Cartoon van 'Milo' voor 'de Groene' bij het artikel ´Een vleugje klimaat-alarmisme´
Meer Cartoons van de Groene Amsterdammer --- Hier --
Meer over de artiest en meer Cartoons/Beeld van 'Milo' --- Hier ---
In het nieuws
Een vleugje klimaat-alarmisme
Jaap Tielbeke beeld Milo
19 november 2025 – verschenen in nr. 47
In 2036 vond de eerste klimaatoorlog plaats. Nadat de toevoer vanuit de gletsjers in de Himalaya stokte, raakten India en Pakistan met elkaar in conflict over water. Het was een startschot voor jaren vol kernoorlogen, waarbij meer dan tweehonderd miljoen mensen om het leven kwamen. Bij de Overstroming van 2042 verdwenen hele delen van het Verenigd Koninkrijk onder de golven. Net als Lagos, Rotterdam, Hamburg en Parijs. ‘Naarmate de wereldeconomie verder afbrokkelde en de natuur tegen ons in opstand kwam, verdwenen alle ideeën over vooruitgang of zelfs maar verandering geleidelijk uit beeld. Het ging enkel nog om overleven.’
De nieuwste roman van Ian McEwan speelt zich af in 2119. De beschaving is niet helemaal ten einde gekomen, maar de wereld ziet er wel volstrekt anders uit. Hoofdpersoon Tom Metcalfe is een literatuurwetenschapper, gespecialiseerd in de periode tussen 1990 en 2030. Tijdens zijn colleges kunnen de studenten het nauwelijks bevatten. Hoe konden mensen in die tijd zo stom zijn? Hoe vaak zijn ze wel niet gewaarschuwd? Waarom – in hemelsnaam – deden ze niets?
In de aanloop naar de dertigste klimaattop van de Verenigde Naties publiceerde Bill Gates een essay met de titel Three Tough Truths about Climate. Als Gates schrijft, leest de klimaatgemeenschap met bovengemiddelde aandacht mee. Dat komt niet alleen doordat hij een miljardair is, de Microsoft-oprichter en filantroop bemoeit zich al langer met de toekomst van de planeet. Als programmeur kijkt hij daarbij liever naar de technologische dan naar de politieke oplossingen.
Zijn eerste ‘harde waarheid’: ‘Klimaatverandering is een serieus probleem, maar het zal niet het einde van de beschaving betekenen.’ Gates zet zich af tegen het doemdenken dat het klimaatdebat volgens hem in zijn greep heeft. Dat alarmisme is niet alleen onbehulpzaam, het zou ook ongegrond zijn. Want kijk eens naar de vooruitgang die we hebben geboekt: stevenden we tien jaar geleden nog af op een opwarming van meer dan bijna vier graden, inmiddels liggen we op koers voor een temperatuurstijging tussen de 2,5 en 2,9 graden in 2100.
In 2015 werd in Parijs een ‘historisch’ klimaatakkoord gesloten, met een ambitieus streven: de opwarming van de aarde beperken tot anderhalve graad. Tien jaar later is het niet meer de vraag óf we die grens zullen overschrijden, maar of die overschrijding tijdelijk of permanent is. Reden tot alarm, zou je denken. Toch lijkt ons optimisme onuitroeibaar. Gates is lang niet de enige die de nadruk legt op het goede nieuws. Het had allemaal nog veel erger kunnen zijn als we niets hadden gedaan, is dan de portee.
Nu het politieke tij tegenzit, is het verleidelijk om de hoop te richten op technologie. Goed, de president van de grootste historische uitstoter noemt klimaatverandering ‘oplichterij’ en wil volop blijven boren naar olie en gas, maar in China vindt een ongekende revolutie plaats in schone technologie, waar de hele wereld van profiteert. Vooral de zon is een bron van optimisme voor hen die dromen van een toekomst vol overvloed. Maar pessimisten kunnen tegenwerpen dat we, ondanks al die zonnepanelen, alleen maar méér fossiele brandstoffen zijn gaan gebruiken.
De titel van McEwans roman, Wat we kunnen weten, is goed gekozen: de toekomst is en blijft een onbekende plek. We kunnen proberen ons er een voorstelling van te maken en een scheut optimisme is onmisbaar voor een wenkend perspectief. Het ís goed om stil te staan bij de vooruitgang die wel is geboekt. De opmars van zonne-energie biedt inderdaad reden tot hoop. Maar misschien is een vleugje alarmisme op zijn tijd ook niet verkeerd. Want wie de rapporten van ecologen en klimaatwetenschappers leest, weet dat ook een planeet die ‘slechts’ met 2,9 graden opwarmt angstaanjagend genoeg is. Nee, de mensheid zal niet direct uitsterven. Maar zouden we niet moeten streven naar iets meer dan simpelweg overleven?
Lees ook:
Overvloed of matiging?
In het debat over ‘groene groei’ staan de overvloed-optimisten tegenover de eco-idealisten
Jaap Tielbeke 19 november 2025
Klimaattop Brazilië
De klimaatmodellen vertrouwen erop dat we straks op grote schaal CO2 uit de lucht filteren – hoe realistisch is dat?
Bart Crezee 10 november 2025
Nederland in 2050
Hoe ziet ons land eruit als we de klimaatplannen wél uitvoeren?
Koen Haegens, Emile Smits, Jaap Tielbeke en Evert de Vos 21 september 2022
Posts
Geen opmerkingen:
Een reactie posten