Posts tonen met het label Sport. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sport. Alle posts tonen

woensdag 11 maart 2026

COLUMN AART DEKKER: (Basketball-) Meiden met een Missie - Vrouwen Orange Lions vs. Estland in EuroBasket-Qualifiers Woensdag 11 maart 19h30 N.A.V. Mart Smeet Sportweek Column


Om de column op ware grootte te zien/lezen, even een click op het plaatje. 

*

SHARTIE AART DEKKER 

(Basketball-) Meiden met een Missie

Vrouwen Orange Lions vs. Estland in EuroBasket-Qualifiers 

Woensdag 11 maart 19h30 

In mijn eindeloze poging om al mijn Knipsels uit Oude Dozen weg te werken kwam ik - toevallig of niet - de bovenstaande Column van Mart Smeets uit Sportweek tegen.

Het deed me denken over hoeveel er in 10-20 jaar kan veranderen, en hoeveel er ook nauwelijks verandert.

'Sportweek'? Zullen veel - vooral jongere - mensen denken..?

Waar er nu alleen nog een algemeen Sport-Magazine als HELDEN in de bladenschappen staan, een blad dat minder dan tien keer per jaar uitkomt, had je 'Toen' nog SportWeek dat iedere week uitkwam en een aardig beeld gaf van wat er actueel op sportgebied speelde in Nederland - en soms erbuiten. 

Daarnaast had je Sport International dat maandelijks verscheen en wat meer de diepte in ging.

Kranten waren toen ook nog heel anders; waar nu de actualiteit grotendeels verdwenen is uit de Landelijke Dagbladen, werd er toen nog 'gewoon 'over wedstrijden en andere actualiteit geschreven.

Ik denk weleens dat het toen op veel gebieden gemakkelijker was voor sportorganisaties...

Goed, nu even inhoudelijk.de Mart Smeets Column toen behandelde op een of andere wijze de voorgaande Week in de Sport en - zegt de titel - werd op het allerlaatste moment voor de deadline geschreven.

Het gaat over Vrouwen-Zaalsport in Amsterdam in toen weer vroeger tijden, maar ook over de actualiteit; het project (Handbal) Meiden met een Missie; een toen baanbrekend project dat veel media-aandacht trok. 'De Meiden' wilden onder bezielende leiding van Bert Bouwer naar de Wereldtop.

En dat is ze uiteindelijk gelukt; de Handbalvrouwen speelden grootse toernooien en Grote Finales, en zitten nog steeds in de Mondiale Top. 

Ook het Basketball trachtte zo'n project van de grond te trekken; het doel was de Olympische Spelen van Rio te halen. Deel van de project was wat we nu de Orange Lions Academy in Amsterdam noemen. 

Het directe resultaat daarvan was dat er een Europese A-Medaille werd behaald met zo'n beetje de eerste lichting OLA-Meiden, dat dat de mogelijkheid gaf om een WK te organiseren - ook in Amsterdam - en dat de Nederlandse Meiden toen volledig meededen op dat Wereldniveau.

Emese Hof en Laura Cornelius waren ook toen al voortrekkers in dat team. En nu - een jaar of tien later - plukt ook het Nationale Vrouwenteam daar vruchten van; de Vrouwen Orange Lions staan halverwege de eerste Qualifiers voor EuroBasket 2027 in kansrijke positie om de volgende Qualifiers Ronde te gaan halen. Twee van de komende drie wedstrijden winnen, en de volgende ronde is bereikt.

Vanavond 19h30 is de eerste van die drie wedstrijden - tegen Estland - in Almere, daarna volgen nog Letland (thuis) en Slovenië uit.

De wedstrijd is te zien via de NOSSport App en (waarschijnlijk) ook op het open Ziggo-kanaal.

Met zo'n project moet je dus gewoon (even) geduld hebben...maar als er geïnvesteerd (in jeugd) kan dat dus wel degelijk iets opleveren!

Ik wens Oranje Basketball veel succes (en een beetje geluk) en de Fans in de zaal en voor de buis veel plezier. 

 

AART DEKKER 

zondag 31 augustus 2025

NRC-CARTOON: Fokke & Sukke #Oranje #Fans zijn ´#Max´ allang weer vergeten... #F1 #Zandvoort #hysterisch #opportunisme

Van NRC.nl op 30 augustus 2025, meer NRC FoSu   ---  Hier  ---

en nog veel meer Fokke & Sukke   ---  Hier  ---

 

woensdag 28 mei 2025

PREVIEW G5 NEDERLANDSE #BNXT PLAY-OFFS: 15/21e van de Nederlandse BNXT-League Play-offs zijn voorbij; impact? Dichtbij Nul, Noppes, Nada! / ´PROFESSIONEEL´ MANNEN BASKETBALL IN NEDERLAND & BELGIE /



15/21e van de Nederlandse BNXT-League Play-offs zijn voorbij; impact? Dichtbij Nul, Noppes, Nada!


Alweer een preview op het nippertje. Typisch Aart, maar in dit geval zal het weinig uitmaken: dat groepje compleet maffe Leidenaren die afreizen naar Leeuwarden voor de mogelijk laatste wedstrijd van hun wisselvallige helden van Zorg en Zekerheid Leiden 2024/2025 zijn toch allang in het Hoge Noorden, en in Leeuwarden weet iedereen – die er ook maar een beetje in is geintresseerd naar de Kalverdome te gaan – allang dat Game/5 daar heel snel gaat beginnen.


Dus voor wie schrijf ik dit?


Voor de mensen die de potentieel 16e wedstrijd van de Nederlandse Play-offs eventueel vanuit huis of op het mobieltje zouden willen kijken via de BNXT.tv-live-stream komt dit berichtje misschien precies op tijd. En anders is het altijd leuk om achteraf te lezen hoe die Dekker er weer lekker naast zat met zijn bespiegelingen..!


Het getal 21 Begint me parten te spelen; doorlopend wordt ik – vooral in basketball-zin – met dit getal geconfronteerd. Maar het staat voor het maximale aantal wedstrijden waaruit – dan – spannende Nederlandse Play-offs in 2025 hadden kunnen bestaan.


´Hadden´, want de realiteit is dat het nu nog maximaal resterende aantal wedstrijden om het Nederlandse Mannen Kampioenschap 5X5 zes bedraagt. De beslissende Game/5 van straks:


LWD Basket vs. ZZ Leiden Basketball, 19h30


en dan nog maximaal vijd tussen het rustig toekijkende Heroes Den Bosch en de winnaar van vanavond. Maximaal 17 wedstrijden dus, en waarschijnlijk zelfs nog één of twee minder als Heroes Den Bosch in de Finals net zo domineert als in de Play-offs tot dusver.


En hoe lang heeft het hele spectakel dan alles bij alles geduurd?


En – en daar gaat het me om! – hoeveel mensen hebben er buiten de hardcore Fans van de betrokken clubs enige notie van genomen?


Juist: BIJNA NIEMAND!


Want nauwelijks aandacht van Nationale Media, en zelf lokaal lijkt de aandacht me beperkt; dat leid ik af aan het feit dat Arena 1574 te leiden, afgelopen maandag – in wat toch de laatste thuiswedstrijd van Leiden had kunnen zijn – verre van vol zat...


Voor wie wordt er nu eigenlijk professioneel Basketball gespeeld?


Voor de insiders, bestuursleden en sponsoren van betrokken clubs, of voor schema-makers binnen de BNXT-organisatie? Voor de Belgen of de Nederlanders? Voor wie eigenlijk?


Zijn we dan niet een redelijk kleine sport die nog een wereld daarbuiten te veroveren heeft?


Waarom zetten we daar dan niet alles op in, en maximaliseren we het aantal mensen dat bereikt wordt bij de apotheose van het seizoen niet?!?


Want niemand maakt mij wijs dat dat is wat er bij het uitwerken van het competitieschema – en dan vooral de afsluitende Play-offs is gebeurd..! Ja, er zullen best flarden in meegenomen zijn – zoals uitzendschema´s van de NOS en Sporza...maar is er echt over nagedacht over hoe je die zalen vol krijgt zodat die eventuele TV-minuten er dan ook echt maximaal aantrekkelijk uitzien...


Als het anders zit, dan hoor ik graag van de verantwoordelijken hoe het dan wel zit!


Voor wat betreft de preview van hetgeen op het veld in Leeuwarden te zien zal zijn; alhoewel het er even op leek dat ik er 100% naast zat met mijn aanvankelijke voorspelling dat een en ander ´Volstrekt onvoorspelbaar´ was. Even leek het daarop, dat ik mis zat...


Maar wie er tegen Heroes Den Bosch in de Finals zal staan blijft voor mij volstrekt onvoorspelbaar.


Leeuwarden?


Of, toch nog het uiters wisselvallige, en nu weer behoorlijk door blessures weer behoorlijk gedecimeerde ZZ Leiden?


Een ding staat vast: Game-4 op maandag j.l. - I don´t Like Mondays! (als het tenminste gaat om basketball in Nederland) – was een aantrekkelijke maar volle bizarre plotwendingen volgestouwde wedstijd. Kans is dat dat vanavond weer gebeurt. Dus het zou de moeite meer dan waard kunnen zijn toch ff die stream te bekijken.


Voor wie dat gaan doen: Veel Plezier!


En dat de beste moge winnen!!


AART DEKKER

 

zaterdag 9 november 2024

HOE & WAAROM DE METHODE 3X3 Unites werkt / DORDRECHT: 3x3-basketbalveld op kunstwerk komt er: ‘Unieke kans om sport, kunst en duurzaamheid te combineren’ / STRAAT BASKETBALL /

Het Art Court met speciale sportvloer in Rotterdam. Iets vergelijkbaars, maar dan met andere kunst, komt ook op het Energieplein in Dordrecht.

Het Art Court met speciale sportvloer in Rotterdam. Iets vergelijkbaars, maar dan met andere kunst, komt ook op het Energieplein in Dordrecht. © Royal Campen

3x3-basketbalveld op kunstwerk komt er: ‘Unieke kans om sport, kunst en duurzaamheid te combineren’

Er is geen sport in Nederland die zo’n groei doormaakt als 3x3-basketbal. Dankzij Worthy de Jongs ‘gouden’ worp in de laatste seconde van de finale op de Olympische Spelen in Parijs ontstond bij het Dordtse gemeenteraadslid Wouter van der Spoel het idee om op het Energieplein in Dordrecht ook een voor die sport geschikt veld te laten aanleggen, in combinatie met een kunstwerk. Met succes, want het gaat gebeuren ook.

Folkert van der Krol 08-11-24 Originele artikel en meer op AD.nl --- Hier ---

Sportwethouder Marc Merx heeft het plan overgenomen. Hij ziet een 3x3-basketbal Art Court op het Energieplein als ‘een unieke kans om sport, kunst en duurzaamheid te combineren en de stad Dordrecht te verrijken’, schrijft hij aan de initiatiefnemers. Voor de kosten heeft hij al een potje gevonden. College en gemeenteraad moeten er nog wel definitief mee instemmen.

Lees ook



Op het Energieplein staat al een basket. ,,Maar daar gaat niemand heen, omdat er geen lijnen zijn’’, zei Van der Spoel daar eerder over. ,,Je kunt daar onmogelijk een wedstrijdje spelen, met als gevolg dat het Oranjeplein vaak heel druk is en de buurt daar overlast van ondervindt.’’

Kleur

Volgens hem ontbreekt het op het Energieplein aan kleur. Daarom stelde hij voor om er, net als in Rotterdam, een 3x3 Art Court aan te laten leggen. Dat is niet alleen een basketbalveld, waar alle lijnen op staan die belangrijk zijn voor de puntentelling, maar tegelijkertijd een kunstwerk. Volgens hem heeft zich al een kunstenaar gemeld.

Hij heeft uitgerekend dat zijn initiatiefvoorstel 46.000 euro kost. Daarnaast zou ook nog bijna 27.000 euro moeten worden geïnvesteerd in samenwerking met 3x3 Unites, een organisatie die zorgt voor allerlei activiteiten op het basketbalveld. ,,Denk aan de organisatie van een competitie.’’

Waar is het?

Google Maps:

woensdag 18 september 2024

BIJZONDER GEBOORTEKAARTJE BERT WAGENDORP: 'Pippa' - 'Vreemdelingenhater Geert Wilders in vervoering van voormalige Ethiopische asielzoekster Hassan; begint als een bezetene ‘GOUD!’ te twitteren..Topsport heeft z’n hoerige kanten en laat zich graag misbruiken / EVEN NADENKEN N.A.V. VK-OPINIE COLUMNIST OVER DE EUFORIE /

 

FRAGMENT: 

".... We slepen er graag van alles bij, maar het draait erom dat Sifan Hassan ons een aangename zondagochtend op de bank bezorgt, bij voorkeur door te winnen – als zij wint, winnen wij ook een beetje. Dat lijkt onbetekenend, maar als je een sportieve ochtendmis opvoert voor drie miljoen mensen wordt het andere koek. Dan raakt zelfs een vreemdelingenhater als Geert Wilders in vervoering van een voormalige Ethiopische asielzoekster en begint hij als een bezetene ‘GOUD!’ te twitteren. Topsport heeft z’n hoerige kanten en laat zich graag misbruiken.

De kleine Pippa zij gezegend en God verhoede dat ze ooit in die wereld verzeild raakt."

*

Column Bert Wagendorp

6,25 meter met de polsstok is knap, maar je blijft toch een verticale fierljepper

Bert Wagendorp 12 augustus 2024 

Originele column op VK.nl (en nog veel meer)   ---  Hier  ---

Op de voorlaatste dag van de Spelen werd mijn beeldschone eerste kleindochter Pippa geboren. Misschien blijkt dat over 24 jaar een veelzeggend moment te zijn geweest. Wie is geboren tijdens de tegen die tijd legendarische Spelen van Parijs, waarin Nederland de sportgrootmachten Groot-Brittannië, Italië en Duitsland achter zich liet in het medailleklassement, draagt vanzelfsprekend iets met zich mee: er hangt dreiging in de lucht. Haar vader is ook nog een zwartebandjudoka die heeft aangekondigd dat hij Pippa zo rond haar derde verjaardag de eerste lessen valtechniek zal bijbrengen en dan belandt zo’n kind al snel in een topsporttraject.

De afgelopen twee weken vroeg ik me af of een mens daar wel gelukkig van wordt. Ik heb het niet geturfd, maar ik heb tijdens zestien dagen topsport meer dromen gebroken zien worden dan levenslange ambities in vervulling zien gaan. Topsport heeft als nadeel dat achter elke zege altijd meerdere nederlagen zitten. De lach van de winnaar kan gemakkelijk worden verdronken in de tranen van de verliezers.

Onze Pippa doet straks hoopvol mee aan het NK voor 4- en 5-jarigen en ik ga heus wel op de tribune zitten, maar ik hou mijn hart vast. Ik heb genoeg topsport gezien om te weten dat frustratie en verdriet onlosmakelijk deel uitmaken van elke carrière en dat er lang niet genoeg eremetaal beschikbaar is om dat te compenseren. Ze zeggen dat topsport je vormt voor de rest van je leven, en inderdaad zag ik de afgelopen dagen opmerkelijk veel narcistische types met een misvormd zelfbeeld door het beeld schuiven. Zeker, 6,25 meter met de polsstok is knap, maar je blijft toch een verticale fierljepper.

Het is natuurlijk bewonderenswaardig dat een atleet de mooiste jaren van zijn of haar leven offert op het altaar van de medaillespiegel. Ik wist niet dat die ranglijst verreweg de belangrijkste van de Spelen is, maar toen zelfs het Achtuurjournaal ermee opende kon ik er niet meer omheen: we hadden de Duitsers achter ons gelaten! Het bleek één grote landenwedstrijd te zijn geweest. En wij, dat kleine Nederland, waren het zesde topsportland ter wereld! Leve Ons.

Topsport is geen methode om landen te rangschikken maar amusement – en niets anders. Je zou het niet zeggen wanneer je de commentatoren hoort en de atleten na afloop hun zegje doen voor de camera. Topsport vraagt zoveel van een mens dat elke relativering als ongepast wordt gezien. De bloedserieuzigheid spat er steeds vaker vanaf. In het sportieve religieuze systeem heten de goden Femke en Harrie en moeten ze met gepaste eerbied worden aanbeden.

We slepen er graag van alles bij, maar het draait erom dat Sifan Hassan ons een aangename zondagochtend op de bank bezorgt, bij voorkeur door te winnen – als zij wint, winnen wij ook een beetje. Dat lijkt onbetekenend, maar als je een sportieve ochtendmis opvoert voor drie miljoen mensen wordt het andere koek. Dan raakt zelfs een vreemdelingenhater als Geert Wilders in vervoering van een voormalige Ethiopische asielzoekster en begint hij als een bezetene ‘GOUD!’ te twitteren. Topsport heeft z’n hoerige kanten en laat zich graag misbruiken.

De kleine Pippa zij gezegend en God verhoede dat ze ooit in die wereld verzeild raakt.

Over de auteur
Bert Wagendorp is voormalig sportverslaggever van de Volkskrant, oprichter van wielertijdschrift De Muur en auteur van wielerroman Ventoux. Hij schrijft wekelijks een sportcolumn. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.


woensdag 7 augustus 2024

ER WAS EEN TIJD...GEEN OLYMPISCHE WAPENSTILSTAND; TERWIJL ER IN PARIS2024 EEN HEEL GROOTS SPORTFEEST PLAATSVINDT / OORLOG IN OEKRAÏNE / FRAGMENT: Oekraïense militair Jimmy (36) vecht aan het oostfront: ‘Je verliest jezelf in deze oorlog’ - en de Russische sporters? Die gaan dood... /

Cartoon van:

Hier: https://www.washingtonpost.com/comics/2022/03/19/vladimir-kazanevsky-cartoons-ukraine-putin/

 

“.... ‘Stel je een volkomen verwoest gebouw voor. Een complete ruïne. Geen plek meer om te verdedigen. Dan, als kakkerlakken, komen vier mannen aangerend, die gaan ergens onder het ijzer liggen. Wij gooien er granaten naar toe. Ze gillen al. Misschien is er wat afgerukt. Maar niemand komt eruit, niemand geeft zich over. Ze blijven, weet ik veel, schieten. Dus je schiet op ze met je machinegeweer. Misschien gaan ze rennen, schreeuwen, maar het gebeurt nooit dat ze terugtrekken. Ze proberen altijd nog vooruit te komen. Ze sterven, maar ze blijven vooruitrennen.”

Aan het woord is Jimmy (36), commandant van een infanteriecompagnie. Hij voert 114 man aan. Zijn achternaam geeft hij niet, conform militair voorschrift. Als hij spreekt over ‘wij’, dan zijn dat de Oekraïense militairen van de 24ste gemechaniseerde brigade. ‘Zij’ dat zijn Russische militairen die Oekraïne proberen te veroveren.

Jimmy is geen beroepsmilitair. Voor de grote oorlog werkte hij in online marketing... “

FRAGMENT(NRC.nl   ---  Hier  ---)

Oekraïense militair Jimmy (36) vecht aan het oostfront: ‘Je verliest jezelf in deze oorlog’

reportage

Oorlog in Oekraïne Hij werkte in de marketing en voert nu 114 soldaten aan in het oosten van Oekraïne. Jimmy vertelt over leven aan het front. „Morgen zal er iemand sterven, en ik zal vredig slapen.”

Jimmy, commandant van een infanteriecompagnie, ergens in de provincie Donetsk, 15 juli. Foto Kostyantyn Chernichkin

‘Stel je een volkomen verwoest gebouw voor. Een complete ruïne. Geen plek meer om te verdedigen. Dan, als kakkerlakken, komen vier mannen aangerend, die gaan ergens onder het ijzer liggen. Wij gooien er granaten naar toe. Ze gillen al. Misschien is er wat afgerukt. Maar niemand komt eruit, niemand geeft zich over. Ze blijven, weet ik veel, schieten. Dus je schiet op ze met je machinegeweer. Misschien gaan ze rennen, schreeuwen, maar het gebeurt nooit dat ze terugtrekken. Ze proberen altijd nog vooruit te komen. Ze sterven, maar ze blijven vooruitrennen.”

Aan het woord is Jimmy (36), commandant van een infanteriecompagnie. Hij voert 114 man aan. Zijn achternaam geeft hij niet, conform militair voorschrift. Als hij spreekt over ‘wij’, dan zijn dat de Oekraïense militairen van de 24ste gemechaniseerde brigade. ‘Zij’ dat zijn Russische militairen die Oekraïne proberen te veroveren.

Jimmy is geen beroepsmilitair. Voor de grote oorlog werkte hij in online marketing. Daags na de invasie bood hij zich aan bij het militaire registratiekantoor in Midden-Oekraïne. Hij begon als soldaat bij de 24ste gevechtsbrigade. Hij werd sergeant, toen commandant van een peloton, klom nog een stapje op en werd toen naar de officierstraining gestuurd in Odesa.

De 24ste brigade verdedigt het stadje Tsjasiv Jar, een van de brandpunten aan het front in de provincie Donetsk. Jimmy’s mannen waren de laatsten in de woonwijk Kanal, in het oosten van de stad. Kanal is verschrikkelijk gevaarlijk, er vliegt altijd wel iets rond dat bedoeld is om te doden. Er is geen beschutting meer; alle gebouwen zijn verwoest. Dronebeelden tonen een gebied bezaaid met kraters, puinhopen waar ooit huizen stonden en gevels vol roet. Uiteindelijk trokken de Oekraïense troepen zich terug naar het oudere deel van de stad, dat gescheiden is van Kanal door een diepe watergeul.

„Dit hier is de hemel”, zegt Jimmy. Hij gebaart naar zijn omgeving, een plattelandshuisje met druivenranken. De artillerie klinkt ver weg. In de schaduw, op enkele kilometers van het front, vertelt hij over de oorlog. Over Tsjasiv Jar. Over zijn leven.

Logistiek

„De vijand heeft maar één tactiek: alles helemaal afbreken en ons eruit gooien. Als we ergens in het bos zitten, of in het veld, kunnen we ons ingraven. In Kanal kon dat niet. Bijna alles was daar ingestort. De raketten sloegen in. Tanks vuurden onafgebroken. Artillerie. Mortiergranaten. En dan komt de infanterie aanrennen. Enorme aantallen. Nou goed, we vernietigen er zo veel als we kunnen.

„We zitten nu verder van de vijand af, we kunnen ons beter verdedigen. Maar nu beginnen ze de achterhoede aan te vallen. Sinds een paar dagen ligt mijn commandopost constant onder vuur.

„Water is een probleem aan het front. Het kan geleverd worden met drones. Maar als je plastic flessen van een hoogte laat vallen spatten ze uiteen. Gooi je er zes, dan hou je er drie over. Stel dat je twintig mensen op een positie hebt, en iedereen heeft anderhalve liter water per dag nodig. Dan moet je heel veel sturen. Als je droog eten laat vallen, dan is het flop en klaar. Munitie blijft ook goed heel. Maar water? Zelfs als je het goed verpakt blijft het breken.

Zodra je even van het front weg bent, ontspan je. Je hoofd gaat pijn doen, je valt uit elkaar.

„Eigenlijk is water niet eens het probleem. Dat is slaap. Niemand daar slaapt. Als het twee uur per dag lukt, is dat mooi meegenomen. De eerste twee, drie dagen is dat het zwaarst. Daarna wordt het makkelijker, totdat je helemaal niet meer wil slapen.

Ik kan drie, vier, vijf dagen niet eten. Ik weet niet waar de energie vandaan komt, de zon misschien. Stress. Nu begrijp ik dat alles went. Ik voel me zelfs beter als ik niet slaap, niet eet. Ik voel geen pijn. Maar zodra je even van het front weg bent, ontspan je. Je hoofd gaat pijn doen, je valt uit elkaar.”

Tactiek

„Mijn eerste keer in het veld voerde ik met succes een bestorming uit in het plaatsje Koerdjoemivka. Eerlijk is eerlijk, ik werd twee keer bijna vermoord, maar goed. Het was een normaal vuurgevecht. Er waren normale mortieren. We waren voorbereid. We hebben ons werk gedaan. Ik wist toen nog niets van drones. Het front was helder opgedeeld in een rode, oranje en groene zone. Ik wist dat als ik gewond raakte, ik naar de medische hulp moest, honderdvijftig meter terug, en dan evacueren.

„Nu zijn alle lessen van tactische geneeskunde nutteloos. Er zijn geen zones meer. Tot drie kilometer van het front is het al even gevaarlijk, misschien zelfs gevaarlijker dan op de nullijn. Want daar heb je verdedigingsposities, daar ben je erop voorbereid. Nu ga je langs een pad, of door het bos, en de drones zien je. Je kunt niet naar de medische hulp. De oorlog is volledig veranderd. In Bachmoet realiseerde ik me voor het eerst: alles schiet op mij.

Jimmy en zijn mannen van de 24ste gemechaniseerde brigade. „Je kunt je aan niemand hechten, want dan wordt het moeilijk iemand te verliezen.”

Foto’s Kostyantyn Chernichkin

„Vroeger vlogen de drones nauwelijks ’s nachts. Nu vaak. Het is normaal geworden om één militair te bestoken met acht drones met warmtebeeldcamera’s. Die zijn heel duur. Twee tot drieduizend dollar. Maar de Russen gebruiken ze als wegwerpartikelen. Ze vliegen, crashen, gaan verloren. Zestienduizend dollar om één van onze infanteristen te raken. Zo was het eerder niet.

„In [de frontstad] Toretsk merkten we dat zodra ze een auto zien rijden, ze er zonder treuzelen een vliegtuigbom op gooien. Een auto tegenover een vliegtuig. Hoe duur is een bom van het [gevechtsvliegtuig] Soechoj-25? Ik weet het niet.”

De mens

„Waar ik over droom? Aan het begin wilde ik dat alles over zou zijn. Maar nu, als ik eerlijk ben, maakt het idee van terugkeren naar het burgerleven me bang. Ik begrijp mensen al niet meer. Het moet een keer over zijn. Maar hoe verder te leven? Dat is een grote vraag. Dat is zo mogelijk nog enger dan oorlog.

„Je verliest jezelf in deze oorlog. Je weet niet meer wie je bent, wat voor gezin je hebt, hoe je kinderen opgroeien. Je kunt niet goed overweg met je vrouw, je weet niet welke problemen zij heeft, want daar wil ze niet over vertellen. En ik wil haar niet over de mijne vertellen. Mijn dochter is vijf. Toen ik het leger in ging was ze tweeëneenhalf. Dat wil zeggen dat ik haar twee en een half jaar niet heb gezien. De helft van haar leven. Ik weet niet hoe groot ze is. Ik weet niets over haar. Dat is slecht.

Lees ook

Kritiek op Oekraïense legerleiding zwelt aan na snelle Russische opmars in Donetsk

Een Oekraïense soldaat loopt langs een verwoest appartement in Tsjasiv Jar in de regio Donetsk.

„Je verliest vrienden, want hoe graag je ook wil, je kunt hier geen vrienden hebben. Je kunt je aan niemand hechten, want dan wordt het moeilijk iemand te verliezen. Al deze concepten, waar ik 33 jaar lang mee leefde, heb ik weggespoeld.

„Morgen zal er iemand sterven, en ik zal vredig slapen. Ik zal weten dat het een man is, dat ik hem kende, dat ik hem aanstuurde, hem wat bijleerde, wat orders gaf en dat hij stierf. Het is niet normaal dat dit gebeurt en dat je op geen enkele manier reageert.

„Er is een psycholoog die komt praten. Het probleem is dat de meeste psychologen burger zijn. Burgers kunnen de problemen van militairen niet volledig begrijpen, omdat ze niet in onze omgeving zijn geweest. Ze stellen vragen zoals ‘hoe warm je je op aan het front’ – niemand warmt zich op aan het front, want dan laat je zien waar je bent. De rook en het vuur stijgen op.

Niemand warmt zich op aan het front, want dan laat je zien waar je bent. De rook en het vuur stijgen op.

„Een psycholoog zoekt naar triggers, agressie. Die zoekt naar symptomen om ons naar psychiatrische rehabilitatie te sturen. Of een militair gaat naar de psycholoog en zegt: ‘ik ben hier en hier bang voor’. Dan zegt de psycholoog: ‘we zijn allemaal mensen, we zijn allemaal bang’. Dan zegt de militair ‘dat snap ik wel maar ik ben bang, ik kan niet naar het front’. Maar dat kan niet. Er is een volledig andere aanpak nodig.

„Soms loopt een jongen weg, vooral nieuwelingen. Die snapt dan nog niet goed hoe het hier gaat. Zijn psyche is nog niet zo gebroken. Die kijkt om zich heen en gaat domme dingen doen, zoals wegrennen. Die denken dat het een uitweg is, maar het is geen uitweg. Van elke nieuwe lichting is er 3 tot 5 procent die wegrent of weigert. Die zet je ergens anders neer. Zo iemand is alleen maar ballast als je hem op een positie neerzet. Dan kruipt zo iemand onder de bosjes en gaat zitten beven.

„Een commandant is vooral als een vader. Je moet hem kunnen vertrouwen. Het grootste probleem van een militair die net begint, is dat hij zijn commandant nog niet vertrouwt. Ik weet niet waarom. Misschien vrezen ze dat we iedereen willen vermoorden of medailles proberen te verdienen. Maar ik ben net zo gemobiliseerd als zij.

Foto’s Kostyantyn Chernichkin

„Ik zeg dan: mijn eerste taak is om jullie leven en gezondheid te bewaken, mijn tweede taak is om de opdracht uit te voeren. Zonder jou kunnen we de volgende taak niet vervullen. We hebben een groot probleem met de aanvulling. We zijn altijd onderbezet.

„Dan stellen ze vragen: ‘waarom moeten we graven?’ Niemand wil graven. Maar ingegraven overleven we. Hoe dieper onder de grond, hoe groter je kans. Als ze dan levend en wel uit een positie komen, zeg ik: ‘Zie, je deed wat je werd opgedragen en je bleef in leven’. Dan zeggen ze: ‘God heeft mij gered’. Of ‘mijn medaillon’, dan weer ‘een icoon’, of ‘mijn kruisje’. Maar als je niet was ingegraven, was je lang geleden gestorven. Dan kunnen goddelijke verschijnselen je niet helpen.”

Russische strijdkrachten

„Eens lagen we twintig meter van de vijand. Ze lachten ons uit. De hele nacht schreeuwden we heen en weer: ‘Geef je over’. ‘Nee jullie geef je over’. In de ochtend renden ze op ons af. We schoten ze dood. Zo is het werk, je moet er klaar voor zijn, te vechten en te weten dat 90 procent van deze mensen het niet haalt. Ze hebben meer tijd, ze zijn met veel meer, dat snap ik wel. Maar ze gaan ook bijna allemaal dood.

Soms denk ik zelfs dat ze het leuk vinden om daar te rennen en te sterven. Dan denk ik bij mezelf: iemand stond op en dacht: vandaag ga ik sterven.

„Russen zijn zo brutaal, nergens bang voor, of ze zitten onder de drugs, misschien worden ze psychisch onder druk gezet. Het komt voor dat ze de opdracht hebben om van het ene gebouw naar het volgende te rennen. Ze weten dat bij zo’n actie 90 procent gewond raakt. Ze rennen zonder kogelvrij vest, zonder helm, zonder machinegeweer, maar met een rugzak van honderd liter of zo. Dan gaan ze, één voor één. De eerste haalt het niet, de tweede haalt het niet, zelfs als er al vijf neergevallen zijn sturen ze nog een zesde. Onze soldaten hechten veel meer aan het leven, dat is zeker, geen twijfel, 100 procent.

„Ik heb er veel over nagedacht de afgelopen twee jaar. In het begin dacht ik dat ze waarschijnlijk geïntimideerd zijn, en bang om terug te gaan. Toen dacht ik: zijn ze ergens mee geïnjecteerd? Een of ander medicijn? Inmiddels denk ik dat dit hun leven is. Wie tekent zo’n contract? Iemand van het platteland, iemand zonder geld die in zijn leven nog nooit wat heeft gezien, geen opleiding heeft gehad. Dit leven is voor hen een soort avontuur. Ik weet het niet. Het moet geld zijn. Ze hebben een contractleger. Dat betekent: zij gaan niet voor een idee, ze gaan voor geld.

„Soms denk ik zelfs dat ze het leuk vinden om daar te rennen en te sterven. Dan denk ik bij mezelf: iemand stond om drie uur ’s morgens op en dacht: ‘ik ga sterven, precies vandaag ga ik sterven. Wat een mooie dag om te sterven’. Hij doet zijn rugzak op en rent op ons af. En dan gaat hij.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 2 augustus 2024.

Meer Oorlog in Oekraïne van NRC.nl.


maandag 29 juli 2024

NRC-OPINIE CARTOON FOSU: Fokke & Sukke (deze ook!) vinden het best pittig...zo'n #sportzomer lang bankhangen... / TV KIJKEN CONDITIONEEL ZWAAR... /

 

Van NRC.nl op  29 juli 2024, meer NRC FoSu   ---  Hier  ---

en nog veel meer Fokke & Sukke   ---  Hier  ---

vrijdag 19 januari 2024

RAKE CARTOON van @JimmySportToons over hoe Lavar Ball omgaat met zijn getalenteerde zoons in 2017... / CONTROVERSIËLE SPORT-VADER /

 

 

 

 

 

Het Verhaal achter deze cartoon uit 2017 vind je    ---  Hier  ---

 

dinsdag 16 januari 2024

GEWELDIGE CARTOON van @JimmySportToons over hoe #trumult zowel Trump als Lavar Ball hielp in 2017... / CONTROVERSIËLE SPORT-VADER /

 

Het Verhaal achter deze cartoon uit 2017 vind je    ---  Hier  ---

zondag 14 januari 2024

TWO OF A KIND: Trump vs. LaVar Ball / KUDO (2017) VK-SPORT: Vader LaVar Ball weet: zijn Twitterfittie met Trump is gratis megareclame voor zijn talentvolle basketbalzoons / INTERVIEW CHRIS CUOMO met LAVAR BALL / #TRUMULT ALS MARKETING-TOOL & WIN-WIN /

 

Donald-trump-lavar-ball-timeline (si.com)

Vader LaVar Ball weet: zijn Twitterfittie met Trump is gratis megareclame voor zijn talentvolle basketbalzoons

Vader LaVar Ball stippelde de basketballoopbaan van zijn drie zonen al voor hun geboorte uit. Hij huwde expres een lange vrouw. Het werd een succesverhaal dat nog grotere vormen heeft aangenomen door de Twitterfittie met president Trump. 

Volkskrant-sport Lennart Bloemhof 27 november 2017 

Originele artikel en nog veel meer op dit gebied   ---  Hier  ---

Ball Familie

Amerikaanse basketballiefhebbers spreken al enkele jaren verlekkerd en met weerzin over de broers Lonzo (20), LiAngelo (18) en LaMelo (16) Ball. Sinds vorige week zijn ze in heel Amerika bekend. Dankzij Donald Trump. Die ging op Twitter het gevecht aan met hun flamboyante vader LaVar Ball, de patriarch die de basketballoopbaan van zijn zoons al voor hun geboorte had uitgestippeld.

Een van Trumps populairste tweets in november (ruim 77 duizend retweets) ging namelijk niet over Noord-Korea, Hillary Clinton of migratie, maar over LaVar Ball en hoe ondankbaar hij de basketbalvader vond. LiAngelo Ball was in China voor een wedstrijd met zijn universiteitsteam en werd daar met twee andere spelers betrapt op diefstal van zonnebrillen.

De president zou hen tijdens zijn bezoek aan Azië hoogstpersoonlijk uit de cel hebben gekregen. Iets dat LaVar Ball zei te betwijfelen. Liefst vier tweets stuurde de president vorige week de wereld in over de 'ondankbare gek' Ball. Het werd breed uitgemeten in Amerikaanse media, zoals veel dat met de Ball-broertjes en hun uitgesproken vader te maken heeft.

Hun bekendheid begon in 2015 met een programma op de Amerikaanse zender CBS, waarin het gezin-Ball werd geprofileerd. Daarin vertelt de 50-jarige Ball over de ontmoeting met zijn vrouw Tina, die net als hij basketbalde op de universiteit in Los Angeles. Ball meet 1 meter 95, Tina is 1 meter 85 en al snel kreeg hij het plan met haar basketbalkinderen te krijgen.

'Voordat ze uit de baarmoeder kwamen, zei ik al dat ik er drie wilde. Hoe ik gebouwd ben, hoe zij gebouwd is. Ik wist dat ik drie killers zou krijgen. Dit was lang geleden gepland', zei hij. Het project-Ball was begonnen. Hij zou volgens Business Insider tegen zijn kinderen hebben gezegd: 'Ik ben personal trainer. Jullie moeder is gymleraar. Jullie achternaam is Ball. Wat wil je anders gaan doen?'

Feitjes over de Ball-broers

Lonzo Ball
1 meter 98, 20 jaar, point guard, speelt bij Los Angeles Lakers

LiAngelo Ball
1 meter 96, 18 jaar, small forward, speelt op universiteit UCLA

LaMelo Ball
1 meter 91, 16 jaar, point guard, thuis getraind door vader LaVar Ball

Ball in the Family

Toen LaMelo - de jongste van de drie - 4 jaar oud was, richtte LaVar een eigen team op, genaamd The Big Ballers, dat hij zelf leidde. Hij koos zo sterk mogelijke tegenstanders uit en liet zijn zoons veel van afstand schieten. Het project-Ball omvatte meer dan basketbal. Sinds deze zomer wordt het leven van het gezin gefilmd voor de Facebookshow Ball in the Family, geproduceerd door de makers van de realityserie over jetsetfamilie Kardashian.

Vorig jaar richtte LaVar de Big Baller Brand (BBB) op. Vanaf deze week is er een heuse Ball-basketbalschoen te bestellen. Te koop voor 495 dollar, exclusief verzendkosten. 'Wie dat niet kan betalen, is geen Big Baller', twitterde Ball na kritiek op de hoge prijs.

LiAngelo Ball Beeld afp

LiAngelo BallBeeld afp

LaVar Ball wil veel geld verdienen via zijn zoons, daar draait hij niet omheen. In mei van dit jaar zou hij een deal met een groot sportmerk hebben afgeslagen dat graag schoensponsor van Lonzo Ball wilde worden. Hij vond het aanbod, tien miljoen dollar, te laag. Een tegenbod had hij wel: wie zijn zoons van schoeisel wil voorzien, moest minimaal een miljard op tafel leggen.

Ball is over meer zaken uitgesproken. Na het CBS-interview uit 2015 wisten de media hem te vinden en haalde hij geregeld het nieuws met de ene na de andere opmerkelijke uitspraak. Hoewel hij zelf nooit verder kwam dan universiteitsbasketbal zei hij begin dit jaar nog dat hij basketballegende Michael Jordan 'een-tegen-een zou afmaken'.

Oudste zoon Lonzo noemde hij beter dan NBA-vedette Stephen Curry. Zijn opschepperige uitspraken en onorthodoxe opvoedmethode maakten van hem een van de meest polariserende figuren in de Amerikaanse sport. Sportcolumnist Sally Jenkins van The Washington Post beschouwt Ball als de zoveelste vader die zich over de rug van zijn kinderen wil revancheren voor een mislukt sportleven.

Kofie Yeboah van sportblog SB Nation ziet Ball juist als marketinggenie, omdat hij zo schaamteloos uitgesproken is. Maar het project-Ball maakt vooral veel los, omdat het een succes lijkt te worden. Lonzo Ball excelleerde als universiteitsspeler en debuteerde dit jaar als eerste van de Ball-broertjes in topcompetitie NBA.

Beste universiteitsspelers

Topclub Los Angeles Lakers koos hem in juni als tweede in de zogeheten draft, wanneer NBA-clubs beurtelings een greep mogen doen uit de beste universiteitsspelers. Twee weken geleden werd Ball de jongste NBA-speler ooit met de prestigieuze triple double-statistiek achter zijn naam, oftewel dubbele cijfers in drie statistieken, waarmee hij het record van NBA-icoon LeBron James verbrak.

Broertje LiAngelo speelt net als Lonzo voor topuniversiteit UCLA. De jongste telg, LaMelo, is volgens zijn vader de talentvolste. In oktober haalde LaVar hem uit het basketbalteam van zijn middelbare school om hem thuis te trainen, met als doel van hem 'de beste basketballer ooit' te maken.

LaMelo Ball Beeld afp

LaMelo BallBeeld afp

De drie basketbalbroers zijn in tegenstelling tot hun vader opvallend ingetogen. Dat ze zich moeilijk kunnen losmaken van de wrevel die hun vader losmaakt, ervoer Lonzo Ball in zijn eerste NBA-wedstrijden. Verdedigers pakten hem extra hard aan, fysiek en verbaal. 'Vanwege zijn vader zien jongens hem als een doelwit', zei John Wall, speler van de Washington Wizards.

Volgens basketbalkenners heeft LaVar zo nu al een negatief effect op de NBA-loopbaan van Lonzo. Te midden van de kakofonie van meningen over de Balls toonde Mark Cuban, eigenaar van NBA-club Dallas Mavericks, de verfrissendste kijk op het geheel. Hij zag de recente ruzie tussen president Trump en Ball als een conflict tussen twee mannen die erg op elkaar lijken, zei hij tegen TMZ Sports.

'Trump zegt wat hij nodig heeft om aandacht te krijgen. LaVar ook. Logisch dat hij geen excuses maakt, want dan is er niets meer om over te praten en wat is er beter voor een merk als de president erover praat?'

Sportmagazine ESPN rekende uit dat de vete met Trump goed was voor ruim elf miljoen euro aan gratis reclame voor Big Baller Brand. En zo lacht Ball altijd het hardst, of zijn zoons nou uitgroeien tot NBA-vedetten of niet.

De zakenman Trump moet dat kunnen waarderen.

Lonzo Ball Beeld afp

Lonzo BallBeeld afp

Richard Williams
vader van tennissters Venus en Serena Williams (30 grandslamtitels)

Earl Woods
vader van golfer Tiger Woods (14 majors)

Mike Agassi
vader van tennisser Andre Agassi (8 grandslamtitels)

Gloria Connors
moeder van tennisser Jimmy Connors (8 grandslamtitels)

Petr Krajicek
vader van tennisser Richard Krajicek (1 grandslamtitel)

Jos Verstappen
vader van coureur Max Verstappen (0 wereldtitels)

Anthony Hamilton
vader van coureur Lewis Hamilton (4 wereldtitels)

Joop van Basten
vader van voetballer Marco van Basten (EK 1988, Wereldvoetballer van het Jaar 1992)


 

LaVar Ball: What did Trump do to help me?

woensdag 3 januari 2024

NRC COLUMNIST MARIJN DE VRIES OVER...´Haantjessport (voetbal) en het Goede Voorbeeld...Basketball!´ Over Cocaches Pop en Becky Hammon (Hall of Fame Speech), Pau Gasol (Brief), Sherida Spitze, Pierre van Hooijdonk, (Kleedkamercultuur en en mannen met lef)


Het ´nationale debat´ nadat Sherida Spitse ´het waagde´ om te zeggen dat ze ooit coach in het mannen voetbal wilde worden...het liefst bij Ajax...en de belachelijke reactie van Pierre van Hooijdonk daarop...

*

Haantjessport (voetbal) en het Goede Voorbeeld...Basketball!

column Marijn de Vries



Marijn de Vries is oud-profwielrenner en journalist.

Ik weet niet, Sherida, of je de speech kent van Becky Hammon, basketbalcoach uit de Verenigde Staten. Deze zomer werd ze opgenomen in de Hall of Fame. Je weet ongetwijfeld hoe groot basketbal is in de VS. Een echte mannensport, traditioneel, je zou bijna zeggen: een haantjessport.

Becky Hammon is een baanbreker. „Kan niet” en „hoort niet” staan niet in haar woordenboek. Ze is de eerste vrouw in de geschiedenis die als hoofdcoach een mannenteam in de NBA heeft geleid. Dat was in 2020 tijdens de officiële competitie, of eigenlijk in 2015 al, toen ze San Antonio Spurs naar de titel in de Summer League bracht.

In 2014 werd ze door Gregg Popovich, de vaste hoofdcoach van de Spurs, aangesteld als zijn assistent. „Pop, ik ga je niet aankijken”, zei ze in augustus, tijdens haar speech voor de Hall of Fame. Ze moest slikken. Popovich schoot vol. Er klonk applaus, een warm applaus, omdat iedereen wist hoe betekenisvol dit moment was. „Je probeerde niet iets moedigs te doen toen je me aannam. Maar je deed iets wat niemand in de professionele sport ooit deed.”

De hele week is het gesprek dat jij zondag voerde in Studio Voetbal blijven hangen, Sherida. Je gooide het gewoon op tafel: ik wil na mijn voetbalcarrière trainer worden bij de mannen. Het liefst bij Ajax. Ik denk dat ik dat kan. Zo, dacht ik, dat staat. Bravo. Pierre van Hooijdonk dacht dat je dat niet zou kunnen. Dat ligt niet aan jou, maar aan de mannen. Zo verwoordde hij het niet, maar dat is wel wat hij zei: mannen in een haantjessport als voetbal zullen een vrouw voor de groep nooit serieus nemen. En hoe moet dat in de kleedkamer?

Ik moest denken aan sterspeler Pau Gasol van San Antonio, die in 2018 hetzelfde gezeur over Hammon zat was. De kleedkamer werd ook daar aangehaald, en het haantjesgedrag. Bovendien kan het vrouwelijk brein het atletisch vermogen van een man niet bevatten, was een breed gedragen mening onder publiek en pers. Gasol schreef een open brief, waarin hij zei: Becky Hammon is geen vrouwelijke coach, ze is gewoon coach. Een topcoach. Onze coach. Technisch en communicatief begaafd. Door te stellen dat ze niet tegen de kleedkamercultuur zou kunnen, zeg je eigenlijk dat wij niet professioneel zijn.

Gelukkig had niet iedereen aan tafel bij Studio Voetbal dezelfde visie als Van Hooijdonk. NOS-verslaggever Jeroen Stekelenburg sprak zich op z’n Gasols uit: waarom zou Sherida Spitse geen trainer in de Eredivisie kunnen zijn? Als het nog nooit gedaan is, weet je dat toch niet? Ergens moet zoiets beginnen.

Iemand als jij, die haar ambitie zo duidelijk uitspreekt en haar sporen heeft verdiend, zou prima de eerste kunnen zijn. Je moet het niet forceren, je moet kijken naar kwaliteiten – werd er nog aan toegevoegd.

Op moeilijke momenten, waarin de wereld over haar heen viel, kon Hammon altijd bouwen op coach Pop. Het gaat niet over man of vrouw zijn, zei hij dan. Jij bent fantastisch in wat je doet. Dus wees gewoon jezelf. Wees gewoon jezelf.

Ik denk dat ook jij het fantastisch gaat doen als je er eenmaal zit, Sherida, maar in je eentje krijg je die positie niet. Je hebt mannen nodig die erachter staan. Mannen die een coach Pop of een Pau Gasol durven zijn. Mannen met lef.

Marijn de Vries is oud-profwielrenner en journalist.


Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 16 december 2023

Nog veel meer Columns van Marijn de Vries   ---  Hier  ---


 

 

 

 

zaterdag 16 december 2023

O.A. ORANGE LIONS ACADEMY 5-5 &3X3 OLA BASKETBALL / PAROOL PODCAST: Hoe Amsterdam de topsporthoofdstad van Nederland werd / TALENT-ONTWIKKELING / OPLEIDING GETALENTEERDE SPORTERS IN AMSTERDAM /

Nieuws

Hoe Amsterdam de topsporthoofdstad van Nederland werd

null Beeld Sjoukje Bierma
Beeld Sjoukje Bierma

27 Amsterdammers haalden bij de laatste Olympische Spelen in Tokio een medaille, meer dan landen als Turkije of Griekenland. In de stad trainen dagelijks honderden atleten op topniveau. Hoe groeide Amsterdam uit tot het tweede grootste topsportcentrum van het land? En waarom kiezen al die atleten ervoor om juist hier te trainen?

Het Parool

 

https://www.parool.nl/nederland/hoe-amsterdam-de-topsporthoofdstad-van-nederland-werd~b7152ebd/ 

Amsterdam wereldstad zoomt deze week in op de topsportcultuur van de stad. Want Amsterdam mag dan vooral bekend staan als kunst- en cultuurstad, het is de laatste jaren óók uitgegroeid tot het tweede grootste topsportcentrum van Nederland, na Papendal. 

Sportverslaggever Thomas Sijtsma en Frank Thewessem (directeur Topsport Amsterdam) vertellen presentator Lorianne van Gelder hoe dit zo gekomen is en wat het de stad brengt om zo veel topsporters te huisvesten en faciliteren. “Dat je Arno Kamminga elke dag kan zien zwemmen in het Sloterparkbad of de Olympische roeiers tegenkomt op de Bosbaan heeft een enorme inspirerende waarde. Het laat zien dat jij als sportend kind in Amsterdam je droom kan waarmaken,” aldus Thewessem. “3x3 basketbal is letterlijk van the streets naar Tokyo gegaan.”

Sijtsma en Thewessem twijfelen of Amsterdam zelf nog een poging zou moeten doen om de Spelen te organiseren, maar het topsportbeleid werpt in ieder geval zijn vruchten af. Sijtsma: “Als Amsterdam een land zou zijn, was het bij de laatste Olympische Spelen ongeveer als dertigste geëindigd op de medaillespiegel. Ik denk niet dat er veel steden zijn die dat kunnen overtreffen.”

Luister ook de andere aflevering van Amsterdam wereldstad of deel je tips en feedback via podcast@parool.nl

maandag 20 november 2023

SHARTIE AART DEKKER / EN WAT DEED DE REGERING? GEEN REET! Wat kan je verwachten van een pm/VVD´er die...Mark Rutte DANST! : D N.A.V: ´Over deze pandemie hoor je niemand. Er gaan in Nederland 5.800 mensen per jaar aan dood´(NRC, 20/10/2023) / BEWEGINGSARMOEDE en (GEEN) PREVENTIE /

Mark Rutte DANST! : D

*

SHARTIE AART DEKKER - BEWEGINGSARMOEDE en (GEEN) PREVENTIE

EN WAT DEED DE REGERING? GEEN REET!  

Wat kan je verwachten van een pm/VVD´er die...Mark Rutte DANST! : D  

N.A.V: ´Over deze pandemie hoor je niemand. Er gaan in Nederland 5.800 mensen per jaar aan dood´(NRC, 20/10/2023) 

Het is een beetje flauw misschien want het 14sec lange clipje zal inmiddels door velen gezien zijn, maar wellicht niet voor iedereen... En zelfs als je het al wel hebt gezien...het is alles zeggend..!

Ik vraag me wel af wat wij allemaal (nog) niet te zien hebben gekregen! Wat dat is wel een kwaliteit van Rutte  - en dan nog veel meer van zijn zeer uitgebreide ondersteunende team (dat wij voor een aanzienlijk, zo niet overgrote, deel als belastingbetalers financieren!) -  dat alle beeld wat het pedante heertje in een ander daglicht zet dan dat van de staatsman, Teflon-Mark, de Fixer, en de grote baas, etc, etc, zet, uit de media weg wordt gehouden. Je ziet het bewijs ervan zelfs in deze 14sec, want toen hem ingefluisterd werd (of hij het zelf doorhad) dat dit niet in zijn voordeel was, stapte hij eruit.

Vooral grappig: de dame achter hem, die uit beleefdheid weg stapt, en dus niet proestend van de lach om deze stoethaspel in beeld wil komen...

Maar goed, mijn punt is: wat kan je verwachten van een pluche-plakker die alles overheeft voor het vasthouden van de macht aan de ene kant, en aan de andere kant iemand die zoveel affiniteit met het belang van Bewegen voor iedereen  - en al helemaal voor ieder kind! heeft als hij hier toont?

Juist heel weinig dus!!

En dat blijkt ook uit het uitgebreide verhaal dat NRC een maand geleden had over de ´Pandemie waar je NIEMAND over hoort´.

Dus: stem voor Gezondheid, en dus ook voor het Recht op Leuk en Gezond Voldoende Bewegen voor iedereen, te beginnen die mensen die het het hardst nodig hebben (en niet allemaal zelf kunnen betalen): de Kinderen, de Jeugd, de Jongeren en de mensen aan de Onderkant die vaak leven in omstandigheden waar dat sportaanbod er niet is, en meestal de Ruimte ook niet....

Dus dit was ´Rutte´ de sporter...en nu hebben we ´Dilan die naast je staat´, op een flink verhoog, tegenover Rico Verhoeven, en ja...ze STaat SToer te STaren, STSTST, shit, shit, shit...

Geloof jij dat er ook maar iets gaat veranderen?

(AD)

*

Over deze pandemie hoor je niemand. Er gaan in Nederland 5.800 mensen per jaar aan dood

Nederland beweegt niet Elk jaar overlijden duizenden mensen omdat ze te weinig bewegen. Hoe kan die ‘stille ramp’ blijven woekeren? Dit is het verhaal van een overheid die zichzelf tegenwerkt en de Tweede Kamer op het verkeerde been zet.

In 2017 doen leerlingen van de Valentijnschool in Rotterdam een recordpoging bewegen in de klas op het schoolplein. 

In 2017 doen leerlingen van de Valentijnschool in Rotterdam een recordpoging bewegen in de klas op het schoolplein. NRC.nl Foto Frank de Roo

Een land waar elke drie minuten een kind op de spoedeisende hulp komt met een gebroken bot, vaak omdat het zichzelf niet goed opvangt. Waar een half miljoen kinderen overgewicht heeft, sommigen al ouderdomssuiker hebben of een maagbandje krijgen. Waar één op de zes kinderen nooit buiten speelt, ook al willen ze dat vaak wel.

Een land waar de helft van de bevolking vrijwel nooit beweegt of sport. En er om die reden alleen 5.800 mensen doodgaan, elk jaar weer. Hun harten kapot. Vaatstelsels verstopt. Hersenen slecht doorbloed. De binnenkant van bloedvaten beschadigd – virussen die vrij baan hebben naar longen, darmen, hersenen. Ze krijgen kanker. Dementie. Verstopte vaten. Hartaanvallen.

Over dit artikel

Voor deze reconstructie werd gesproken met 25 (ervarings)deskundigen, onder wie drie (top)ambtenaren van het ministerie van VWS, verschillende leden van de Tweede Kamer en onderzoekers die de wetsgeschiedenis goed kennen. Het Mulier Instituut verzamelde en deelde gegevens over gemeentelijke- en Rijksuitgaven aan beweging en sport.

Meer

Een land waar de overheid het volk gezonder zegt te willen maken door mensen meer te laten bewegen. Duizenden sportcoaches de wijken in stuurt. Maar waar het landsbestuur waarschuwingen van de eigen ambtenaren negeert en de persoonlijke ideologie van een minister steeds weer belangrijker is dan de vraag of beleid mensen echt helpt.

Dat land is Nederland. En dit is hoe het komt.

Een stille ramp

Kanjers! Met dat woord onthaalde Erica Terpstra, van 1994 tot 1998 staatssecretaris voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, steevast sporters die voor Nederland waren uitgekomen op grote toernooien. De voormalig olympisch zwemster is er bekend mee geworden. Veel minder bekend is dat Erica Terpstra een einde maakte aan decennia waarin de overheid zich nauwelijks bemoeide met bewegen en sporten. In de jaren zestig reden nog auto’s door de straten met luidsprekers die mensen opriepen om te gaan hardlopen, als medicijn tegen te veel zitten – in de ‘automobiel’ (vaak rokend), op het werk, achter de televisie. Daarna bleef de overheid lange tijd sport als een hobby beschouwen – mensen moeten zelf maar uitzoeken hoe ze die uitoefenen.

Tot het aantreden van Erica Terpstra. Oud-ambtenaar Loek Jorritsma, die van 1979 tot 2006 op de directie sport van het ministerie werkte, herinnert zich hoe onder haar bewind beweging ineens weer belangrijk werd. Zij was, vertelt Jorritsma aan zijn eettafel in Hoorn, een van de zeldzame politici voor wie het een essentieel onderdeel was van een functionerende samenleving. De naam van het ministerie werd – ondanks de weerzin van premier Kok („Moet dat echt?”) – Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

De overheid bleef sport lange tijd als een hobby beschouwen, mensen moeten zelf maar uitzoeken hoe ze die uitoefenen

Terpstra ziet dat sporten de samenleving meer kan bieden dan een aardige vrijetijdsbesteding. Sinds haar nota ‘Wat Sport Beweegt’ voelt de Rijksoverheid zich er verantwoordelijk voor dat mensen meer bewegen en daardoor gezonder worden. Haar opvolger Margo Vliegenthart (PvdA-staatssecretaris van VWS, 1998-2002) geeft ambtenaar Mariëtte van der Voet daarna de opdracht er een nieuwe nota over te schrijven. Die laat aan duidelijkheid niet te wensen over: te weinig bewegen blijkt zéér ingrijpende gevolgen te hebben. Het stuk wordt in 2001 naar de Kamer gestuurd.

„Een tekort aan lichamelijke activiteit is een onafhankelijke risicofactor voor een groot aantal chronische ziekten”, staat er, „waarbij moet worden bedacht dat de meeste van deze ouderdoms- en welvaartsziekten in de toekomst alleen maar zullen toenemen.” Van der Voet beschrijft dat lichamelijke inactiviteit jaarlijks zorgt voor duizenden doden. Doel van het beleid zou moeten zijn dat veel meer Nederlanders voldoende gaan bewegen. Dat is volgens de normen die dan gelden grofweg 2,5 uur per week matig-intensieve beweging, zoals wandelen, fietsen of zwemmen.

In twintig jaar zouden bij geslaagd beleid bijna 50.000 doden voorkomen kunnen worden, rekent het RIVM later voor. Het zou 30.000 hartinfarcten schelen, 28.000 beroertes, 27.000 gevallen van diabetes type 2 en 4.000 gevallen van dikkedarmkanker.

Terpstra, Vliegenthart en Van der Voet hebben het goed gezien. In 2012, tien jaar na hun nota, roepen wetenschappers in het gerenommeerde tijdschrift The Lancet de „pandemie van beweegarmoede” uit. Ook wereldgezondheidsorganisatie WHO beschouwt fysieke inactiviteit sindsdien als een van de grootste gezondheidsproblemen ter wereld.

 

In 2006 werden de voordelen van sporten in de schijnwerpers gezet tijdens de Nationale Sportweek.Foto Rein vanZanen

Op dat moment gaan wereldwijd jaarlijks 5,3 miljoen mensen dood door te weinig beweging. Meer dan aan de gevolgen van roken (5,1 miljoen). Mensen die te weinig bewegen hebben twintig tot dertig procent meer kans om kanker te krijgen, een hartaanval, beroerte of suikerziekte.

Het RIVM beschrijft in de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (de laatste reguliere versie is uit 2018) dat de 5.800 mensen die jaarlijks sterven ten gevolge van te weinig beweging van de samenleving jaarlijks 2,7 miljard euro aan behandelkosten vergen – méér dan ziekten die veroorzaakt worden door roken.

„Een stille ramp”, zegt hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder van de Vrije Universiteit Amsterdam, die zich al lang verdiept in het onderwerp. En toch, zegt Scherder is er nauwelijks maatschappelijk debat over.

De Nederlandse overheid heeft die ramp dus wél zien aankomen, ver voor het alarmerende onderzoek in The Lancet van 2012. „We hoopten dat die kennis alles zou veranderen”, zegt ambtenaar Mariëtte van der Voet nu.

Schermtijd

Eén op de vier ouders met een baby van 9 maanden tot 1 jaar laat hun kind twee uur per dag naar een beeldscherm kijken. Kinderen tot zes jaar brengen gemiddeld 100 minuten per dag door achter een tablet, telefoon of televisie. De gemiddelde schermtijd neemt al jaren toe. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een verband is tussen een hogere schermtijd en een slechtere gezondheid, zoals overgewicht en bijziendheid.

Een vergeten memo

Lastig is het wel. Bij roken kun je als overheid accijnzen verhogen (en dat werkt in de praktijk), gezond eten is goedkoper te maken (daar komt nog weinig van terecht). Maar hoe laat je mensen meer bewegen?

Na de nota van Van der Voet wordt een grote beweegcampagne opgezet door het ministerie van VWS: FLASH! (Fietsen, Lopen, Actiemomenten, Sporten en Huishoudelijke klussen). Postbus 51-spotjes worden uitgezonden. Er komen FLASH!-scorekaarten voor beweegactiviteiten, stickers, T-shirts, 2D-beweegwijzers, een Sinterklaasbeweegsoap op tv, een placemat met beweegideeën.

Voor de campagne worden nota bene Coca-Cola en McDonalds gestrikt als sponsoren, staat in een evaluatie. Er komen ‘beweegshows’ op 26 scholen, die worden geleid door Ronald McDonald, de clownsmascotte van de fastfoodketen (die daar „geen reclame” maakt voor zijn hamburgers). Bedrijven gaan hun werknemers meer laten bewegen, en ouderen in verpleeghuizen gaan aan de slag. Zomaar een hobby is bewegen niet meer – de overheid wil iets dóén.

Veertien ministeries doen iets met bewegen

Ambtenaar Loek Jorritsma, naaste medewerker van de bewindspersonen, heeft vlak voor die campagne al wel een risico gesignaleerd. In een uitgebreid intern memo merkt hij op dat veertien verschillende ministeries op de één of andere manier iets met sporten en bewegen doen. Hij beschrijft wat ze allemaal doen, hoe ze beter zouden kunnen samenwerken, en hoe dat zou kunnen werken – inclusief juridische onderbouwing.

Er moet een Breed Interdepartementaal Sportberaad komen, waardoor ministeries elkaar niet meer in de weg zitten met beleid dat elkaar tegenwerkt, aldus het memo van Jorritsma. Hij ziet namelijk dat al die departementen op eigen houtje proberen om mensen in beweging te krijgen. En hij is bang dat ze allemaal zelfstandig potjes geld gaan verdelen en projecten zullen bedenken. Dan is er straks heel veel beleid, maar worden ziekte en dood niet voorkomen.

Alle departementen zijn het met Jorritsma eens. Hij krijgt in 2002 groen licht om de noodzakelijke veranderingen door te voeren en te komen tot één Rijksbeleid voor sport. Maar kort daarna komt er een nieuw kabinet, een nieuwe directeur Sport bij VWS en een nieuwe staatssecretaris. In stilte wordt het beraad tussen de ministeries over sport en bewegen opgeheven.

Het ministerie erkent nu dat het beraad destijds „mede door een kabinetswissel” niet is doorgezet. Volgens een woordvoerder wordt sinds kort weer „nadrukkelijker dan in het verleden” gekeken naar samenwerking met andere ministeries om „de inzet waar mogelijk te coördineren”.

En wat is er in de tussentijd met zijn memo gebeurd? Die is, zegt Jorritsma nu, „in een la terechtgekomen”. Niemand heeft er volgens hem ooit meer naar omgekeken. Er gebeurde precies waarvoor hij waarschuwde. „En de gevolgen voelen we nog steeds.”

Zitten

Nederlanders zitten gemiddeld 9,1 uur per dag. Bijna de helft van de 9,7 miljoen werkende Nederlanders heeft een zittend beroep en dat aantal neemt toe. Jongeren (12 – 19 jaar) en jongvolwassenen (20 – 34 jaar) zitten gemiddeld 10 uur per dag. Kinderen brengen iedere dag 7,2 uur zitten door. De laatste acht jaar zijn Nederlanders steeds langer gaan zitten.

Duizenden sportcoaches

Na de beweegcampagne FLASH! komt er vanaf 2008 een ‘nationaal actieplan sport en bewegen’ met opnieuw een grote publiekscampagne (30minutenbewegen) en allerlei beweegprojecten in wijken, op scholen, in de zorg, bij sportbonden. Peutergym in Heerenveen, boksen voor vrouwen in Maastricht, een wandelclub in Tiel, valtraining voor ouderen in Emmen, rolstoeltennis in Vlissingen, straatbasketbal in Rotterdam. Speeltuinen, ‘groene’ hardlooppaden en fietsroutes, beweegvriendelijke schoolpleinen.

Honderden coaches, trainers en ambtenaren houden zich ermee bezig, de overheid doet van alles tegelijk. Het geld komt van verschillende ministeries en van gemeenten. Volgens bewindspersonen, die de Tweede Kamer regelmatig informeren over de voortgang van alle projecten, wordt goed samengewerkt tussen de verschillende departementen. Ook worden „allianties” gesmeed met de meer dan 20.000 sportverenigingen in het land, sportbonden, Staatsbosbeheer, de ANWB, zorgverzekeraars en andere organisaties.

Met Rijks- en gemeentegeld worden sinds 2007 zo’n 6.000 buurtsportcoaches opgeleid die in het hele land de wijken in worden gestuurd. ‘Combinatiefunctionaris’ heten ze eerst, omdat ze werk op scholen combineren met sportlessen in de wijk of bij verenigingen. Het kabinet trekt er jaarlijks tientallen miljoenen voor uit, dit jaar bijna 90 miljoen euro, op een VWS-begroting van meer dan 100 miljard.

Langzaam komt Nederland in beweging

Na school en in de pauzes geven ze sportles aan kinderen. Ze staan op pleintjes met een krat ballen. Organiseren wedstrijden en toernooitjes. Helpen mensen die van de huisarts moeten sporten aan een lidmaatschap bij een vereniging. Soms brengen ze mensen persoonlijk naar een vereniging zodat ze zéker weten dat ze gaan trainen.

Langzaam lijkt Nederland in beweging te komen. Kabinet na kabinet deelt spectaculaire cijfers met de Tweede Kamer, op basis van data uit bevolkingsonderzoek die worden bijgehouden door onderzoeksinstituut TNO. Het beleid dat is ingezet door staatssecretaris Terpstra (Kok-I) en is voortgezet door haar opvolgers in Kok-II, Balkenende-I t/m IV, Rutte-I en II stuwt, zo lijkt het, het aantal mensen dat de beweegnormen haalt op.

In 2000 beweegt nog maar zo’n 44 procent van de bevolking voldoende (volgens de toenmalige Nederlandse Norm Gezond Bewegen). Een paar jaar later, in 2004, is dat al meer dan de helft. Clémence Ross-Van Dorp (CDA), staatssecretaris van Sport, schrijft dan in een persbericht dat „de acties om Nederland meer in beweging te krijgen kennelijk aanslaan”.

In 2009 houdt staatssecretaris Jet Bussemaker (PvdA) een feestelijke toespraak voor onder meer koningin Beatrix bij het tienjarig bestaan van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen. Ze presenteert er opnieuw sensationele cijfers: het aantal Nederlanders dat aan de beweegnorm voldoet, is volgens haar gestegen van 52 procent „naar maar liefst 68 procent”. Het bewegen, zegt ze, staat op de kaart – „een prestatie van formaat!”

De bewindspersonen weten dan nog niet dat die cijfers weinig met de werkelijkheid te maken hebben. En dat de mensen die hun beleid op straat moeten uitvoeren al zien dat het de verkeerde kant op gaat.

Overgewicht

De helft van de volwassenen in Nederland heeft overgewicht. 14 procent is ernstig te zwaar (morbide obesitas). Sinds 2014 zijn deze percentages niet veranderd. Bijna twintig procent van de jongeren tussen de 16 en 20 jaar heeft overgewicht, tussen de 18 en 25 jaar is dat een kwart. Over het algemeen zijn jongeren de laatste tien jaar zwaarder geworden, vooral tussen de 18 en 25 jaar.

Ploeteren in Overvecht

Op een zonnige middag loopt Tom Schrurs (42) over de velden van voetbalvereniging SVO De Dreef in Utrecht. Hij werkt al vijftien jaar in de wijk Overvecht, eerst als welzijnswerker en ‘beweegmakelaar’, nu als manager van een team sport- en beweegcoaches. Overal om hem heen rennen kinderen. Ze doen mee aan een schooltoernooi dat de buurtsportcoaches hier elk jaar organiseren.

Schoolkinderen, ouderen, mensen die weinig geld hebben, mensen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond, mensen met ernstig overgewicht – Schurs heeft voor allerlei groepen weleens een plan bedacht om meer te gaan bewegen. Alle potjes, subsidies, actieplannen en projecten komen in een wijk als Overvecht voorbij, vertelt hij in een gesprek tijdens het schooltoernooi, en later nog eens in een buurthuis, samen met zijn collega’s Viktor Peters (41) en Thirza Verkerk (23).

Met zijn hoge galerijflats, doorsneden door brede autowegen, met een groot winkelcentrum in het midden is Overvecht een typische na-oorloogse hoogbouwwijk. Veel mensen hier ploeteren om rond te komen. Geen wijk in Utrecht waar minder wordt bewogen, geen wijk waar mensen korter leven. Elke dag doen Schrurs en zijn collega’s hun best om dat te veranderen. Maar in al die jaren stuiten zij steeds op hetzelfde probleem: er is altijd maar éventjes geld. Dan is het potje leeg, en komt er weer een ánder potje. Alles is tijdelijk.

Nieuwe regering betekent nieuwe plannen

Een wet voor bewegen bestaat niet. Het is niet zoals met de bijstand of de werkloosheidswet; als een kabinet valt, moet de volgende coalitie die uitkeringen gewoon doorbetalen. Beweging is wetteloos, iedere nieuwe minister, iedere nieuwe wethouder begint weer helemaal opnieuw. Volgens het ministerie van VWS is een wet niet per se nodig om „consistent beleid” te voeren, zegt een woordvoerder. En soms wordt beleid van voorgangers door bewindspersonen inderdaad voortgezet: de buurtsportcoaches worden bijvoorbeeld al sinds 2008 door verschillende kabinetten ondersteund. Maar heel vaak lopen beweegprojecten – er waren er in de afgelopen twintig jaar tientallen – grofweg één regeerperiode. Dan: nieuwe mensen aan de macht, nieuwe plannen, nieuwe doelen.

Echt goed onderzoeken of sport- en beweegbeleid heeft gewerkt gebeurt niet altijd, hoewel voor sommige projecten een ‘interventiedatabase’ bestaat waarin de effectiviteit wordt gemeten. Ministers lijken desondanks volgens (ex-)ambtenaren en onderzoekers lang niet altijd geïnteresseerd in de werkelijke opbrengst van projecten, zeker niet als het om ideeën van voorgangers gaat.

In verschillende grote evaluaties merkt het Mulier instituut, dat sportbeleid onderzoekt, op dat veel onduidelijk blijft over de werking van het beleid. Het ministerie erkent in een reactie aan NRC: het is lastig hard te maken wat de invloed is van bepaalde maatregelen op het beweeggedrag van Nederlanders.

Schrurs, Peters en Verkerk zijn in Overvecht veel mensen „kwijtgeraakt” door al die losse projecten en acties, vertellen ze in het buurthuis. Dan hadden ze bijvoorbeeld een project voor meiden uit gezinnen met een zeer laag inkomen – zij bewegen minder dan gemiddeld. Geen makkelijke taak. Eerst uitzoeken om welke kinderen het gaat, dan samen bedenken wat ze leuk zouden vinden, trainers instrueren, misschien een sporthal regelen en beginnen.

 

In 2008 is er de landelijke actie ‘Heel Nederland beweegt’ waarbij mensen op allerlei plekken in het land tegelijk 30 minuten bewegen.Foto CYNTHIA BOLL

Komen de meiden niet opdagen? Erachteraan bellen. Soms thuis langsgaan om te kijken waarom ze niet komen. Nog een keer bellen, appen, net zolang tot het lukt. Schrurs: „Het kan een paar jaar duren voordat een project bekendheid heeft en succesvol is. Als het weer stopt omdat de subsidie op is, dan verdwijnen die meiden letterlijk weer in hun flats en zien we ze nooit meer terug. En dan hebben we in Overvecht nog het geluk dat we toevallig wat structurelere subsidie krijgen uit een potje voor wijkverbetering.”

Als een overheid niet kiest voor een wet en beleid goeddeels afhankelijk is van de zittende bewindspersoon, speelt toeval een grote rol, zegt ambtenaar Mariëtte van der Voet, die ook secretaris-directeur is geweest van de Nederlandse Sportraad, een kabinetsadviseur. „Als één minister of wethouder vindt dat het anders moet of geld anders moet worden besteed, kan het hele beleid worden omgegooid”, zegt zij.

Toen de PVV in 2010 gedoogsteun ging verlenen aan het kabinet Rutte-I, was er een programma ‘meedoen allochtone jeugd’, later ‘meedoen alle jeugd’. De doelstelling was dat kinderen met een migratieachtergrond meer zouden bewegen.

Dit is een moeilijk bereikbare groep, vooral tienermeiden met een bi-culturele achtergrond sporten heel weinig. Juist deze groepen hebben (op latere leeftijd) ook de meeste gezondheidsproblemen. Het programma kostte 70,5 miljoen euro tussen 2006 en 2010. Er waren elf steden bij betrokken, negen sportbonden, 538 sportverenigingen – en het was een groot succes. Bijna 20.000 jongens (een toename van 27 procent op het totaal) en 8.000 meisjes (toename van bijna 40 procent) met een niet-westerse migratieachtergrond schreven zich dankzij het programma in bij een sportvereniging. De stijging was veel groter dan bij jongeren zonder migratieachtergrond in diezelfde periode.

In het regeerakkoord van Rutte-I stond wel dat kinderen en jongeren zich door sport „gezonder en socialer” ontwikkelen. Dat het een „belangrijke functie” heeft in de maatschappij. Maar de partij van Wilders wilde geen programma meer voor deze jongeren, vertellen verschillende betrokkenen. Dat paste niet in de ideologie van de PVV. Jarenlang werk bij de verenigingen, in opdracht van de vorige kabinetten, stond in één klap stil. En nog altijd is de sportdeelname van mensen met een niet-westerse migratieachtergrond veel lager dan gemiddeld.

Overvecht

Minder dan de helft van de mensen in Overvecht voldoet aan de beweegrichtlijn. Dat is bijna tien procentpunt lager dan het Utrechts gemiddelde. In Overvecht is 62 procent van de kinderen lid van een sportvereniging, lager dan het Utrechts gemiddelde en zéker minder dan in het naastgelegen en welgestelde Tuindorp. Daar is het 95 procent. In Overvecht heeft 19,1 procent van de mensen ernstig overgewicht, in Utrecht is dat gemiddeld 11,4 procent. Van de 5- en 6-jarigen heeft in Overvecht bijna twintig procent overgewicht. De gemiddelde levensverwachting in de wijk is 78,6 jaar, drie jaar korter dan het gemiddelde van de stad en vijf jaar korter dan in Tuindorp, één spoortunneltje verder gelegen.

Geen extra gymleraren

Mensen zoals Tom Schrurs in Overvecht zeggen vaak dat het enorm zou helpen als scholen meer gymles gaven. Dan „geef je alle kinderen een goede start en haal je de beweegnormen veel makkelijker”. Veel experts zien dit als dé manier om de hele bevolking in één klap gezonder te maken.

Dat vindt de overheid ook. Door de jaren heen zijn er veel pogingen, door allerlei kabinetten, geweest om meer gymles op school mogelijk te maken. In het regeerakkoord van Rutte II (2012 – 2017) werd acht miljoen euro gereserveerd om op basisscholen ten minste drie uur gymles aan te bieden.

Het probleem: door ándere ingrepen van diezelfde overheid worden die pogingen vaak weer tenietgedaan. In 2013 moest volgens de PO-raad tachtig procent van de scholen bezuinigen. Dat deden ze vaak op gymlessen, signaleerde de beroepsvereniging van sportdocenten in dagblad Trouw. Er waren scholen waar de helft van het aantal gymdocenten werd ontslagen. Dus op hetzelfde moment dat Rutte II investeerde in extra gymlessen, schaften veel gemeenten de subsidie voor gymleraren juist af, omdat ze bezuinigingen opgelegd kregen door diezelfde regering.

Aan het einde van Rutte II constateerde het Mulier Instituut voor sportonderzoek dat er geen minuut meer gymles was gegeven, al had dat kabinet gemikt op úren meer.

In het volgende kabinet, Rutte III, gebeurde dit wéér, maar dan op een iets andere manier – nu werkten ministeries elkaar tegen. Invloedrijke adviesraden hadden gepleit voor meer beweging op school en extra gymles. Het ministerie van VWS was voor. Maar de minister van Onderwijs wees het af. Scholen moesten zelf bepalen hoe ze hun onderwijs inrichtten; de vrijheid van onderwijs zit diep verankerd in het maatschappijbeeld van vooral de christelijke politieke partijen. Dat was ook het argument van minister Arie Slob (ChristenUnie).

Uiteindelijk vonden VVD en SP buiten de coalitie om een meerderheid die twee uur gymles op basisscholen verplicht stelde. Die verplichting is dit jaar ingegaan, maar uit onderzoek bleek al dat één op de drie gemeenten niet genoeg gymlokalen heeft om het daadwerkelijk door te voeren.

 

In 2002 deelde de Nederlandse Hartstichting ‘Pauze Beweeg Paketten’ uit aan de leerlingen op basisscholen om ze te stimuleren te bewegen tijdens pauzes.Foto Robin Utrecht

Loek Jorritsma, de ambtenaar die vlak na de eeuwwisseling al waarschuwde voor versnipperd beleid, heeft gedurende de jaren zijn gelijk bevestigd gezien. „Natuurlijk heeft ieder kabinet weer andere doelstellingen, dat hoort bij een democratie. Maar beweging stimuleren wil iederéén, omdat het zoveel zieken en doden voorkomt. En dan zie je: de overheid zit zichzelf in de weg. Dat zagen we al die tijd aankomen, maar de kans om het beter te doen is niet gegrepen.”

Ook andere ambtenaren vertellen dat ze van de structurele problemen – vooral de tijdelijke potjes geld – wisten, maar niet bij machte waren er iets aan te doen. „Projectendiarree” werd het genoemd door sommigen in de directie Sport van VWS, waarna er weer nieuwe projecten kwamen. Hoogleraar Scherder noemt het systeem „rot”.

Terwijl Tom Schrurs over het sportveld van SVO De Dreef loopt, vertelt hij over de mensen in zijn wijk. Hij ziet dat kinderen en jongeren dikker zijn geworden – ruim een derde van de tien- en elfjarigen in deze wijk is te zwaar. Ze zitten meer stil, bewegen niet vaker. En daar hebben ze nú misschien geen last van, maar Schrurs weet: dit zijn de zieken van de toekomst.

Ondanks de sombere cijfers, blijven coaches Schrurs, Peters en Verkerk het elke dag weer proberen. Want soms lukt het, en krijgen ze kinderen, jongeren of volwassenen wél structureel in beweging. Tegen de voldoening die dat geeft kan weinig op. Maar soms denkt Schrurs: „Heeft het allemaal wel zin gehad?”

Motoriek

Twintig procent van de basisschoolleerlingen kan geen bal vangen, bleek uit cijfers van de Onderwijsinspectie die in 2018 werden gepubliceerd. In tien jaar tijd hebben basisschoolleerlingen een veel slechtere motoriek gekregen, werd toen duidelijk. Ze konden minder goed mikken, touwzwaaien, gooien, vangen en balanceren. Na de coronalockdown waren kinderen in groep 1 en 2 over het algemeen motorisch minder vaardig dan daarvoor. De overheid wil al langer dat kinderen meer gaan sporten op school, maar dat lukt niet. In groep drie tot en met acht werd in het schooljaar 2020/2021 anderhalf uur per week gesport, precies evenveel als in 2012/2013 toen voor het eerst werd gemeten. Kleuters sporten meer (ongeveer twee uur per week), maar ook daar is geen stijgende lijn door de jaren heen. Schoolzwemmen, sinds 1985 niet meer verplicht, gebeurt nog maar op een kwart van de scholen – in 1990 deden bijna alle kinderen het nog.

Papieren werkelijkheid

Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, VVD) stuurt in september 2015 een brief naar de Tweede Kamer waarin „mooie resultaten” worden gepresenteerd. Nederlanders zijn veel vaker gaan bewegen, schrijft ze. Vijftien jaar beweeggedrag is geanalyseerd door onderzoeksinstituut TNO. Driekwart van de volwassen bevolking voldoet aan de beweegnormen, staat in de brief.

Na Clémence Ross-Van Dorp en Jet Bussemaker is Schippers de derde bewindspersoon die de Tweede Kamer goed nieuws brengt: eerst bewoog minder dan de helft van de Nederlanders genoeg, daarna 68 procent en in 2015 is het 75 procent. „Een sterke groei”, schrijft Schippers.

Wie dat leest kan maar één conclusie trekken: het gaat uitstekend.

Maar de cijfers zijn opnieuw niet accuraat. In werkelijkheid zijn ze veel minder positief. En dat wéét het ministerie.

In 2012 – drie jaar voor de brief van Schippers – blijkt uit een onderzoek dat de meetmethode van TNO niet goed in staat is vast te stellen of mensen voldoende bewegen. Vergelijkbaar onderzoek van onder meer het CBS laat dat beter zien.

TNO Onderzoeksgroep opgeheven

Onderzoeksinstituut TNO erkent dat in 2012, tijdens een onderzoek waaraan het zelf meedeed, is gebleken dat een andere vragenlijst „beter voorspellend” was voor lichaamsbeweging dan de TNO-dataset waarvan het ministerie lange tijd gebruikmaakte. Op verzoek van VWS is tot 2015 doorgegaan met de verzameling van gegevens via de ‘oude’ vragenlijst.

Meer

In de vragenlijst ‘Ongevallen en Bewegen in Nederland’ die TNO gebruikt, moeten mensen aangeven of ze dertig minuten per dag bewegen. Maar die vraag klinkt erg naar de grote mediacampagne van de overheid, die mensen op hetzelfde moment stimuleert om „dertig minuten” te bewegen. Grote kans, concluderen de onderzoekers, dat de antwoorden op die vraag vooral laten zien hoe goed mensen de mediacampagne kennen en dat ze niet per se veel zeggen over hoeveel mensen daadwerkelijk bewegen.

TNO is altijd eerlijk geweest over de zwaktes in de data. Het instituut voegde aan zijn rapportages steeds de resultaten van andere onderzoeken toe, ook als die een minder gunstig beeld gaven. Gedurende de jaren hebben bewindspersonen die kanttekeningen soms wel, soms niet gemaakt in hun brieven aan de Tweede Kamer. In de brief van Schippers in 2015 ontbreken alle mitsen en maren. Erin staat wel dat het ministerie is overgestapt op andere cijfers, maar niet dat die een veel minder gunstig beeld geven. Op z’n minst suggereert haar brief dat het beleid erg succesvol is.

Op dat moment circuleert er al een SCP-rapport waarin de werkelijke cijfers staan, gemeten volgens de accuratere methode. Daarin staat dat hooguit 63 procent van de bevolking voldoende beweegt, niet 75 procent. Geen „sterke groei”, zoals Schippers schrijft, maar een „lichte stijging”. In een eerdere brief had Schippers dit rapport, onopvallend, met de Tweede Kamer gedeeld, als een bijlage.

Het zal nooit duidelijk worden of het misplaatste optimisme van Schippers gevolgen heeft gehad. Want niemand lijkt door te hebben dat de data die het beleid stutten weinig met de werkelijkheid te maken hebben. Geen Kamerlid heeft er ooit naar gevraagd. Geen minister is er nog op teruggekomen.

Volgens een VWS-woordvoerder is het ministerie altijd transparant geweest over de nieuwe manier van dataverzameling. Hij gaat niet in op de vraag waarom ervoor is gekozen om in 2015 achterhaalde cijfers aan de Tweede Kamer te presenteren. „We hebben de Kamer steeds geïnformeerd over de cijfers zoals deze worden gerapporteerd.”

In 2017 worden, op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten, de beweegrichtlijnen nog verder aangescherpt. Het blijkt dat mensen nog meer moeten bewegen om gezond te blijven. Met de nieuwe richtlijn in de hand gaat het RIVM terugrekenen. Hoeveel mensen bewegen nu voldoende ten opzichte van 2001, het jaar waarin de alarmerende nota van ambtenaar Van der Voet verscheen? Is er vooruitgang geboekt sinds de jaren dat Erica Terpstra ‘bewegen’ belangrijk had gemaakt en in Den Haag duidelijk werd dat er ieder jaar duizenden slachtoffers vallen? Sinds de politiek met honderden projecten en miljoenen euro’s aan subsidie kwam?

Het antwoord: nauwelijks. Net geen veertig procent van de mensen (12+) voldeed 22 jaar geleden aan de (aangescherpte) beweegrichtlijnen. Vorig jaar, bij de laatste meting, was dat 43,1 procent.

Toen de verscherpte richtlijnen ingingen, voldeed 47 procent van de volwassenen (18+) daaraan. Dat aantal is daarna gedaald, zo bleek vorige maand, tot 44 procent.

Van de volwassenen beweegt minder dan de helft genoeg. RIVM-onderzoeker Wanda Wendel-Vos: „Als je met de kennis en meetmethode van nu naar de hele bevolking kijkt, heeft nooit meer dan de helft van de mensen voldoende bewogen.” Laat staan de „75 procent” waarover minister Schippers de Tweede Kamer informeerde .

Corona

700.000 Nederlanders die vóór de coronapandemie wekelijks sportten, doen dat nu niet meer. Vooral lager opgeleiden (- 7 procentpunt) en adolescenten van 13- tot en met 18 jaar (- 9 procentpunt) stopten met bewegen. 9,5 miljoen Nederlanders sporten wekelijks. Er waren vorig jaar 22.200 verenigingen in het land, die 4,3 miljoen unieke leden hebben, een afname van 26.000 ten opzichte van het jaar ervoor.

Niet betuttelen

Neuropsycholoog Erik Scherder schreef brieven aan de Tweede Kamer, ingezonden stukken in de krant, hij gaf televisiecolleges die door miljoenen mensen werden bekeken. Hij doet er al jaren alles aan om het land duidelijk te maken waarom beweging zo’n groot probleem is – en hij begrijpt niet waarom zijn verhaal nauwelijks aanslaat. Waarom zien mensen het niet? Tijdens lezingen vraagt hij dat letterlijk aan zijn publiek. In maart, in theater De Bres in Leeuwarden, valt hij zijn gehoor bijna aan: „Waarom dóet u niks? Waarom heeft niemand van u een brief aan een politicus geschreven?”

Hij had gehoopt dat de coronapandemie verschil zou maken. Mensen met overgewicht en een ongezonde leefstijl liepen toen meer risico om te overlijden. Bij minimaal zeventig procent van de oversterfte tijdens de pandemie (2020 – 2022) speelde overgewicht een rol, becijferde economisch onderzoeksbureau SEO onlangs.

Eindelijk, dacht Scherder, was heel duidelijk zichtbaar dat weinig beweging gevolgen kan hebben.

Oud-volleybalcoach Joop Alberda, wiens team goud won tijdens de Olympische Spelen van 1996, maakte zich ook al lang zorgen. Hij belde in 2020 een aantal beroemdheden die hij uit de sportwereld kende. Voetbalcoaches Louis van Gaal, Guus Hiddink en Sarina Wiegman, turner Epke Zonderland, volleyballer Bas van de Goor. En Erik Scherder, als lid van de Nederlandse Sportraad. Ze schreven een open brief getiteld ‘Bewegen het Nieuwe Normaal’.

 

In 2023 worden kinderen gestimuleerd te bewegen bij de Koningsspelen, die sinds 2013 rond Koningsdag worden georganiseerd op basisscholen.Foto Eva Plevier

Ze kwamen op televisie en in de krant en binnen een dag hing waarnemend minister Martin van Rijn (VWS) aan de telefoon. Of ze wilden langskomen, want dit was een serieus probleem – alsof ze dat voor het eerst hoorden op het ministerie. Hij zou alle betrokken ministers uitnodigen.

Eindelijk, dacht Scherder, kreeg hij de kans om op het hoogste politieke niveau uit te leggen waarom het beleid van de afgelopen vijftien tot twintig jaar zo slecht werkte – al wist hij toen nog niet van het gegoochel met verkeerde cijfers. Op 7 juli 2020, op het ministerie van VWS, legt Scherder alles op tafel: hij zegt hoeveel mensen ziek worden en overlijden, laat alarmerende cijfers zien over kinderen die motorisch achteruitgaan, zwaarder worden en minder bewegen. Hij vertelt waarom hij denkt dat het beleid niet goed werkt.

Enquête

Heeft u in uw werk te maken met de beweegpandemie? Deed u ooit mee aan een beweegproject? Lukt het u wel, of juist niet, om voldoende te bewegen? U kunt ons helpen met onze verslaggeving over dit onderwerp door deze enquête in te vullen: www.nrc.nl/bewegen

De ministers Van Rijn en Arie Slob (Onderwijs), staatssecretarissen Paul Blokhuis (VWS) en Tamara van Ark (Sociale Zaken), plus vijf topambtenaren van verschillende ministeries luisteren. In de notulen staat dat Slob het betoog „inspirerend” vindt, Blokhuis heeft het gevoel dat hij „in de kleedkamer” zit, „vlak voor een finale”. Hij vindt dat er „iconische maatregelen” moeten komen.

Dan neemt Tamara van Ark, die niet veel later naar VWS zal gaan als opvolger van Martin van Rijn, het woord. Ook zij vindt het een indrukwekkende presentatie. Maar mensen gedrag opleggen, dat wil ze niet. Stellig zegt ze: we gaan niet betuttelen.

Precies waar Scherder en Alberda bang voor waren – een minister die wel zégt het probleem te zien, maar niet echt iets wil doén, dat is wat ze al jaren zien gebeuren. Het ministerie stelt nu, terugblikkend: „We vinden dat het niet over betuttelen moet gaan maar over de vraag hoe we de motivatie om te bewegen zo maximaal mogelijk kunnen verbeteren.”

Na de bijeenkomst gaat een werkgroep aan de slag. In een Kamerbrief schrijven verschillende ministers dat het beleid lange tijd „te versnipperd” is geweest en dat de beweegdoelen in de toekomst zo niet gehaald zullen worden. Ze willen publiekcampagnes opzetten en effectieve beweegprogramma’s financieren. Bestaande programma’s kunnen doorgaan, zoals de buurtsportcoaches en een programma tegen overgewicht onder jongeren, waar meer dan 200 gemeenten aan meedoen. Bewegen heeft inmiddels ook een plek gekregen in een aantal zorgakkoorden en bijvoorbeeld een landelijke aanpak tegen eenzaamheid. Het ministerie van VWS gaat ervan uit dat dit soort initiatieven door zullen gaan, ongeacht welke regering er zit.

Ambtenaren zijn heel enthousiast, merkt Erik Scherder tijdens een online bijeenkomst van een werkgroep. Ze hebben het idee dat ze iets hebben gedaan dat nooit eerder gebeurde: met verschillende ministeries samenwerken en grote ambities formuleren.

Dat dit al grofweg twintig jaar geprobeerd wordt, blijft onbesproken. Scherder ziet vooral een overheid die niets oplegt, maar opnieuw kiest voor tijdelijke subsidies. Die haar burgers niet beschermt tegen ziekte en overlijden, zoals dat bij roken wél al jaren gebeurt. Hij zegt tegen de groep: „U gaat weer een hele generatie opofferen.”

Ongezond eten

In tien jaar tijd is er 30 procent meer aanbod van ongezond eten op straat, berekende televisieprogramma Pointer in 2021. Het gaat om ongeveer 3.000 fastfoodrestaurants, donutzaken, ijssalons en zaken waar ze Turkse pizza’s of kebab verkopen. Het aantal bakkerijen en groentewinkels nam juist af met 1.200.

‘Wat heeft het allemaal opgeleverd?’

Een van de ‘nieuwe’ ideeën is een „verrijkte schooldag”, volgens het kabinet „een mooi vehikel om de samenwerking en verbinding tussen scholen en sportverenigingen […] te versterken.” Een ‘beweegalliantie’ krijgt van het ministerie de hoofdrol om Nederland in beweging te krijgen. Het doel is betere samenwerking „tussen ministeries, partners en lokale initiatieven”. Oud-topschaatser Carl Verheijen krijgt de leiding.

Klinkt bekend? Al twintig jaar worden publiekscampagnes opgezet en beweegprogramma’s gesubsidieerd. En: al twintig jaar ligt een memo in de la, met vrijwel identieke ideeën.

Thuis in Hoorn pakt Loek Jorritsma, de ambtenaar die meer dan 25 jaar in de directie Sport van VWS werkte, het stuk erbij. Daar staat het: een voorstel om schooldagen te verlengen door sportlessen aan te bieden. En er staat óók al hoe beter samengewerkt kan worden tussen ministeries. „Het is gewoon precies wat ik twintig jaar geleden al heb gedaan. Steeds worden dezelfde afslagen genomen en dezelfde doelen gesteld.”



Later zal blijken dat het nieuwe en huidig demissionaire kabinet, Rutte IV, sport en bewegen opnieuw als kleine post op de begroting zet. Voor de breedtesport – waarvan het grootste deel naar de buurtsportcoaches gaat – is het budget vrijwel gelijk gebleven. Gemeenten, verantwoordelijk voor veel beweegbeleid, geven al heel lang ongeveer hetzelfde uit, zo berekende het Mulier Instituut op verzoek van NRC. Dit ondanks talloze ‘sportakkoorden’ waarin ze beloven meer te doen om beweging te stimuleren.

Rutte IV komt met een nieuw actieplan: Nederland Beweegt. Daarin komt een aantal bekende initiatieven en ideeën terug. Samenwerking wordt gezocht met andere ministeries, bijvoorbeeld met Infrastructuur en Waterstaat, waarmee VWS wil werken aan ‘fiets- en loopstimulering’. Ook de ‘Beweegalliantie’ komt weer veelvuldig terug in de plannen.

Wél helemaal nieuw is het voornemen om met een sportwet te komen: die de Rijksoverheid verplicht om mensen in beweging te krijgen en beleid door te zetten, óók als er een nieuw kabinet komt. Dat zou een einde kunnen maken aan de vrijblijvendheid, waarvoor ambtenaar Jorritsma jaren geleden waarschuwde, maar die er nog steeds is.

Het grote doel van de overheid is sinds 2018, toen het Preventieakkoord werd gesloten, nog steeds hetzelfde: in 2040 moet 75 procent van de bevolking voldoen aan de beweegnormen – een doel dat volgens Edith Schippers in 2015 al was bereikt. Maar er is niemand die dat opmerkt. Die politieke geschiedenis is stilletjes herschreven, en vervolgens vergeten.

Drie weken nadat ‘Nederland Beweegt’ wordt gepresenteerd, valt het kabinet. Het voornemen om met een sportwet te komen is dan al op de lange baan geschoven door VVD en CDA. Hoe de politiek Nederlanders in beweging zal krijgen, is aan het volgende kabinet.

In (concept-)verkiezingsprogramma’s van de verschillende partijen is het nauwelijks een thema.

En zo begint alles weer van voren af aan.

Wederhoor Ministerie VWS ‘Meer geld nodig’

Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport reageert namens demissionair minister Conny Helder (Langdurige zorg en sport, VVD), die formeel ook verantwoordelijk is voor het beleid van haar voorgangers. Onder meer ex-minister Tamara van Ark liet aan NRC weten beantwoording van vragen over te laten aan de huidige minister.

Het ministerie is zich er „zeer bewust van” dat er meer geld nodig is dan de 100 miljoen die nu wordt uitgetrokken voor beweegbeleid, maar stelt dat het een „proces is dat tijd nodig heeft.” Wel is het ministerie er opgetogen over dat de laatste jaren beweging een plek heeft gekregen in diverse akkoorden, zoals het ‘ Gezond en Actief Leven Akkoord’, het ‘Integraal Zorgakkoord’ en het Nationaal Preventieakkoord.

Dat ministeries elkaar tegenwerken „herkent VWS niet”, zegt een woordvoerder. De ministeries van VWS en Onderwijs „weten elkaar goed te vinden” als het gaat om bewegingsonderwijs.

Het ministerie erkent dat het percentage Nederlanders dat voldoende beweegt maar heel licht is gestegen sinds 2001, maar wil de resultaten niet „nihil” noemen. Zo bewegen bijvoorbeeld ouderen juist meer.

Volgens het ministerie wordt beleid bij landelijke en lokale overheden „niet altijd op elkaar afgestemd” en is bewegen „geen onderdeel van de beleidsafwegingen die verschillende overheden maken”. Ook wordt „niet altijd van elkaar geleerd over wat wel en niet werkt.” De woordvoerder: „Dat komt deels omdat het stimuleren van bewegen een complex probleem is dat een breed scala aan beleidsdomeinen raakt, waardoor ook geen enkele partij zich echt verantwoordelijk voelt voor het geheel.” Om die reden is er in het actieplan ‘Nederand Beweegt’ volgens VWS veel aandacht voor samenwerking.

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 21 oktober 2023.