Nieuwe linkse beweging in Duitsland beoogt
sociale agenda te combineren met een nationalistische
In Duitsland wordt in september een nieuwe linkse beweging
gelanceerd die een sociale agenda combineert met een nationalistische
inslag. Soortgelijke bewegingen zijn elders in Europa al een succes.
En ook Nederland lijkt ontvankelijk voor
dit ‘hoefijzermodel’, waarbij het rechter en het linker
uiteinde van het politieke spectrum naar elkaar toe buigen. (Illustratie Bas van der Schot)
*
SHARTIE AART DEKKER: 'SP-Gekkies'? Of had de SP Altijd al Gelijk?
Linkspopulisme krijgt voet aan grond in Europa:
hoelang nog voordat PVV en SP opgaan in de SPVV?
Even Terug- (&Vooruit-)kijken HOE ZAT DE VOLKSKRANT ERNAAST(in 2018)
De meeste mensen die mijn posts bekijken (en misschien zelfs wel (helemaal) lezen, weten het wel ik ben lid van de SP, betrokken lid - maar door gezondheidsperikelen niet heel actief - en ik ben ook bepaald geen hardcore-lid; ik deel niet alle standpunten van de SP...
Zo ben ik persoonlijk een hartstochtelijk pleiter voor Vrede, bijna op het pacifistische af , maar ben ik ook een vechter voor de principes waar ik voor sta.
Zo geloof ik dat het in sommige situaties nodig is om te vechten voor Vrijheid en Democratie, en als je dan aangevallen wordt door een brute grote macht - of het nu gaat om Oekraïne, of om de Palestijnse Gebieden die beetje bij beetje onleefbaar worden gemaakt voor Palestijnen of regelrecht worden afgepakt door criminele kolonisten met support van een fascistische regering - dan kan het nodig zijn om ook gewapenderhand terug te vechten. Liever niet; ik zie 100x liever diplomatie om oorlog te voorkomen, dan diplomatie achteraf als er vele slachtoffers zijn aan beide zijden en hele gebieden in puin liggen...
...maar ik geloof niet dat het zinvol is om (on-)mensen als Putin, Netanyahu, ... (vul het rijtje zelf maar verder aan) hun gang te laten gaan, of hun eenzijdige eisen in te willigen 'voor de Lieve Vrede', dit soort Criminele Dictators (al dan niet gekozen) heeft oorlog nodig uit direct eigenbelang, en zal dus nooit ophouden tot ze worden gestopt...
Ook geloof ik dat de huidige wereld bondgenootschappen nodig heeft, en zeker dat relatief kleine landen zoals Nederland deel uit moeten maken van grotere gehelen - NAVO en EU dus bijvoorbeeld. Dit geloof ik ik uit praktische overwegingen; want uit principe denk ik juist dat een Wereld Zonder heel veel Wapens, opgedeeld in heel veel kleinere delen, Verenigd in een echte Wereldwijde Organisatie, waarbij het belang van iedereen zo goed mogelijk wordt gediend en de Planeet en Alle Grondstoffen Eerlijk worden Gedeeld, een veel beter model zou zijn.
Helaas staan we daar nu weer verder vanaf dan in lange tijd het geval is geweest...
Goed, dat gezegd hebbende, op het moment dat ik dit schrijf, zet de SP een
Internationale Yop voor Vrede.tegenover de NAVO-Top Conferentie van a.s. dinsdag. Duurt maar iets korter, maar kost nog geen fractie van de 200 miljoen die voor Rutte Egofeestje wordt uitgegeven...
Ik zag het alweer geframed worden als:
"SP werkt samen met Poetin gezinde partijen"
Vanzelfsprekend in de Chocoladerletter waar Rechts / Populistisch in grossiert.
Dat klopt natuurlijk niet; de SP zegt daar zelf over;
"Nee, de SP (Socialistische Partij) werkt niet samen met partijen die Poetin-gezind zijn. De SP is een socialistische partij die zich inzet voor een rechtvaardige en solidaire samenleving in Nederland. Ze hebben geen banden met partijen die de Russische politiek van Vladimir Poetin steunen. De SP is een onafhankelijke partij en heeft haar eigen visie op de Nederlandse samenleving."
Ik vind de vragen die Jimmy Dijk van de SP stelde bij de op de NAVO-Top voorliggende keuze om het Defensie-budget van 2% in één klap te verhogen naar 5%:
- maak eerst maar eens duidelijk wat er precies nodig is en waarom?
- en laten we dan stapsgewijs!
Niet meer dan terecht.
En wat betreft die Internationale Top voor Vrede: het is altijd goed als andere stemmen gehoord worden, en als er gepraat wordt in plaats van geschreeuwd, laat staan geschoten...
Ennuuh... De cartoons hierboven, en het stuk van de Volkskrant hieronder is van 2018 - dat is nog maar 7 jaar geleden! En toch zag deze toch niet van Rechtse Sympathieën te verdenken krant toen een grote verschuiving van Rechts naar Links...
Dachten deze intellectuelen dat - omdat Wilders/PVV de sociale hoofdstukken van de SP steevast overschrijft - dat misschien zelfs een fusie van de SP met de PVV voor de hand lag...
Dat was toen al absurd; zou de SP NOOIT DOEN; TOEN NIET en NU NIET!!
De tijden mogen veranderen, maar de principes van de SP waaien niet met alle populistische winden mee...
En dat waardeer ik heel erg aan 'mijn partij'; je weet wat je aan de SP hebt, zelfs als je het niet op alle punten (volledig) met ze eens... De SP is EERLIJK en Standvastig...!
(AD)
*
Analyse opkomst linkspopulisme
Linkspopulisme krijgt voet aan grond in Europa:
hoelang nog voordat PVV en SP opgaan in de SPVV?
Sociaaleconomisch links en cultureel rechts – het is een
combinatie die op diverse flankpartijen in Europa aantrekkingskracht
uitoefent. In Duitsland, Frankrijk, Engeland en Denemarken groeit de
ontvankelijkheid voor een verzorgingsstaat met nationalistische
trekken. Ook in Nederland is beweging.
Ariejan
Korteweg3 augustus 2018 (Originele artikel op VK.nl --- Hier ---)
Politicologen hebben voor een dergelijke ontwikkeling, waarbij de
uitersten van het politieke spectrum naar elkaar toe buigen, een term
gemunt: het hoefijzermodel. Bij de klassieke indeling in links en
rechts wordt gedaan alsof opvattingen op een continuüm staan met
naar de uiteinden steeds verder toenemende tegenstellingen. Een
hoefijzer voegt een tweede dimensie toe: ook de tegenstelling tussen
elite – middenpartijen - en buitenstaanders – flanken – wordt
zichtbaar.
De verschillen tussen links en rechts worden van oudsher zichtbaar
gemaakt aan de hand van sociaaleconomische standpunten. Ruwweg: een
overheid die gelijke kansen voor iedereen bevordert, versus de
gedachte dat iedereen z’n eigen kansen moet creëren. Twee
gebeurtenissen brachten daar verandering in. Het verdrag van
Maastricht werkte euroscepsis in de hand, bij het referendum van 2005
uitgedragen door zowel SP als PVV. De linkerflank verwerpt de EU als
neoliberaal project, ter rechterzijde worden juist de culturele
implicaties benadrukt; Europese eenwording doet afbreuk aan de
nationale identiteit en soevereiniteit.
Als gevolg van de aanslagen op het WTC en Pim Fortuyn werden
vervolgens cultuur, gedeelde waarden en identiteit belangrijker in
het politieke debat: wie zijn we, wat vinden we belangrijk, hoe
bereiken we dat? De partijen op de rechterflank ontlenen daaraan
goeddeels hun bestaansrecht.
Oerreflex
Dat de flankpartijen nog steeds volgens de klassieke links-rechts
verdeling handelen, wordt bevestigd door hun stemgedrag in de Tweede
Kamer; PVV en SP zitten gewoonlijk niet op één lijn. De PVV is met
haar harde opstelling tegen de islam cultureel rechts, maar wordt in
sociaal-economisch opzicht soms voor links versleten. Die ‘linkse’
opvattingen worden vanuit de islamkritiek beargumenteerd, met een
redenering als: verzorgingshuizen voor de mensen die Nederland
opbouwden, zitten nu vol met vluchtelingen. Op onderwerpen als
hypotheekrenteaftrek, bijstandsfraude of schuldhulpverlening is de
PVV juist klassiek rechts.
De SP is sociaaleconomisch uitgesproken links, maar haar eigen
grootste tegenstander als het om vluchtelingen gaat. De oerreflex is
die van een stringent migratiebeleid, omdat nieuwkomers een
bedreiging zijn voor de werkgelegenheid van de achterban. Maar toen
de stroom vluchtelingen in 2015 door oorlogen groeide, klonken ook
andere SP-geluiden.
De strijd om het voorzitterschap tussen Sharon Gesthuizen en Ron
Meyer in 2015 was ook een slag om de culturele positie van de partij.
Meyer won, de SP hield vast aan een weinig ruimhartige houding jegens
vluchtelingen. Op de laatste partijraad sprak SP-Kamerlid Jasper van
Dijk over een ‘rechtvaardig, maar ook realistisch asielbeleid’,
met een grote rol voor ‘aanmeldcentra in Noord-Afrika.’ Dat lijkt
op wat de Duitse politica Wagenknecht voorstelt: ‘Armoede ter
plekke bestrijden en perspectieven creëren in de thuislanden.’
Beweging op de flanken
In Nederland is geen SPVV in de maak, maar er is beweging op de
flanken. De enige die bij de landelijke verkiezingen werk maakte van
de combinatie economisch links en cultureel rechts, was het afvallige
PvdA-Kamerlid Jacques Monasch. Zijn partij Nieuwe Wegen richtte zich
op ‘de onderkant van de arbeidsmarkt’ en hoopte op ‘PVV-stemmers
met het hart op de goede plek.’
Nieuwe Wegen haalde 0,14 procent. Monasch opende onlangs een
kunsthandel in Brussel. De PvdA schoof sindsdien wel de door hem
gewenste richting op. In juni werd met zusterpartijen uit België,
Denemarken, Italië en Oostenrijk afgesproken migratie bij de bron
aan te pakken, met de nadruk op opvang in eigen regio – ook de
Duitse zusterpartij SPD koerst in die richting, net als de Britse
Labour-leider Jeremy Corbyn.
‘Dat hoefijzermodel is ooit bedacht om aan te tonen dat
communisme en fascisme elkaar raken’, zegt politicoloog Matthijs
Rooduijn. ‘De electorale overloop tussen radicaal links en rechts
is nu beperkt. Een SP-kiezer die sociaaleconomische thema’s
belangrijk vindt, zal niet zomaar om culturele redenen naar de PVV
overstappen, en vice versa.’ Zijn verwachting is dat in Nederland
op termijn eerder een linkse partij zal sneuvelen. ‘Er is ruimte
voor twee stromingen: nationalistisch conservatief links en
kosmopolitisch progressief links.’
Wenkend perspectief
De Deense Socialdemokraterne plooiden zich al wel naar het
hoefijzermodel. Ze presenteerden in februari een plan dat
voorschrijft dat moslimvrouwen naar Deense normen en waarden moeten
leven en grenzen stelt aan het aantal niet-westerse bewoners van
achterstandswijken. Beleid dat past in het straatje van de
rechts-populistische Dansk Folkeparti. Volgens peilingen zijn de
sociaaldemocraten nu de grootste partij.
In Frankrijk maakte de linkerflank een vergelijkbare beweging.
Jean-Luc Mélenchon, voorman van La France Insoumise, verwijt de
Franse socialistische partij (PS) naïef te zijn. ‘Als die lui
eenmaal hier zijn, wat wil je dan? Terugjagen de zee in? Dat kan
niet. Zorg er dus voor dat ze in eigen land blijven.’ Mélenchon
was een van de oorzaken van de ineenstorting van de PS, hij haalde
vorig jaar 19,5 procent van de stemmen.
Linkse partijen elders in Europa zullen met argusogen volgen of
Wagenknecht ook voor hen een wenkend perspectief kan ontvouwen.
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/nieuwe-linkse-beweging-in-duitsland-beoogt-sociale-agenda-te-combineren-met-een-nationalistische~b63d04c4/
Nieuws Aufstehen
Nieuwe linkse beweging in Duitsland beoogt
sociale agenda te combineren met een nationalistische
In Duitsland wordt in september een nieuwe linkse beweging
gelanceerd die een sociale agenda combineert met een nationalistische
inslag. Soortgelijke bewegingen zijn elders in Europa al een succes.
En ook Nederland lijkt ontvankelijk voor dit ‘hoefijzermodel’,
waarbij het rechter en het linker uiteinde van het politieke spectrum
naar elkaar toe buigen.
Sterre
Lindhout3 augustus 2018, 19:52
Sahra
Wagenknecht en haar partij- en echtgenoot Oskar Lafontaine.Getty
Images
De eerste keer dat de Duitse politica Sahra Wagenknecht (49) haar
partijgenoten van Die Linke op stang joeg met haar ideeën over
migratie, was in het voorjaar van 2016. ‘Wie gastrecht misbruikt,
heeft het gastrecht ook verbruikt’, zei ze na de beruchte
nieuwjaarsaanrandingen in Keulen, toen vers in het geheugen.
Het was een klap in het gezicht van partijgenoten die alle
beperkingen van het recht op asiel als rechtse duvelstoejagerij
beschouwen. Wagenknecht weigerde zich voor de opmerking te
rechtvaardigen. Sterker, kritiek op de vluchtelingenpolitiek van
Merkel werd het lievelingsthema van de politica die door haar
onverzettelijke frons, knot en felrode mantelpakken lijkt op een
samensmelting van Rosa Luxemburg en Mary Poppins.
Eigen-arbeiders-eerst-mentaliteit
‘Als 800 duizend immigranten naar Duitsland komen en 500 duizend
zoeken een baan, versterkt dat natuurlijk de loonconcurrentie’, zei
ze in mei op het partijcongres. Opnieuw oogstte ze boegeroep, maar
vooral onder Oost-Duitse partijgenoten klonk nu ook applaus voor deze
eigen-arbeiders-eerst-mentaliteit.
Deze Sahra Wagenknecht wil nu samen met haar partij- en echtgenoot
Oskar Lafontaine (74) een nieuwe linkse beweging beginnen, die een
sociale agenda combineert met een nationalistische. Het moet een
thuis worden voor gedesillusioneerde politici uit de drie linkse
partijen in de Bondsdag: Die Linke, de Groenen en de SPD.
‘Aufstehen’ heet de beweging waarvan de website zaterdag wordt
gelanceerd; Opstaan. Over precies een maand, op 4 september, vindt de
eerste bijeenkomst plaats.
De meest concrete informatie over het idee staat in een uitgelekt
conceptmanifest. Het document pleit voor restauratie van de
verzorgingsstaat en staat vol EU-sceptische retoriek. Tot zover alles
klassiek links. ‘Opstaan’, herinnert aan ‘ontwaakt, verworpenen
der aarde’, de eerste regel van de Internationale.
Nadelen globalisering
Nieuw is de nadruk op de nadelen van globalisering en het
migratievraagstuk. In een passage over probleemwijken: ‘En dan
wordt het maatschappelijke klimaat ook nog eens vergiftigd, omdat
politici toekijken hoe haatpredikers van een radicale islam kinderen
van vijf jaar een wereldbeeld opdringen dat integratie nagenoeg
onmogelijk maakt.’ Opvallend is ook de roep om meer politie, en het
streven naar ‘het behoud van culturele autonomie met respect voor
traditie en identiteit.’
Wagenknecht en co. willen de stemmen terugwinnen die bij de
verkiezingen in september vorig jaar verloren gingen aan de
rechts-populistische AfD: 400 duizend van Die Linke en 900 duizend
van de SPD. ‘Ons doel is andere politieke meerderheden en een
nieuwe regering met een sociale agenda’, zei Wagenknecht vrijdag in
Der Spiegel, in het enige interview dat ze over de beweging gaf. Of
de Duitsers bij de volgende verkiezingen ook op ‘Opstaan’ kunnen
stemmen, laat ze in het midden.
Kansrijk
Op papier lijkt zo’n nieuwe linkse beweging in Duitsland
kansrijk. De kloof tussen rijk en arm groeit, door de grote
lagelonensector, een tekort aan sociale woningen en uitkeringen die
niet meegroeien met de stijgende huren. De nieuwe breuklijn loopt
tussen winnaars en verliezers van de globalisering, concludeerde de
Bertelsmann Stiftung onlangs.
Vooral de sociaaldemocraten worden daarop aangekeken. In 1998, het
jaar dat SPD’er Gerhard Schröder kanselier werd, stemde 52 procent
van de Duitsers op een linkse partij. Hij versoberde de uitkeringen
en dereguleerde de arbeidsmarkt. Economisch bleek het een gouden
greep, electoraal een catastrofe die de partij nooit te boven kwam.
In 2017 stemde nog maar 38 procent van de Duitsers links. Van de
linkse partijen wonnen alleen de Groenen wat, maar de voor Duitse
begrippen ooit radicale partij heeft zich in progressief-liberale
richting ontwikkeld. Het was de hoogopgeleide, kosmopolitische
Groenen-achterban die in 2015 het hardst juichte voor Merkels
Willkommenskultur.
Vooral tegen dit links wil de nieuwe beweging van Wagenknecht zich
afzetten. Het ‘morele links’, noemt theatermaker Stegemann het in
de Engelse krant The Guardian. ‘We hebben te maken met de absurde
situatie dat de winnaars van het liberalisme de verliezers vertellen
dat ze humaner moeten zijn.’ Stegemann haalt de oude strijdkreet
van Bertolt Brecht van stal: ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt
die Moral.’
Winnaars liberalisme
Met de AfD, de grootste oppositiepartij, heeft Duitsland voor het
eerst sinds de Tweede Wereldoorlog een grote beweging op de
rechterflank. De AfD werft kiezers met teksten als ‘Vluchtelingen
zijn verzorgingsstaattoeristen.’ Uit onderzoek blijkt dat vooral
Oost-Duitse kiezers, die direct na de val van de muur op Die Linke of
de SPD stemden, het idee hebben dat de AfD de enige partij is die
voor hun sociaaleconomische belangen opkomt.
De ironie wil dat het economische gedeelte van het
verkiezingsprogramma van de AfD vorig jaar liberaler was dan de
leuzen deden vermoeden. Maar de partij ontdekt dat er met linkse
sociale wetgeving goed te scoren valt. Zo circuleert er een voorstel
voor een pensioentoelage van 180 euro per maand, alléén voor Duitse
staatsburgers die minstens dertig jaar op de Duitse arbeidsmarkt
actief zijn geweest.
De AfD serveert vreemdelingenhaat uit met een zekere trots. Zo ver
lijkt de beweging van Wagenknecht niet te gaan, maar ze spelen in op
dezelfde sentimenten bij dezelfde groep kiezers.
Linkse politici kritisch
Veel linkse politici reageren daarom kritisch. ‘Ik zie vooral
oude gezichten en hoor populistische ondertonen’, zei
SPD-bestuurslid Lars Klingbeil in de Berlijnse krant de Tagesspiegel.
Linke-voorzitter Katja Kipping wil dat links ‘een bastion van
solidariteit met vluchtelingen’ blijft. En in een interview met de
dezelfde krant vraagt ze zich af of de beweging links zal verenigen,
zoals Wagenknecht suggereert, ‘of dat het toch gaat om een
afsplitsing.’
De angst voor een versplintering van links voert terug naar een
politiek trauma van precies een eeuw geleden. Op 9 november 1918
werden in Berlijn gelijktijdig een sociaaldemocratische en een
communistische republiek uitgeroepen. Vervolgens liet de verse
SPD-kanselier Friedrich Ebert de communisten neerslaan. Van dat
‘verraad’ loopt een rechtstreekse lijn naar Hitlers greep naar de
macht in 1933. Een verenigde linkse beweging had dat kunnen
voorkomen. Tenminste, zo wordt in Duitsland nog altijd geloofd.
:format(webp)/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2019/10/youpvierkant.png){kind=small}
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Posts
