zijn van hun gelijk, is juist hun verdienste. Het liberalisme heeft als voornaamste taak, zoals [Ralf] Dahrendorf zegt, te garanderen dat meerdere antwoorden mogelijk blijven, wetende dat het antwoord bij niemand bekend is.’
In principe lijkt me dat een genereuze intellectuele grondhouding, maar je zult toch ergens een lijn moeten trekken. Wat zeg je tegen iemand die klimaatverandering domweg ontkent? Wat zeg je tegen iemand die gelooft in een elite van kwaadaardige reptielen? Ik kan ongelijk hebben en jij gelijk? Soms is redelijkheid juist gebaat bij het vasthouden aan een eigen visie op de werkelijkheid. Soms is het redelijk om bepaalde waarheden met veel geestdrift uit te dragen. Je kunt geen klimaatbeleid stoelen op relativisme.
Fokke & Sukke https://t.co/zWoRl6AsUf Het valt niet mee @Forumvoordeco'er, #antiWEF'er of gewoon #wappie te zijn...
— Aart Dekker (@AartDekker) November 6, 2022
Fokke & Sukke https://t.co/FpwHCphg4Q
— Aart Dekker (@AartDekker) September 1, 2022
Een advies van @MvanRoosmalen voor luisteraars op @nporadio1: Hang maar even geen vlag op. "Alles is een statement en als we in dit land momenteel ergens geen behoefte aan hebben dan is het aan uw mening. Verwerk alle ontwikkelingen maar even in stilte." pic.twitter.com/BKFoiTXhun
— De Nieuws BV (@denieuwsbv) August 16, 2022
Evolutie #boerenprotest pic.twitter.com/URR1oIP1so
— Joep Bertrams (@joepbertrams) August 10, 2022
Via: @lieviediekwam ik net tegen is helemaal waar pic.twitter.com/kzES34D62g
— Lindaelfje (@lieviedie) August 11, 2022
Fokke & Sukke https://t.co/urGMrG7fUQ
— Aart Dekker (@AartDekker) August 5, 2022
Fokke & Sukke https://t.co/kfaNcMwdGl
— Aart Dekker (@AartDekker) August 4, 2022
825K abonnees
De legendarische rockband Pink Floyd heeft een nieuw nummer uitgebracht - "Hey Hey Rise Up" ("Hey, hey, sta op") ter ondersteuning van het Oekraïense volk. De opname gebruikte de zang van de Oekraïense muzikant Andrei Khlyvnyuk. Gitarist David Gilmore en percussionist Nick Mason werden vergezeld door Pink Floyd-bassist Guy Pratt en Sonny Nitin, die de ongewone vocalen van Andrei Khlyvnyuk van de Oekraïense band Boombox begeleidden. Alle opbrengsten gaan naar de Oekraïense humanitaire hulp. Het nummer gebruikt Andrei's zang, afkomstig van zijn Instagram-bericht over hoe hij "Oh, rode viburnum in de weide" zingt op het Sofia-plein in Kiev, een opruiend Oekraïens volksprotestlied geschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog. De titel van het nummer Pink Floyd is ontleend aan de laatste regel van het nummer, wat zich vertaalt als "Hey, hey, get up and rejoice". De video voor "Hey Hey Rise Up" is opgenomen door de beroemde regisseur Matt Whitecross en is opgenomen op dezelfde dag dat het nummer werd opgenomen en Andrew op het scherm zong terwijl de band speelde. Gilmore, die een Oekraïense schoondochter en kleinkinderen heeft, zegt: "Wij zijn, net als velen, woedend en gefrustreerd door deze gruwelijke daad van het binnenvallen van een onafhankelijke, vreedzame democratie en het doden van haar mensen als een van 's werelds grootste machten." Over zijn hoop op de baan zegt Gilmore: "Ik hoop dat hij veel steun en publiciteit krijgt. We willen geld inzamelen en het moreel verhogen. We willen onze steun betuigen aan Oekraïne en daarmee laten zien dat het grootste deel van de wereld het totaal verkeerd vindt dat een supermacht de onafhankelijke democratie binnendringt die Oekraïne is geworden." Op de omslag van het nummer staat de nationale bloem van Oekraïne, een zonnebloem, het werk van de Cubaanse kunstenaar Josan Leon. De omslag van de single is een directe verwijzing naar een vrouw die over de hele wereld zonnebloempitten uitdeelt aan Russische soldaten en hen vertelt deze in hun zakken te dragen, zodat de zonnebloemen zullen groeien als ze sterven.
LYRICS:
Oy weide rode viburnum gebogen,
Ons glorieuze Oekraïne is ergens overstuur van.
En laten we naar mijn rode viburnum gaan,
En mijn onze glorieuze Oekraïne, hey, laten we opvrolijken!
Billy Bragg Ooit noemde de Britse popmuzikant Billy Bragg zichzelf een socialist en bestreed hij Thatcher. Maar hoewel hij het marxisme nu achter zich heeft gelaten, activistisch is hij nog altijd. „Deze tijd vraagt meer dan ooit om kunstenaars die hun protest laten horen.”
Jan
Vollaard 19
mei 2021 Leestijd 6 minuten(Originele Profiel van NRC --- Hier ---
Punkrocker, folkmuzikant, protestzanger. Billy Bragg was het allemaal en geen van drieën dekken ze de lading. Toen hij veertig jaar geleden stopte met zijn punkband Riff Raff en als soloartiest verder ging, voelde hij zich nog geen activist, nu draagt hij zijn activisme als een embleem op zijn borst. Soms in de vorm van een button, bijvoorbeeld die waarmee hij vorig jaar de stakende University & College Union (UCU) steunde. Dan weer met een oude badge van The Clash, de band die hem in 1978 op het idee bracht om zijn politieke denkbeelden in popteksten te verwerken.
:strip_icc()/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2021/05/web-2005culbillybragg01.jpg)
Zijn mix van pop en politiek werd niet door iedereen gewaardeerd, zong hij in ‘Waiting for the Great Leap Forwards’ (1988). Het staat nog steeds op zijn repertoire en blijft een onverwoestbare protestsong, te meer omdat de 63-jarige zanger de tekst telkens aanpast aan actuele situaties. Bragg zingt nog altijd even graag in concertzalen als bij manifestaties met een politiek of maatschappelijk thema. De Amerikaanse folkzanger Woody Guthrie (1912-1967) ging hem daarin voor. „Woody kwam met zijn muziek naar de mensen toe”, zegt Billy Bragg via Zoom vanuit zijn huis in Zuid-Engeland. „Zingen bij een protestbijeenkomst was niet zomaar een hobby. ‘This is my job’, zei hij als hij stakende mijnwerkers een hart onder de riem kwam steken.”
Billy Bragg begon in 1983 letterlijk als solist. Met een elektrische gitaar om zijn schouder en een draagbare geluidsinstallatie op zijn rug, zong hij voor iedereen die hem wilde horen. Op plaat debuteerde hij met de EP Life’s a Riot With Spy Vs. Spy, inmiddels een folkpunk-klassieker. Stem, gitaar en een forse dosis galm waren Braggs gereedschap om romantische en maatschappelijke thema’s in compacte songs te vangen. ‘A New England’ werd zijn bekendste nummer, niet in het minst door de hitversie van Kirsty MacColl. ‘I don’t want to change the world’, zo begint het refrein, ‘I’m not looking for a new England’.
Hoe zag dat nieuwe Engeland er in zijn optiek uit? „De mijnwerkersstaking in 1984 opende mijn ogen”, zegt hij. „Voordien was ik wel redelijk politiek bewust, maar dit was het moment waarop ik een duidelijke ideologie begon te formuleren. Het Thatcher-regime had het land in een verstikkende greep en ik had het naïeve idee dat ik de wereld kon veranderen met muziek. Ik was fan van The Clash en door hen was ik opmerkzaam gemaakt op de Rock Against Racism-beweging. Achteraf moet ik vaststellen dat de politiek van The Clash vooral een pose was. Ze riepen de juiste slogans, maar er was geen sprake van oprecht activisme. Punk werd vrij naadloos opgevolgd door de oppervlakkige New Romantics-beweging. Bands als Spandau Ballet en Duran Duran wierpen een barrière op tussen popsterren en fans. Ik was niet blij met de richting die de popmuziek was ingeslagen. Mijn eenmansmissie bestond eruit dat ik met mijn gitaar op de barricaden sprong.”
'Waiting for the Great Leap Forwards’ en het bijbehorende album Workers Playtime waren zijn reactie op de herverkiezing van Margaret Thatcher. Met de Red Wedge-tournee hadden Bragg, Paul Weller, Jimmy Sommerville en andere links georiënteerde artiesten zich achter de Labourpartij geschaard om stemmen te winnen. Het mocht niet baten. „Onze teleurstelling was groot. Ik was vastbesloten om niet bij de pakken neer te gaan zitten. Mijn activisme richtte zich in eerste instantie op de platenindustrie. De punkbeweging had ons geleerd dat je niet op een platencontract hoefde te wachten, maar dat je alles zelf kon doen via onafhankelijke labels. Do it yourself werd het motto. Ik liet me door niemand vertellen of ik wel of niet muziek met een politieke lading mocht maken.”
Red Wedge was Billy Braggs manier om zijn muziek te verbinden met de alledaagse politiek. „Activisme in welke kunstvorm dan ook heeft alleen zin als je de link kunt leggen met de mainstream. The Clash weigerde in Top Of The Pops op te treden. In mijn optiek was dat een onvergeeflijke fout, want juist met zo’n goed bekeken televisieprogramma kun je een groot publiek bereiken. Het heeft geen zin om je denkbeelden hoog vanuit een ivoren toren te roepen. Kom liever naar de mensen toe, dan komt de boodschap beter aan.”
In de jaren tachtig van de vorige eeuw schaarde hij zich met andere muzikanten achter Rock Against Racism en Artists United Against Apartheid. Hoe heeft Billy Bragg de onderwerpen van muzikaal activisme in de loop der jaren zien veranderen? „Natuurlijk heb je er belangrijke zaken als Occupy en Black Lives Matter bij gekregen. Maar als ik de Brexit beschouw, zie ik geen grote verschillen met de tijd van Thatcher en de Falklandoorlog. Brexit komt even goed voort uit het ouderwetse eilandgevoel dat in Groot-Brittannië heerst. Wij tegen de rest van de wereld. Een soort misplaatste trots op iets wat er niet meer is. Politici worden niet meer ter verantwoording geroepen voor hun daden. Dat is een internationaal probleem. Trump, Bolsonaro en Boris Johnson zijn eersteklas voorbeelden van politici die zich aan hun verantwoordelijkheden onttrekken en alleen hun eigen agenda najagen. Deze tijd vraagt meer dan ooit om kunstenaars die hun protest laten horen.”
Pessimisme kan ik me niet veroorloven
Billy Bragg
In zijn boek The Three Dimensions of Freedom (2018) verdedigt Bragg de nieuwe drie-eenheid van vrijheid, gelijkheid en verantwoording (accountability). Ooit noemde hij zich een socialist, maar daar wil hij nu liever van af zijn. „In de laatste decennia heb ik de grote ideologieën als het marxisme en het socialisme achter me gelaten. Ze boden een raamwerk voor maatschappelijke discussie, maar ze gingen aan hun eigen regels en rigide denkbeelden ten onder. Tegenwoordig ben ik meer geïnteresseerd in de bredere uitgangspunten van de democratie. Mijn persoonlijke politiek richt zich op zaken als empathie, compassie en de verantwoordelijkheid die mensen nemen voor hun daden. Cynisme is de grootste vijand van alle krachten die tot een betere wereld kunnen leiden. Mijn activisme bestaat uit het bestrijden van cynisme en onverschilligheid.”
@QPAC Thursday 25 October, 2012
Billy Bragg put hoop uit de opkomst van Black Lives Matter, Extinction Rebellion en de #metoo-beweging. „Het is veelzeggend dat de krachtigste politieke bewegingen van de laatste jaren allemaal draaien om het afleggen van verantwoording. Vrijheid van meningsuiting is een loze term geworden, nu iedereen de grootste onzin kan uitkramen op sociale media. Daar staat tegenover dat je met een camera en een internetaansluiting de autoriteiten ter verantwoording kunt roepen, zoals het gebeurd is bij de dood van George Floyd. Een vrouw van zeventien richtte haar camera op de politie en deelde het filmpje met de wereld. Jonge mensen wijzen de weg naar een maatschappij waarin machthebbers niet meer wegkomen met wangedrag.”
‘There will be a reckoning’, zong hij op het album Tooth & Nail in 2013. Hoe gaat die afrekening zich volgens hem voltrekken? „Iedereen die progressieve denkbeelden aanhangt moet geloven in de goedheid van de mens. De mensheid heeft een zelfreinigend vermogen. Er komen oplossingen voor racisme, seksisme, klimaatverandering en de uitwassen van het kapitalisme. Als zanger met het credo ‘dood aan het cynisme’ kan ik het me niet veroorloven om pessimistisch te zijn. Soms is dat best moeilijk. Ik woon aan zee en in de afgelopen twintig jaar heb ik van nabij ondervonden hoe het klimaat verandert. Het is harder gaan stormen. De temperatuurverschillen zijn extremer. Maar ik bevind me in een bevoorrechte positie. Als ik ergens pissed off over ben, schrijf ik er een lied over. Ik zing het voor een zaal vol mensen, iedereen klapt en ik voel me gelijk een stuk beter. Wanneer ik van het podium kom is mijn activisme opnieuw opgeladen. Het mijn taak om het publiek naar huis te sturen met datzelfde gevoel.”
Gelooft hij nog steeds dat hij met muziek de wereld kan veranderen? „Daar ben ik realistischer in geworden. Toen ik opgroeide was popmuziek de kunstuiting waarmee je je onderscheidde; die je persoonlijkheid reflecteerde. Voor mij was er geen andere optie dan een gitaar omhangen, liedjes schrijven en daar een plaat van uitbrengen. Nu zijn er zoveel andere media. Activisme in de popcultuur heeft zich verlegd naar andere plekken. Toch speelt muziek nog steeds een rol. Jonge artiesten komen met nieuwe invalshoeken. ‘Your Power’ van Billie Eilish is een krachtig statement over machtsmisbruik en seksuele intimidatie. De Engelse zanger Declan McKenna hekelt in ‘British Bombs’ het feit dat wij wapens verkopen aan Saoedi-Arabië. Dat is geen ouderwetse protestsong met een drammerige boodschap, maar een aantrekkelijk popliedje dat uitnodigt tot meezingen. Als je het voor het eerst hoort heb je misschien niet eens in de gaten dat er een misstand wordt aangeroerd. De beste protestsongs van vandaag gaan vermomd als entertainment.”
Er is onder kunstenaars, muzikanten en theatermakers weer een toenemend engagement zichtbaar. In deze serie artikelen vraagt NRC zich af waar de grens ligt tussen kunst en activisme. Kan kunst de wereld redden?
:strip_icc()/s3/static.nrc.nl/widgets/files/2021/05/revolutie.png)
*
#VanMorrison #BornToBeFree #Lyrics
Londen – Van Morrison bewijst dat een popzanger nooit te oud is om een rebel te worden. ‘No more lockdown/ No more government overreach’, zingt de 75-jarige Noord-Ier in een vers geschreven protestnummer, ‘No more fascist bullies/ Disturbing our peace’. Hij hekelt de ‘pseudowetenschap’ die volgens hem aan het op slot gooien van samenlevingen ten grondslag ligt. Op zijn beurt heeft Oasis’ Noel Gallagher de aanval geopend op gezichtsmaskers. Dat zulke stemmen luider klinken is geen toeval.
Boris Johnson wandelt, de ‘wetenschap volgend’, richting een tweede lockdown. Maar deze zal anders zijn. Een half jaar geleden was de bevolking zo bang geworden van beelden uit Italië, en later van de premier zelf, dat een lockdown brede steun genoot. Nu is dat anders. Allister Heath in The Daily Telegraph: ‘De geest van de eerste lockdown zal worden vervangen door een quasi-napoleontische aanname dat alles wat niet expliciet toegestaan is verboden moet zijn.’
De afgelopen weken voerden ministers per decreet coronawetten in, vrijheden beperkend van burgers zoals nog nooit eerder is gebeurd. Waarschuwingen van organisaties als Big Brother Watch zijn genegeerd, net als zorgen van voormalige toprechters als Jonathan Sumption en Brenda Hale. Sterker, de regering legt de schuld van aanscherping van de maatregelen bij de burgers, dezelfden die juist waren opgeroepen weer naar restaurants en de pub te gaan.
Een bron van ergernis is het gebrek aan logica. Een groep van zeven ouders en kinderen mag bijvoorbeeld geen eenden voeren bij een vijver, maar een groep van dertig jagers mag eenden wel doodschieten. Tevens is er sprake van hypocrisie. Vijftig fractieleden van de Conservatieve Partij kwamen in een zaal met een capaciteit van dertig bijeen om Johnson aan te horen, maar wanneer acht mensen in het park picknicken komen de bereden bobby’s langs met boetes.
Critici vragen zich af of politici en wetenschappers het huis niet afbranden om een wespen-nest te bestrijden. Er wordt gewezen op de dodelijke griep die in de winter van 2017-2018 zorgde voor een oversterfte van liefst vijftigduizend Britten maar geruisloos voorbijging.
Hoe gevoelig zulke kritiek ligt, blijkt in Belfast, waar raadslid Emmet McDonough-Brown het stadsbestuur vraagt om Van Morrison de ‘Freedom of the City’, ’s stads hoogste eer, te ontnemen.
Posts
Alle reacties
