LES POLITIEKE GESCHIEDENIS / GEO-POLITIEKE ONRUST EN INSTABILITEIT / COLUMNIST DE GRUYTER: 'De [Europese} wereld heeft ‘Ruhe’ nodig / NRC-OPINIE/

Cartoon 'Historical big players of Europe need each other; Europe also needs the U.S.' overgenomen van gisreportonline.com Het bijbehorende artikel lees je   ---  Hier  ---

*

NRC-Opinie

De wereld heeft ‘Ruhe’ nodig

• Caroline de Gruyter  9 april 2021

In juni 1813, tijdens een van de laatste, beslissende fases van de Napoleontische oorlogen, reisden de Habsburgse keizer Franz en Clemens von Metternich, zijn minister van Buitenlandse Zaken, met koks, secretarissen en butlers naar een Boheems kasteel. In een paleis in Dresden, niet ver weg, hield Napoleon kwartier. De Russische tsaar bivakkeerde met de Pruisische koning in naburig Silezië (Tsjechisch-Pools grensgebied). Ook de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Lord Castlereagh, was vlakbij.

Russen, Habsburgers, Pruisen en Britten zagen Napoleon als een parvenu die de bestaande, conservatieve orde in Europa bedreigde. Maar omdat ze er nooit in slaagden om één lijn te trekken tegen Napoleon (het kostte weken om elkaar met koetsen te bereiken) en elkaar diep wantrouwden, slaagde de Fransman erin om grote delen van Europa te veroveren.

Dit waren vreselijke oorlogen. Metternich beschreef in brieven en dagboeken hoe alles was platgebrand. Straten lagen vol lijken. Hij zag nog één kans om die hel te stoppen: als de leiders vlakbij het slagveld gingen zitten en zelf de gezamenlijke strategie ter hand namen. Met zijn diplomatieke staf en 42 paarden shuttelde hij tussen paleizen en kastelen, en zorgde er bemiddelend, sussend en pushend voor dat ze samen Napoleon terugdrongen.

Dit intense, directe overleg tussen de leiders van rivaliserende grootmachten, inclusief de Fransen – mooi beschreven in Wolfram Siemann’s grote Metternich-biografie – ging door nadat Napoleon was verslagen. Dit systeem, het ‘Europese Concert’, veranderde het continent ingrijpend. Het bracht „Ruhe”, zei Metternich altijd. Mondiale grootmachten anno 2021 moeten hier dringend een voorbeeld aan nemen, schrijven Richard Haass en Charles Kupchan van de Council on Foreign Relations in Foreign Affairs.

Het ‘Europese Concert’ bracht relatieve rust en welvaart op het continent

De wereld is zeer instabiel. Twee eeuwen westerse dominantie lopen ten einde – eerst de Pax Brittannica, toen de Pax Americana. De huidige wereld is multipolair, zoals Europa in Metternichs tijd. Supermachten wantrouwen elkaar en proberen elkaar steeds een hak te zetten. Dit verlamt internationale organisaties als de VN. Helaas leidt moordende rivaliteit over macht en ideologie in een multipolaire context „geregeld tot grote oorlogen”, stellen de twee auteurs nuchter vast. Om dit te voorkomen, bepleiten zij een ‘Mondiaal Concert’ van grootmachten, om stabiliteit en ‘Ruhe’ te waarborgen.

Zoals Metternich de leiders van de vijf Europese grootmachten bij elkaar zette, willen Haass en Kupchan een informeel forum voor de zes leiders van ’s werelds grootste machtsblokken: de VS, China, de EU, India, Japan en Rusland. Die zes zouden, precies zoals hun verre voorgangers op het Weense Congres van 1814-1815 deden met Europa, de territoriale status quo moeten bewaken en een niet-aanvalsverdrag sluiten. Iedereen zou, net als toen, een soort invloedssfeer krijgen waarbinnen anderen niets te zoeken hebben – tenzij de wereldorde bedreigd wordt.

Dit systeem moet voorkomen dat grootmachten zich met elk klein akkefietje bemoeien en uitslaande branden veroorzaken. Ook moeten de zes in het Concert consensus zoeken over thema’s die iedereen aangaan, zoals cyberbeleid en klimaatverandering. Omdat de VN geen afspiegeling is van mondiale machtsverhoudingen en de Veiligheidsraad door veto’s is verlamd, is er nu geen forum voor direct, vertrouwelijk overleg.

Wat wél redelijk werkt, signaleren Haass en Kupchan, is de formule die is gebruikt voor Iran en Oekraïne: een aantal machten (democratieën én autocratieën) dat samenwerkt om een gevaarlijke situatie te de-escaleren. Als er weer een kanaal voor directe, strategische dialoog is, hopen zij, „komen er minder verrassingszetten en, idealiter, minder unilaterale acties”.

Het ‘Europese Concert’ bracht relatieve rust en welvaart op het continent, decennialang. Het ging weleens mis (de Krimoorlog), maar niet vaak. Lord Castlereagh noemde Metternich daarom „de eerste minister van de wereld”. Toch benieuwd wie daar anno 2021 voor in aanmerking komt.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

MEER: 

NRC.nl   In Europa

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa

vr · 16 april 2021

Europa is weer het lachertje

Als Europa aan tafel wil zitten met de groten, om Europese belangen te verdedigen, fine – maar gedraag je dan professioneel en zorg dat je niet constant het lachertje bent.

 

vr · 2 april 2021

Een Duitser snapt de EU het best

Ook in Duitsland is het de vraag of lagere overheden bereid zijn macht af te staan aan hogere in naam van het landsbelang, schrijft Caroline de Gruyter. „De discussie gaat meteen over competenties.”

   

vr · 19 maart 2021

Hoe Europa (niet) werkt

De Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz liet deze week weer eens mooi zien hoe Europa werkt. Of hoe het niet werkt, aldus Caroline de Gruyter.

 

 

 

 

TWEE WEKEN NA DE VERKIEZINGEN 'It's All Over Now' voor MARK 'FLUTTE' RUTTE: Hoe kan de Kiezer er zó Naast Zitten? - 'Het volk wíl worden opgelicht' / NRC COLUMNISTCAROLINE DE GRUYTER /

 

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/26/het-volk-wil-worden-opgelicht-a4033459

Opinie

Het volk wíl worden opgelicht

• Caroline de Gruyter 26 februari 2021

Als mensen het moeilijk hebben, ziek zijn, hun baan verliezen en overal aan twijfelen, wat willen ze dan? Ontsnappen. Weg uit de werkelijkheid. Van bijzondere dingen dromen, dingen waarvan ze weten dat die eigenlijk niet kunnen.

Tijdens de oorlog in Joegoslavië zaten er twee beroepen in de lift: de soldaat en de waarzegger. Theaterdirecteuren, politici, weekend-partizanen, winkeliers – over de soldaat dachten ze verschillend, maar naar de waarzegger gingen ze allemaal.

Turkije, tot zijn nek in buitenlands-militaire avonturen, en dus in de schulden, wil burgers moed geven. Er komen verkiezingen aan. Wat doet president Erdogan? Hij belooft zijn volk een ruimtevaartprogramma: een Turk op de maan in 2023. Weinigen geloven het. Maar het klinkt fijn.

Venetië, de rijke handelsstad, werd weggeconcurreerd door Spanjaarden, Portugezen en Nederlanders die de weg naar de Oost hadden gevonden. Ineens kwam daar, eind zestiende eeuw, een mysterieus heerschap aan land. Een Cyprioot van origine, zei men: Bragadino. Hij strooide met geld, gaf copieuze diners, liet ieder zijn zorgen vergeten. En ineens ging het gerucht: Bragadino is alchemist, hij kan van geld méér geld maken. Hij sprak dat niet tegen, maar waarschuwde: mensen moesten geduld hebben. Dat hadden ze. Jarenlang. Iedereen droeg hem op handen. Iedereen wilde in de buit delen. Totdat Bragadino op een dag spoorloos verdween en de Venetianen begrepen dat ze waren opgelicht.

Waarom waren ze opgelicht? Omdat ze wilden worden opgelicht, schreef Grete De Francesco in 1939 in Die Macht des Charlatans, een wondermooi boek dat net in Berlijn opnieuw is uitgegeven (en ook, klunzig, online staat). „De macht van de charlatan stoelt op vervalsing”, schreef zij: „Als een zondaar ontdoet hij waarheid, kennis en woord van hun authenticiteit.” Metamorfose bevrijdt mensen van de alledaagse werkelijkheid. Even krijgen menselijke dromen en verlangens alle ruimte.

Meesteroplichter Charles Ponzi bood mensen honderd jaar geleden een belegging met een maandelijks rendement van 50 procent. Zolang mensen stortten, kregen hun voorgangers riant uitbetaald. Achteraf zeiden gedupeerden: we wilden het zo graag geloven.

De charlatan is als een arts die de mens van zijn lijden kan verlossen

Trump-supporters vertellen vaak dat ze op hem stemmen omdat hij sprookjes vertelt. De charlatan, schreef De Francesco, een joods-Oostenrijkse journalist die met een Italiaan was getrouwd, is „als een arts die de mens van zijn lijden kan verlossen”.

Charlatan komt van het Italiaanse ‘ciarlatano’: iemand die op straat kruidenmengsels of verjongingswatertjes verkoopt, tanden trekt, verdwijntrucs doet, balletje-balletje speelt. Dit begon in de vroege Renaissance. Middeleeuwse religieuze dogma’s smolten weg, maar de wetenschap vulde het gat nog niet. Charlatans wel. Neem Tabarin, de kwakzalver/acteur die op de Parijse Place Dauphine in narrenpak op een kar of plankier sprong en onzin vertelde. Strijkje erbij, gordijntjes – inimitable! Intussen verkocht hij geheime zalfjes voor een rijke apotheker. Als warme broodjes.

De Verlichting had hier weinig vat op. Dat er ineens ‘deskundigen’ waren die dagdromerij, bijgeloof en samenzweringstheorieën weerlegden, zorgde hooguit dat het volk deskundigen ging haten. Wat belangrijk was, schreef De Francesco, die in 1893 in Wenen werd geboren onder de naam Margarethe Weissenstein, was de voorbeeldfunctie van een groepje burgers dat immuun was voor kwakzalvers en oplichters. Deze minderheid werd gemeden door de rest en leefde parallelle levens. Juist door hun onverstoorbaarheid „dwongen zij de bedrogenen en half-bedrogenen om stil te staan en na te denken.” Hun levenswijze, houding en het feit dat zij niet waren opgelicht, bewees dat er wel degelijk een waarheid is. En dat charlatans charlatans zijn.

Margarethe Weissenstein noemde nergens de échte charlatans, op wie ze natuurlijk doelde. Dat maakt het boek zo sterk. Zij woonde in Wenen, Berlijn, Parijs en Milaan. Ze vluchtte voor de fascisten, maar werd in 1944 gearresteerd en weggevoerd naar het concentratiekamp Ravensbrück. Vermoedelijk is ze daar in 1945 overleden.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

Meer:

Nog een gerelateerde Column op NRC.nl van Caroline de Gruyter   'Het-vertrouwen-in-politiek-en-overheid-erodeert-ook-bij-ons'

EVEN NADENKEN; RAAK! / PERCEPTIE EU / NRC-OPINIE COLUMNIST DE GRUYTER: 'Van buitenaf is de EU één (groot sterk) blok' / HOORT U HET OOK EENS VAN EEN ANDER / TROUW CARTOON TOM /

Cartoon van Tom Janssen voor Trouw.nl, 'Tom' won vele Prijzen, w.o. de Tweede bij World Press Cartoon 2009, in de categorie Editorial Cartoon. Veel meer Cartoons van 'Tom' op zijn site:   --- Hier  ---

Van buitenaf is de EU één blok

• Caroline de Gruyter 25 september 2020

Originele artikel en veel meer van Caroline de Gruyter over Europa op NRC.nl   ---  Hier  ---

Zondag gaan de Zwitsers naar de stembus om antwoord te geven op de vraag: moet het akkoord met de Europese Unie over vrij personenverkeer de prullenbak in?

De Zwitsers zijn gek op soevereiniteit. De meesten willen geen lid worden van de EU: ze denken dat ze nu soevereiner zijn. Al in 2014 bleek dat ze vrij personenverkeer met de EU problematisch vinden. Toen stemde 50,3 procent vóór immigratiequota, die nooit echt zijn uitgevoerd. Toch wil zondag, volgens de laatste peilingen, maar 35 procent vóór stemmen. 63 procent is tegen, 2 procent aarzelde nog.

85 procent van de migranten in Zwitserland is Europees. Ook trekken dagelijks tienduizenden Italiaanse, Duitse of Franse grenswerkers het land in en uit. De rechtspopulistische SVP, ’s lands grootste partij die dit referendum initieerde, klaagt over files, stijgende huren en hoge Zwitserse lonen die dalen door de influx van ‘goedkope’ Duitse ingenieurs, Italiaanse IT-werkers of Franse verpleegkundigen.

Waarom de SVP waarschijnlijk toch het referendum verliest? Omdat de Zwitserse zorg en horeca ongeveer stilvallen zonder Europese migranten. Omdat migratie uit de EU nog niet de helft is van wat het in piekjaar 2013 was (in 2019 30.000; destijds 68.000) en de lonen helemaal niet dalen. Maar de belangrijkste reden is dat Zwitserland meer dan 120 aparte samenwerkingsakkoorden heeft met de EU, waarvoor een ‘guillotineclausule’ geldt: als een van beide partijen één akkoord opzegt, vervallen veel andere akkoorden automatisch ook. Voor soevereiniteit over hun grenzen zou Zwitserland een hoge prijs betalen: minder toegang tot de Europese interne markt, geen Schengen, uitsluiting van EU-onderzoeksprojecten, geen erkenning meer van de Zwitserse beurs enzovoort. En kijk op de kaart: het land wordt omringd door EU-landen. De EU is met 60 procent de grootste handelspartner. De VS zijn tweede, met 12 procent. Een ‘ja’ op zondag zou, kortom, harakiri zijn.

Als je de EU van binnenuit bekijkt, zie je vooral zwakheid en verdeeldheid – maar kijk je van buitenaf, dan zie je één machtig, onwrikbaar blok. Binnen ruziën we over klimaatdoelen, de rechtsstaat, de euro of sancties tegen Wit-Rusland, en klagen we constant dat we zwak zijn en geopolitieker moeten worden omdat iedereen ons anders tegen elkaar uitspeelt. Buiten zien ze die gevechten wel, maar weten ze: zodra de 27 het eens zijn, staan EU-compromissen als een huis en worden ze keihard afgedwongen, óók buitengaats.

Landen als Zwitserland en Noorwegen nemen vluchtelingen uit Moria op, willen meedoen aan Europese corona-apps en gaan vermoedelijk iets bijdragen aan het nieuwe EU-Covid-herstelfonds. Oekraïeners maken kaas en schroefjes volgens EU-regels. De Britten willen blijven meedraaien in het Europese gezondheidssysteem en hebben nu spijt dat ze uit het Europese Galileo-satellietproject zijn gestapt: zelf kunnen ze zoiets nooit optuigen. Sommigen willen alweer aanhaken.

Deze landen hoeven dat allemaal niet te doen. Maar ze vinden dat ze zichzelf in de voet schieten als ze het niet doen.

De Duitse socioloog Stephan Lessenich heeft Europa eens een Externalisierungsgesellschaft genoemd. Dat wil zeggen: de EU projecteert zijn macht tot ver buiten de grenzen. Niet om anderen te benadelen (al gebeurt dat zeker), maar om zijn eigen model en lidstaten te beschermen.

De Zwitsers zijn uiteraard vrij om zondag vrij personenverkeer te torpederen. Maar ze dragen zelf de consequenties. Brexit leidt tot scherpe Franse grenscontroles na 1 januari. Maar de Britten krijgen dit als een boemerang terug, nu al: omdat wachttijden voor vrachtwagens bij Dover dan oplopen tot twee dagen raakt heel Kent verstopt. De regering wil nu speciale vergunningen verlenen voor Kent – waarmee dit een bufferzone wordt tussen het VK en de EU. Over soevereiniteit gesproken. Er zijn al vlaggen ontworpen voor een onafhankelijk Kent.

Wanhoop niet over de EU. Erbuiten is het erger.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

EU-TOP / EVEN NUANCEREN / NRC COLUMNS & PODCASTS: Prima Donna Rutte & 'De prijs van 4 kopjes koffie, dottore Rutte' & (Duitsland is) Niet meer bang voor schuld / HOORT U HET OOK EENS VAN EEN ANDER /

NRC Opinie

De prijs van vier kopjes koffie, dottore Rutte

• Caroline de Gruyter

3 juli 2020

Leestijd 2 minutenUit het voorstel van de Europese Commissie over het corona-herstelfonds blijkt dat Nederland, op grond van de impact van de coronacrisis, 6,2 miljard euro aan extra subsidies zou krijgen. Zo staat het op de site van de Commissie. Op grond van bbp en inwonertal zou Nederland eigenlijk 13,2 miljard moeten krijgen. Het verschil (13,2 miljard min 6,2 miljard) is 7 miljard. Dat kun je zien als de Nederlandse investering in ‘Europese solidariteit’. Dat klinkt enorm. Maar de terugbetalingsperiode voor die 7 miljard is vastgesteld op dertig jaar: van 2028 tot 2058. Dat is 233.333.333 euro per jaar. Als je dat deelt door 17.282 miljoen inwoners, kom je uit op 13,47 euro per inwoner per jaar. Met een inflatiecorrectie van 1,4 procent is dat 9,54 euro de man. 

Dat is evenveel als „de prijs van vier kopjes koffie” per jaar, concludeerde laatst een artikel op de opiniepagina van de Belgische krant De Standaard. Vanwege de prijs van vier kopjes koffie per persoon zit politiek Nederland nu hoog in de gordijnen en dreigt het de Europese Unie in een diepe crisis te storten.

Volgens het artikel, waar onder meer voormalig Europees president Herman van Rompuy zijn naam onder zette, is „de voorstelling dat er gigantische stromen gratis geld aan het Zuiden gedoneerd zullen worden, simpelweg fout.” Niet alleen zou Nederland relatief meer Europese coronasubsidie krijgen dan Duitsland, Denemarken of Ierland, die minder hard geraakt zijn in deze crisis. Maar als je kijkt naar andere nettobetalers aan de EU – Frankrijk, Duitsland en België –, zie je dat de ophef die er in Nederland over is, daar uitblijft. Politici die masterclasses ‘belastingontduiking in Italië’ geven, heb je daar evenmin. 

Natuurlijk is het corona-herstelplan ontworpen voor Italië. De Italiaanse staatsschuld was vóór corona al torenhoog. Door extra uitgaven van de staat, en doordat de economie een mokerslag heeft gekregen, gaat die schuld binnenkort exploderen tot een onhoudbaar niveau. Iedereen weet dat. Maar tot nu toe houden de financiële markten zich koest. Geen wonder. De Europese Centrale Bank, die in de eurocrisis pas na 2,5 jaar echt in actie kwam (met Draghi’s „Whatever it takes” in 2012), ging er ditmaal meteen voorliggen. De Commissie versoepelde de staatssteunregels en schortte de strenge regels over begrotingstekort en staatsschuld direct op. En Merkel en Macron kwamen langszij met het coronaherstelfonds, dat de Commissie nu heeft uitgewerkt. Het idee erachter was simpel: investeerders zullen Italië niet aanvallen, als ze weten dat ze het met heel Europa aan de stok krijgen.

Premier Rutte – „Il dottore Strarigore” – verklaarde gisteren in Corriere della Sera dat hij nog altijd voor „100 procent leningen” gaat. En dat Italië „moet leren zichzelf overeind te houden”. Hij noemde dat „solidariteit”. Maar helaas, investeerders hanteren een andere definitie. En diegenen die niet tot de vrekkige vier behoren (ruim 90 procent van Europa) eveneens. Als de rest van Europa Italië niet beschermt, al kost het maar vier kopjes koffie, maken de markten Italië kapot. En de eurozone erbij, plus een groot deel van de interne markt of wat daar dan nog van over is. De EU en de eurozone leunen op Italië. 

Natuurlijk mogen we Italië vragen het geld verantwoord te besteden, en eindelijk te hervormen. Dat betwist niemand.

Als regeringsleiders in juli geen akkoord bereiken, schieten ze zichzelf in de voet. Uitstel, tijd rekken, is geen optie. Dat is dé les van de eurocrisis. Als we eerder een noodfonds hadden gehad, hadden Ierland en Portugal er niet eens gebruik van hoeven maken. Nu, tijdens de endgame, is zulk getalm fataal. 

Angela Merkel, de eeuwige treuzelaar, begrijpt dat eindelijk. Nu Rutte nog.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

**

LEES OOK:

Niet meer bang voor schuld

• Caroline de Gruyter

29 mei 2020

Leestijd 2 minuten 

 

In maart verzette Angela Merkel zich tijdens een Europese top nog heftig tegen eurobonds. Ze liet de Italiaanse premier weten dat hij geen dingen moest blijven vragen „die er toch niet komen”. Merkel wilde landen in de coronacrisis evenmin extra subsidie geven uit de Europese begroting. Vraag maar leningen bij het noodfonds, zei ze – dat is ervoor.

Ze zegt nu compleet het omgekeerde. Die draai had ze nooit kunnen maken als Duitsland zelf niet óók was veranderd. 

De Duitse politiek en samenleving zijn opvallend positief over het corona-reconstructieplan dat Merkel en de Franse president Macron vorige week presenteerden. Er heeft zich daar een stille revolutie voltrokken: Duitsers zijn hun angst voor schuld aan het kwijtraken..............
..........
....

De hele Column lees je op NRC.nl  ---  Hier  ---

**

NRC Podcasts:

Mark Rutte: de prima donna van het Europese theater

Het is een opmerkelijk gevolg van de coronacrisis: opeens is premier Mark Rutte de prima donna in een groot Europees theaterstuk.

• Clara van de Wiel

17 juli 2020

NRC Vandaag

Mark Rutte: de prima donna van het Europese theater

• Share
• Subscribe
  • Apple Podcasts
  • Spotify
  • Stitched
    
• Download
• Description

00:00 / 20:12

Vandaag wordt hoog spel gespeeld in Brussel. Alle Europese regeringsleiders komen bij elkaar, fysiek, voor het eerst sinds de coronauitbraak. Ze willen de EU uit het economische dal trekken dat door het virus is veroorzaakt. Er is geld, er ligt een plan, maar niet alle lidstaten kunnen zich daarin vinden. Het grootste obstakel: Mark Rutte.

Presentatie: Thomas Rueb
Productie: Henk Ruigrok van der Werven
Montage: Yeppe van Kesteren

Lees ook het stuk dat Clara van de Wiel schreef in aanloop naar de EU-top: De druk op Rutte neemt toe. Gaat-ie om?

Eerder maakten we een podcast naar aanleiding van de EU-begroting en de (on)mogelijkheden van 27 verschillende belangen: Het slagveld van de EU-begroting

Luister ook de de podcast over de woede van Zuid-Europa die Nederland zich op de hals haalde in april dit jaar: Europa is boos op Nederland

FRAGMENT WITTEVEENLEZING 2019 / DE KRACHT & HET BELANG VAN DE EU: 'Europa, begrijp nu eens: soft power is echte macht' / NRC COLUMNIST DE GRUYTER / EU EUROPA / MACHT / GEOPOLITIEK /

Cartoon van: USA365.nl

FRAGMENT(NRC 15 november 2019 Caroline de Gruyter: 'Europa, begrijp nu eens: soft power is echte macht'):

"............ Maar de macht van Europa als rechtsstaat geldt ook steeds meer extern. Europese landen waren vroeger supermachten. Daarna nam Amerika die rol over. Na 1945 was Amerika de enige militaire macht die Europa veiligheid kon bieden. Dat verandert nu. De Amerikanen willen die rol niet meer spelen. Aan de andere kant komt China langszij. 

Amerika en China cirkelen om ons heen. Beiden willen de rijkste en grootste zijn, die de meeste spullen verkoopt en data controleert. Zij zien Europa als lekkere kruimel. Wat doen we daarmee? Laten we ons uiteenspelen of houden we ons Europese model overeind? Pascal Lamy, oud-topman van de Wereldhandelsorganisatie, denkt dat we geen keus hebben. Behalve samen optrekken. „Anders moet ik straks tegen mijn kleinkinderen zeggen: sorry, maar we moesten kiezen tussen het Amerikaanse systeem en het Chinese systeem.”

Confrontatie en macht

Europa moet een strategie hebben voor een wereld die steeds meer draait om confrontatie en macht, en minder om consensus en multilateralisme. Maar op welk terrein hebben we echt macht? Militair niet. Het moeilijke debat over de Europese defensie barst nu pas los. 

Economisch hebben we wel macht. En meer dan je wel eens denkt.

Anu Bradford, hoogleraar aan Columbia Law School, noemt Europa een „economische supermacht”. Ze begrijpt niet waarom we dat zelf altijd debunken. Soft power is ook power. Europa is een van de grootste markten ter wereld: 500 miljoen burgers. Wereldwijd willen bedrijven producten en diensten in Europa verkopen. Maar dan moeten ze wel aan onze regels voldoen. Die zijn streng. Die bedrijven smeken hun eigen regeringen om onze wetgeving over te nemen. Anders moeten ze aan meerdere regelsystemen voldoen. Daar worden ze knettergek van. In haar artikel The Brussels Effect schrijft Bradford dat je bij McDonald’s in Amerika geen zachte plastic speeltjes voor je kinderen meer krijgt, omdat de EU die heeft verboden. Facebook en Google houden wereldwijd Europese regels voor databescherming aan – ook in landen die minder strikt zijn dan wij. 

Je kunt zeggen: dat zijn marktregels. Maar daarin liggen onze normen en waarden besloten. Dat wij genvoedsel afwijzen, cosmeticatests op dieren en kinderarbeid. Dat we het klimaatakkoord van Parijs respecteren. Zo projecteren wij, als grote, goed gereguleerde markt, macht tot ver buiten onze grenzen........
...." 

 **

Lees het hele NRC-artikel van Caroline de Gruyter:

Europa, begrijp nu eens: soft power is echte macht

Europa In Europa zijn regels heilig én worden ze keihard afgedwongen. En in de regels liggen onze normen en waarden besloten. Dat is Europa’s sterkste kaart, schrijft Caroline de Gruyter.

15 november 2019

Leestijd 7 minuten

   ---  Hier  ---

SAMENVATTING COLUMN DE GRUYTER: 'De druk op het derde Europa' - Er is Geen Alternatief voor de EU / NRC OPINIE /

SAMENVATTING IN FRAGMENTEN(NRC, 12 oktober 2019: Column 'In Europa' van Caroline de Gruyter, 'De druk op het derde Europa'):

"‘Ik heb in drie Europa’s gewoond. Drie totaal verschillende Europa’s.” Zo begon Aleida Assmann, auteur van het boek Der europäische Traum: Vier Lehren aus der Geschichte, laatst een lezing in Brussel.

Haar verhaal zal voor velen herkenbaar zijn. In een week waarin de Amerikaanse, Turkse en Russische presidenten willens en wetens een horde IS-strijders plus familie op Europa loslaten, en daar nog om lachen ook, wordt het zelfs heel duidelijk welke kant het met Europa op moet."

&

"Het eerste Europa...Europa was een gedeeld continent, het „Europa van de polarisering”: ons westelijke stuk zat onder de Amerikaanse stolp, diep ingebed in het westerse kamp."

&

"Het tweede Europa, dat duurde tot in 2015. Dit was het „Europa van het pluralisme” – minder benauwd, meer divers, interessanter. De externe vijand, de Sovjet-Unie, was weg. Door de uitbreiding met nieuwe landen viel er weer veel te ontdekken. En de geschiedenis keerde terug."

&

"Het derde Europa....En nu keren onze bondgenoten zich tegen ons. De Amerikanen speelden een belangrijke rol bij de Europese eenwording. Ze waren bang dat heel Europa anders communistisch werd. Nu laten ze ons als een baksteen vallen. Al sinds 1989 focust Washington meer op Zuid-Azië, op China. Toch weigerden wij jaren om op eigen benen te staan. Europese defensie en buitenlandpolitiek? Europa als geopolitieke macht? Nergens voor nodig, zeiden de politici. Nu blijkt: het is wél nodig. We worden omringd door rancuneuze buren en groeperingen die ons willen destabiliseren. Alleen als markt en als ‘waardengemeenschap’ overleven we dit niet.

• Caroline de Gruyter 11 oktober 2019 Complete Originele Column op NRC.nl: Leestijd 2min

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 12 oktober 2019

.NRC COLUMNIST CAROLINE DE GRUYTER / POLITIEK EUROPA & NEDERLAND: 'Waarom links geen kiezers terugwint' / LINKS VS. RECHTS / EVEN NADENKEN

Het is natuurlijk bijna niet te bevatten dat in zoveel landen Rechtse partijen domineren en/of Rechts Populistische Schreeuwers grote aantallen stemmers trekken, terwijl Rechts grossiert in schandalen/fraude, en de (extreem) Rechtse Populisten vaak nauwelijks een programma, laat staan oplossingen bieden voor de problemen van nu en de toekomst.

NRC Columniste Caroline de Gruyter heeft een idee van het waarom en hoe (AD)

Originele Column op NRC.nl   ---  Hier  ---

Waarom links geen kiezers terugwint

Caroline de Gruyter

Martin Schulz, partijvoorzitter van de Duitse sociaal-democratische SPD, pochte afgelopen zondag tijdens het partijcongres dat Emmanuel Macron hem gebeld had. Hoongelach was zijn deel. Maar toen hij een nummertje maakte tegen het neoliberalisme, kreeg hij een stevig applaus.

Hetzelfde kun je meemaken op congressen van sociaaldemocraten in Frankrijk, Nederland of Amerika. Binnen al deze partijen, die vroeger de arbeidersklasse vertegenwoordigden, woedt een harde richtingenstrijd. Het ene kamp vindt dat de partij te veel bezig is met vluchtelingen en de gendercomponent. De aanhang van weleer – arbeiders, niet-kosmopolieten, lager opgeleiden – is allang naar Geert Wilders of Marine Le Pen gevlucht. Om die kiezers terug te halen, zeggen deze critici, moet de partij weer de barricaden op met sociaal-economische onderwerpen: tegen de uitholling van de verzorgingsstaat, voor het behoud van pensioenen en huursubsidie, enzovoort. 

Maar het ándere kamp in de partij waarschuwt tegen zo’n ruk naar links. Zij wijzen erop dat de linkse achterban tegenwoordig vooral uit middenklassers bestaat: hoogopgeleid, ecologisch bewust, internationaal georiënteerd, met een links-liberaal sociaal hart. Als de partij teruggaat naar zijn arbeideristische wortels, redeneert dit kamp, wint ze misschien een paar kiezers terug van rechtse populisten. Maar dan lopen die middenklassers, het meest loyale deel van de achterban, juist weg.
Ziehier het dilemma van bijna alle linkse partijen in Europa, die proberen twee onverenigbare helften bij elkaar te houden.

Bij de SPD hebben jongeren, die een radicaal-linkse koers willen, zondag in het stof gebeten. Martin Schulz mag proberen met kanselier Merkel een regering te vormen. Maar de jongeren zijn met een snelle ledenwerving begonnen. Die nieuwe leden moeten helpen om Schulz’ coalitie met Merkel, die goedkeuring van de SPD moet hebben, te torpederen.

Volgens Silja Häusermann, een politicologe aan de universiteit van Zürich, is dit de verkeerde strategie. Kijk alleen al naar de cijfers, schreef ze in de Neue Zürcher Zeitung: in de jaren tachtig waren twee van de drie burgers laagopgeleid, nu zijn twee van de drie hoogopgeleid. De jonge SPD’ers mogen de beste bedoelingen hebben, maar ze proberen een slinkende groep te behagen. 

Daarbij is het maar de vraag of lager opgeleiden die op populisten zijn gaan stemmen nog geïnteresseerd zijn in de ouderwetse sociaal-economische boodschap. „Rechtse populisten ageren niet tegen economisch kapitaal, maar tegen cultureel kapitaal”, schrijft Häusermann. Hun vijanden zijn niet miljardairs als Trump, maar Clinton, Trudeau en Van der Bellen: typische producten van de culturele en sociale verschuivingen van de laatste dertig jaar. De rancune tegen hen kun je niet meer met materiële maatregelen compenseren. Daarom zijn linkse politici die dit proberen niet erg succesvol. Alleen een conservatief verhaal vol protectionisme en „welvaarts-chauvinisme” kan deze kiezers terughalen. Maar als sociaal-democraten op die toer gaan, haakt de nu dominante linksliberale aanhang binnen de kortste keren af.

Blijven zigzaggen tussen twee polen, à la Jeremy Corbyn en François Hollande, werkt evenmin: dat leidt tot verlies op beide flanken. Het enige wat kan werken, denkt Häusermann, is een open, internationaal programma met veel milieubescherming en een sterke ‘sociale predistributie’. Dat betekent dat je ongelijkheden niet achteraf corrigeert, maar probeert te voorkomen. De nadruk ligt op investeringen in zorg, werkgelegenheid en onderwijs.

Maar dit is langetermijnwerk. Het haalt niet direct kiezers bij extreemrechts weg (hooguit hun kinderen). Blijft dus de vraag: wie doet dit dan wel?

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag, 27 januari 2018, pagina 16 - 17

Meer Europa Columns van Caroline de Gruyter op NRC.nl:   ---  Hier  ---

NRC COLUMNIST DE GRUYTER / EU / EVEN NADENKEN: Bij de brand in de Grenfell-flat in Londen, 'Die verdomde regels uit Brussel' - Caroline de Gruyter

'Janus' Rutte t.o.v. EU, Cartoon van Tom Jansen en Trouw.nl

Een goede, sterke overheid is meer dan noodzakelijk. Dus rechtse politici die de omvang van de eigen en Europese overheids-regels 'Bashen' en roepen dat 'minder overheid' gewenst is, lullen uit hun nekharen. In de onderstaande Column van Caroline de Gruyter koppelt zij de ramp in Londen waar meer dan 60 mensen de verbrandingsdood stierven juist doordat de de Rechtse May allerlei regels afschafte en controleurs op gebied van veiligheid ontsloeg, aan het sentiment 'Tegen Europa' dat het in veel landen in Europa electoraal goed doet, en geeft tussen neus en lippen door nog even aan hoe klein die beruchte EU-Bureaucratie wel niet is...

Citaat: "De EU-bureaucratie is kleiner dan die van (de stad) Wenen"

Die verdomde regels uit Brussel

Caroline de Gruyter

NRC 24 juni 2017, pagina 16 - 17

 

In Engeland is na de brand in de Grenfell-flat een discussie over bureaucratie losgebarsten die draait om de vraag: is bureaucratie wel zo erg? Als de Conservatieven afgelopen jaren niet zo hard hadden gehakt in overheidsregulering voor milieu en consumenten – om bedrijven te ontlasten –, had er minder brandbaar materiaal in de flat gezeten en was er een alarmsysteem geweest.

The Guardian schreef dat er onder premier Cameron 46 procent was gekapt in gezondheids- en veiligheidsinspecties. Voorschriften zijn geschrapt, een kwart van de inspecteurs verdween. Spontane inspecties werden verboden: inspecteurs komen alleen nog na een klacht. Kan het zijn, vragen de Britten zich na de brand af, dat een hoogontwikkeld land toch een bepaald bureaucratisch niveau nodig heeft?

Zelfs over de beruchte Brusselse red tape beginnen sommigen nu anders te denken. Boris Johnson won Brexit-stemmen met verhalen over een Europees ‘maximumgewicht’ voor doodskisten en een verbod op hergebruik van theezakjes. Dit bleken verzinsels. Nu het inzicht daagt dat sommige regels in Londen bij nader inzien goed zijn voor Britse burgers, vragen sommigen zich af: waarom zou dat niet gelden voor bepaalde Brusselse regels?

Historici zien de opkomst van de bureaucratie als teken van beschaving. Eind negentiende, begin twintigste eeuw huurden overheden experts, administrateurs en inspecteurs in om los van partij- of vriendjespolitiek het algemeen belang te verdedigen. Dat was deels een reactie op publieke woede over de uitbuiting door machtige industrieën en over ministers die hun departement runden als een familiebedrijf. Ter bestrijding van corruptie en nepotisme controleren onafhankelijke bureaucraten sindsdien of bestuurders hun beloften uitvoeren en of niemand de boel tilt. 

Het oude Habsburg, de eerste ontwikkelde bureaucratie in Europa, zette kadasters, spoorwegen en een belastingsysteem op waar men nu nog plezier van heeft. Het had zelfs controleurs in dienst die checkten of winkeliers niet sjoemelden met gewichten op weegschalen. Toen de ambtenaren niet meer serieus werden genomen, waren de dagen van het keizerrijk geteld.

Natuurlijk, iedereen kent voorbeelden van Brusselse bemoeizucht. Maar vaak komen die voort uit interne marktconflicten, niet uit regelzucht. Zo is er een tijdlang een Europees voorschrift geweest over de kleur van autokoplampen. Dat kwam doordat Frankrijk ineens gele koplampen voor iedereen verplicht stelde (Duitse auto’s hadden witte). Omdat er een conflict dreigde op de interne markt, gaven lidstaten de Europese Commissie de ondankbare taak een compromis uit te werken over koplampen. Als iemand daar de pest over in had, waren het wel Brusselse ambtenaren zelf.

Alle bureaucratieën hebben de neiging door te slaan. Soms moet de bezem erdoor, ook in Brussel. Maar als 28 landen afspraken maken, moet íemand die controleren. Anders kun je evengoed geen afspraken maken. Daarvoor hebben de lidstaten – wij dus – de Europese Commissie opgericht. Die zit vol experts die Europese afspraken bewaken. Ze komen uit alle landen en krijgen een zwaar examen waar maar 2 procent doorheen komt. Ze maken ook voorstellen voor nieuwe Europese wetten. Maar als nationale ambtenaren en ministers er niets in zien, gaan die voorstellen van tafel.
Nederland wilde, en kreeg, een Europees patent. Wie bewaakt de criteria, wie beoordeelt aanvragen? Burgers mogen vrij roamen in Europa, 90 dagen per jaar. Wie waakt er tegen misbruik? Voor al deze klussen is er in Nederland één ambtenaar voor elke 133 inwoners. In Europa is er één voor elke 20.800. De EU-bureaucratie is kleiner dan die van Wenen, ontdekte schrijver Robert Menasse tot zijn stomme verbazing. 

De Britse premier Cameron beloofde de Britten een groot „bonfire of red tape”. Het resultaat is nu een voorzichtige herwaardering van de bureaucratie, zelfs de Europese. Onverwacht, maar zeer terecht.

Caroline de Gruyter schrijft over politiek en Europa, meer Columns van de Gruyter op NRC.nl, .

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Zaterdag, 24 juni 2017, pagina 16 - 17

POLITIEK / REFERENDA / ZWITSERLAND VOORBEELD / PROBLEMEN / WILDERS PVV / EVEN NADENKEN: 'Zwitsers tobben met hun referendum'

Ik ben niet tegen referenda - sterker nog; in principe vind ik dat er veel meer direct aan de burgers voorgelegd zou moeten worden - maar een goed referendum opzetten is zo gemakkelijk nog niet. Dat blijkt nu bij het Referendum Associatieverdrag Oekraïne. Er moet goed over worden nagedacht, en de voorgelegde vraag moet duidelijk zijn, en begrijpelijk te maken voor iedereen. Dat is met het door Geen-Peil-referendum duidelijk niet het geval. Het mechanisme wordt misbruikt, de vraag is vals...

Onder andere Wilders roept steeds dat "Zwitser-land een goed voorbeeld is voor Neder-land..!"

Welnu, hieronder een artikel van de Beste Columnist/Journalist van Nederland - als het gaat om Europese Politiek - Caroline de Gruyter; het blijkt dat men flink problemen heeft in dat land, en dat ondanks zo'n 120 jaar ervaring met referenda...

Wilders kraamt dus weer eens destructieve onzin uit - zoals altijd...


Deel van het artikel van Caroline de Gruyter - de fantastische Columnist Europese Politiek van NRC:

Zwitsers tobben met hun referendum

Volksraadpleging Moeten criminele buitenlanders het land uit? De Zwitsers spraken zich er eerder over uit. Zondag moeten ze weer.

 

• Caroline de Gruyter

 26 februari 2016

Net nu Nederlanders, Britten en Hongaren het referendum als politiek machtsmiddel ontdekken, rijst er twijfel in een land dat er al sinds 1891 ervaring mee heeft: Zwitserland. De aanleiding is… een referendum, komende zondag.

Viermaal per jaar mogen de Zwitsers zich uitspreken over een aantal vragen. Een van de vragen van komend weekend – ‘Mag een criminele buitenlander automatisch het land worden uitgezet?’ – leidt tot verhitte debatten. De regering is zo bezorgd over de gevolgen dat ze een ‘denkgroep’ heeft opgezet, die zich buigt over de vraag of het referendum in Zwitserland moet worden ingedamd.

Bij het Zwitserse referendum van zondag gaat het om vier kwesties.

De vraag over het automatisch uitzetten van buitenlanders met een strafblad, is de belangrijkste. De uitslag zal erom spannen.

Een tweede vraag betreft ongehuwd samenwonenden: moeten zij dezelfde fiscale status krijgen als gehuwden? Dat voorstel gaat het halen.

Het voorstel een tweede Gotthardtunnelte boren, gaat het waarschijnlijk ook halen.

Het voorstel om speculatie met grondstoffen als graan en maïs te verbieden maakt weinig kans.

Over de betreffende vraag is namelijk al een keer een referendum gehouden, in 2010. Dat werd toen goed-gekeurd met 52,3 procent van de stemmen. Zoals gebruikelijk probeerde het parlement dit ‘ja’ op een simpele vraag vervolgens in een wet te gieten. Dat bleek lastig.

Mensenrechten

Zwitserland heeft internationale verdragen getekend die mensenrechten garanderen. En in de grondwet staat dat het laatste woord aan de rechter moet zijn, die individuele gevallen toetst. De parlementariërs wilden evenmin dat Zwitserland – waar 25 procent van de inwoners buitenlander is (van wie 80 procent EU-burgers) – mensen zou uitzetten vanwege een paar parkeerbonnen. Dus beperkten ze de reikwijdte van het wetsontwerp. Een ruime meerderheid van parlementariërs stemde voor.

De extreem-rechtse SVP – al sinds de jaren negentig ’s lands grootste politieke partij, en een van de regeringspartijen – werd daar zo boos over dat ze besloot de vereiste 100.000 handtekeningen op te halen voor een tweede referendum.

Volgens peilingen gaat het er, zoals meestal bij immigratiereferenda, om spannen. Als dit initiatief het haalt, wordt elke buitenlander met een miniem strafblad – dat heb je al als je een paar kilometer te hard rijdt en wordt geflitst – automatisch uitgezet...

Het hele artikel van NRC.nl met grafieken en links vind je   ---  Hier ---


Ik had dit nieuws gemist, maar ben het er volmondig mee eens: Caroline de Gruyter won de Heldringprijs als 'Beste Columnist van 2015:

NRC-columnist Caroline de Gruyter wint Heldringprijs

Eerdere winnaars waren: Hans Goslinga (Trouw), Sheila Sitalsing (de Volkskrant) en vorig jaar Folkert Jensma (NRC).

Jan Benjamin, 14 november 2015

Caroline de Gruyter, columnist en correspondent voor NRC in Wenen, heeft de Heldringprijs 2015 gewonnen. Zij kreeg de onderscheiding voor de beste columnist van Nederland vanavond uitgereikt tijdens de Nacht van NRC in Rotterdam.

De columnistenprijs wordt uitgereikt sinds 2012. Eerdere winnaars waren: Hans Goslinga (Trouw), Sheila Sitalsing (de Volkskrant) en vorig jaar Folkert Jensma (NRC). Naast de drie oud-winnaars bestond de jury uit Clairy Polak, Margriet van der Linden, Max van Weezel en Ton F. van Dijk.

Juryoordeel

De Gruyter ontvangt de prijs voor haar column ‘In Europa’, die zij sinds augustus 2013 schrijft in NRC Weekend. In haar wekelijkse column plaatst zij met name de politieke ontwikkelingen in Europa in een breder perspectief. “In Nederland zijn niet veel columnisten die achter hun schrijftafel vandaan komen en zo veelvuldig gebruik maken van goede, goed geïnformeerde bronnen”, stelt de jury onder voorzitterschap van journalist en presentator Polak.

“Door die blik van buiten naar binnen en door telkens een andere invalshoek te kiezen”, stelt de jury, “weet zij telkens weer informatie aan de discussie over Europa […] toe te voegen en op inspirerende wijze bij te dragen aan de meningsvorming over dit thema, dat door opeenvolgende crises en toenemende geopolitieke spanningen het afgelopen jaar zo onafgebroken het nieuws beheerste.”

Caroline de Gruyter is sinds 1997 correspondent voor NRC. Eerst in Gaza, later in Jeruzalem, Brussel, Genève en nu in Wenen. In 2012 won zij al de Anne Vondelingprijs voor de beste politieke journalistiek, voor de artikelen die zij schreef over Europa.

De Heldringprijs is genoemd naar Jérôme Louis Heldring (1917-2013). De oud-columnist en voormalig hoofdredacteur van NRC schreef van 1960 tot 2012 een wekelijkse column, vooral over de internationale politiek. Eerst in de Nieuwe Rotterdamse Courant, na de fusie met het Algemeen Handelsblad in 1970 in NRC Handelsblad.

Implosie

In haar dankwoord zei De Gruyter vanavond:

“Hoe Europa werkt, leg je niet uit in een soundbite. Daar is ruimte voor nodig: enerzijds, anderzijds. Ze zeggen soms: Europa is een markt. Dat is niet waar. Het is puur politiek. Het gaat om diplomatie, om Frankrijk-Duitsland, om vrede. Handelsbalanzen komen later. Het gaat om compromissen. Om 28 landen die geven en nemen. Nu, in de vluchtelingencrisis, gaat het steeds meer over waarden. Dat is eng, omdat extreem-rechts verreweg het hardste schreeuwt. Maar het is ook goed, want om waarden was Europa ook begonnen.

Wie weet dat nog? Helaas niet zoveel mensen meer. Daarom is Europa dicht bij de implosie. En toch was Europa nog nooit zo dichtbij de burgers als nu – een heel continent houdt zijn adem in als Merkel twist met de deelstaat Beieren. Het is fascinerend om hierover te schrijven. En essentieel. Het geeft mensen houvast in een kantelende wereld.

Om al die redenen ben ik best een beetje trots dat mijn Europacolumn, op zo’n moeilijk moment, zo’n mooie prijs wint.”