Posts tonen met het label Planeet. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Planeet. Alle posts tonen

vrijdag 26 september 2025

OPVOEDEN KIDS & DE WERKELIJKHEID: Marian Donner - 'Werkelijkheid' / GROENE-COLUMNIST OPINIE /

Column

Marian Donner Werkelijkheid

Marian Donner beeld Aart-Jan Venema

25 juni 2025 – verschenen in nr. 26 

Originele Column en nog veel meer op Groene.nl    ---  Hier  ---

Er zijn veel rare hersenaandoeningen die een mens kan hebben. Ik noem bijvoorbeeld het buitenlandsaccent-syndroom waarbij mensen na hersenletsel, of soms zelfs spontaan, plotseling met een buitenlands accent spreken, Frans of zo, zelfs al zijn ze nooit in Frankrijk geweest. Of het Alice in Wonderland-syndroom: dan vervormt bij vlagen de werkelijkheid en lijken objecten veel verder weg of juist dichterbij dan ze in werkelijkheid zijn, je eigen hand kan monsterlijke proporties aannemen (ik had dit zelf als kind, altijd ’s avonds in bed, het is overgegaan). Maar de raarste aandoening is toch wel het Anton-syndroom.

Bij het Anton-syndroom is iemand blind, maar ontkent hij dat. Ik citeer van Wiki: ‘Vragen of hun zicht verslechterd is beantwoorden ze ontkennend, vaak op een felle toon. Houdt men hun voorwerpen voor, dan beschrijven ze deze levendig doch verkeerd.’ Dit laatste wordt ook wel confabulatie genoemd: de patiënt fabuleert een werkelijkheid waar zijn hersenen beelden bij construeren.

En nu hoef ik deze natuurlijk niet in te koppen, maar ik doe het toch, want is dit nu geen mooie metafoor? Ondanks ontstellend veel tegenbewijs, je hoeft alleen maar je ogen te gebruiken, blijft iemand volhouden dat Israël zichzelf verdedigt, dat hordes asielzoekers onze grenzen bedreigen, dat Trump voor de vrijheid van gewone burgers strijdt, dat klimaatopwarming niet bestaat. En dat allemaal op dezelfde felle toon.

Er valt niet tegenop te discussiëren, weet ik dankzij de eindeloze WhatsApp-gesprekken met mijn complotdenkervriend. Feiten helpen niet, en elke discussie eindigt bovendien in dezelfde dode hoek: volgens mijn complotdenkervriend komt al het kwaad van links. Links fabuleert, liegt, moraliseert, onderdrukt. Hij begrijpt niet dat ik dat niet zie.

Misschien zijn we allemaal wel blind, maar door het Anton-syndroom begreep ik opeens: dit is een strijd over de werkelijkheid. Wat is echt? Rechtse populisten hebben een eenduidig verhaal geconstrueerd over hoe de wereld nu, op dit moment, werkt. Met de ondergang van het avondland en een linkse vijand die ons allen bedreigt. Vooral in de vorm van asielzoekers, transgenders, moslims en iedere andere afwijking van de norm.

Aan de linkerkant van het politieke spectrum daarentegen zijn ze nog steeds publiekelijk op zoek naar een goed verhaal over de toekomst. Iets met inclusie en samen en hoop. Niet te woke. Laten zien waar we heen willen met dit land! De door mijn complotdenkende vriend zo verafschuwde moraliteit klinkt voortdurend door in de wens om ‘aan de juiste kant van de geschiedenis te staan’: alsof de toekomst het laatste oordeel zal vellen, het grote gelijk. Maar het gaat niet om de toekomst, het gaat om nu.

Beschrijf dus de werkelijkheid, zou ik zeggen. Zodat mensen begrijpen wat ze zien. Vertel ze over de vermarkting van alles van waarde, en dat er bijvoorbeeld nog tientallen andere private-equityfondsen als KKR zijn. Fondsen die niet alleen festivals en uitgeverijen opkopen, maar ook hele woonblokken, parkeerterreinen en pakjes boter. De winsten daarvan worden mede geïnvesteerd in de wapenindustrie. En vertel dan ook meteen, dat lijkt me nou fijn, wie er precies wint bij die aangekondigde, enorme verhoging van het defensiebudget.

Laat zien dat de vijand niet de vreemdeling is, maar het grootkapitaal. Ja, zet mensen die zonnebril op uit de cultfilm They Live. ‘I once was blind, but now I can see.’

Om me heen hebben steeds meer mensen het gevoel dat ze gek aan het worden zijn. We zíen toch gewoon wat er in Palestina gebeurt? De dubbele standaarden, de ongelijkheid die groeit, de uitputting van mens, dier en aarde door multinationals? Benoem dat dan ook. In plaats daarvan horen we politici, links en rechts, elke dag weer het onverdedigbare verdedigen. Sanewashing is de term die ik onlangs tegenkwam: doen alsof normaal is wat niet normaal is.

Het heeft wel wat weg van het Cotard-syndroom, bedacht ik in mijn rabbithole van rare hersenaandoeningen. Het wordt ook wel het levende lijk-syndroom genoemd. Mensen die eraan lijden denken dat ze dood zijn. Zo voelt het misschien nog het meest: te moeten functioneren in een wereld waar langzaam het leven uit gezogen wordt, en geen van onze machthebbers die de doodskreten hoort.

Lees ook:

Column

De machteloosheid over Gaza is niet langer te verteren, demonstreren blijkt niet genoeg. Wat nu?

Marian Donner 11 juni 2025


maandag 15 september 2025

DE WERELD STAAT IN DE FIK...MAAR WAT DOEN WE ERAAN? 'Onderzoek: door ontbossing sterven wereldwijd ruim 28.000 mensen per jaar / #NRC NIEUWS #CARTOON #KAMAGURKA / EVEN NADENKEN /

 

Cartoon van 'Kamagurka' op Groene.nl , 26 februari 2021 meer 'K' op de Groene   ---  Hier ---


 

Onderzoek: door ontbossing sterven wereldwijd ruim 28.000 mensen per jaar

Nieuws

Ontbossing Het is het eerste onderzoek dat een wereldwijd sterftecijfer verbindt aan hitte als gevolg van ontbossing. „Bossen kunnen letterlijk mensenlevens redden.”


Wereldwijd vallen jaarlijks meer dan 28.000 doden door ontbossing, het kappen van bomen. Dat blijkt uit onderzoek dat woensdag is gepubliceerd in wetenschappelijk tijdschrift Nature Climate Change. Wetenschappers rekenden uit hoeveel mensen van 2001 tot 2020 zijn bezweken als gevolg van de hitte die volgt op tropische ontbossing. Het is het eerste onderzoek dat daar een wereldwijd sterftecijfer aan verbindt.

Over twintig jaar tijd komt de studie tot ruim een half miljoen doden. De meeste slachtoffers vallen in Zuidoost-Azië. Daar gaat het om gemiddeld 8 doden per 100.000 inwoners van gebieden waarin veel ontbossing plaatsvindt. Naast Zuidoost-Azië gaat dit ook om tropische gebieden in Afrika, Noord- en Zuid-Amerika.

Waarschijnlijk ligt het daadwerkelijke aantal doden hoger. Dat de temperatuur in twintig jaar tijd is gestegen door de CO2-uitstoot die vrijkomt bij ontbossing, is namelijk niet meegenomen. In tropische gebieden komt meer dan een derde van de totale hittesterfte door ontbossing.

„Fantastische inzichten”, zegt Stefan Dekker, Amazonedeskundige en directeur van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) aan NRC. „Deze studie laat goed zien hoe onze gezondheid is gekoppeld aan de gezondheid van de aarde. Bossen kunnen letterlijk mensenlevens redden.”

Eerder onderzoek wees al uit dat blootstelling aan hitte dodelijk kan zijn, onder meer vanwege verhoogde kans op hart- en vaatziekten. „Het gaat hier bijvoorbeeld om mensen die de hele dag op het land werken”, legt Dekker uit. „Afhankelijk van onder andere lichaamsbouw vindt er een plotselinge omslag plaats in het functioneren van de mens tussen 36 en 40 graden buiten, soms met dodelijk gevolg.” In totaal kregen 345 miljoen mensen in tropische gebieden te maken met hogere temperaturen als gevolg van ontbossing.

Lokaal managen van klimaat

Achter het redden van mensenlevens door bossen gaat geen ingewikkeld klimatologisch mechanisme schuil. Bossen bieden simpelweg schaduw, dat zorgt voor verkoeling. In bossen vindt ook meer verdamping plaats dan elders. Een deel van de energie gaat dan in die verdamping zitten en niet in temperatuuropbouw. Dekker: „Bossen worden ook wel gezien als een natuurlijke airconditioning.”

Bovendien zorgen ze voor regen, die weer belangrijk is voor de landbouw waar mensen afhankelijk van zijn. In landbouwgebieden ten zuiden van de Amazone valt nu minder regen, omdat verderop, in de Amazone, wordt ontbost – ironisch genoeg om meer landbouwgrond vrij te maken.

Volgens Dekker toont deze studie hoe belangrijk het „lokaal managen” van klimaat is, waar steeds meer onderzoek naar wordt gedaan. Niet alleen op internationaal niveau moeten maatregelen worden getroffen tegen opwarming van de aarde, maar ook lokaal kunnen aanpassingen helpen om mensen te beschermen. Het gaat dan bijvoorbeeld om schaduw creëren in landbouwgebieden.

Toch moeten we het lokaal managen van het klimaat niet zien als een manier om de wereldwijde temperatuur te verlagen, waarschuwt Dekker. De rol van herbebossing is lokaal groot, maar heeft een kleiner effect op de mondiale temperatuur. „Om klimaatverandering tegen te gaan moeten we minder CO2 uitstoten; met meer bomen planten redden we het niet.”

Europese verantwoordelijkheid

Jaarlijks verdwijnt wereldwijd ruim 10 miljoen hectare bos, blijkt uit een schatting. Na China is vooral de Europese Unie verantwoordelijk voor de internationale handel die voor ontbossing zorgt, aldus het Wereldnatuurfonds. Tropische bossen worden gekapt voor onder meer hout of landbouw. Producten die daaruit voortkomen (palmolie, rubber, koffie en cacao bijvoorbeeld) worden (ook) geïmporteerd door Europa.

In 2017 werd 16 procent van de ontbossing gelinkt aan Europese consumptie. Nederland kwam er in dat onderzoek niet goed uit: waar de gemiddelde Europeaan verantwoordelijk was voor zo’n 5 vierkante meter ontbossing in 12 jaar tijd, kwam 18 vierkante meter voor rekening van de Nederlander. De EU heeft een nieuwe ontbossingswet aangenomen, al werd die vorig jaar uitgesteld tot eind 2025.

Lees ook

NRC bezocht onlangs de mennonieten, die een groeiende bedreiging voor het Amazonewoud vormen

David Klassen, een van de oprichters van de mennonietenkolonie,  met zijn gezin in  Masisea in Peru.