vrijdag 20 november 2026

#SHARTIE AART DEKKER: Inflatie-onzin; Het is de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft; niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico / GROENE-OPINIE(23 maart 2026) Columnist Economie Koen Haegens /

 'Epic Win'-Donald Trump Iran War Strategy

THE GUARDIAN, Nicola Jennings Cartoons

*

#SHARTIE AART DEKKER

Inflatie-onzin; 

Het is de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft; 

niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico

GROENE-OPINIE(23 maart 2026) Columnist Economie Koen Haegens

Zoals zo vaak; een column die na een tijdje -hij is van acht maanden geleden- alleen maar meer waar is geworden...

De ene (energie-)crisis buitelt over de andere heen, en het kabinet Jetten -onder financiële leiding van Heinen/VVD- vindt dat het kabinet niet bezig kan blijven met compensaties, dat je een crisis goed kan gebruiken om te snijden in allerlei waardevols en de burger/de bedrijven daarvoor dubbel te laten betalen; niet alleen in het verlies door bezuinigingen, maar ook nog eens aan de pomp/via de energie-rekening...

'Never Waste a Good Crisis!

(AD)

* 

Column Economie

Inflatie-onzin

Het is de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft: niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico.

Koen Haegens

23 maart 2026 – verschenen in nr. 13 

Originele artikel op Groene.nl   ---  Hier  ---

En wéér is het raak. Een oorlog – deze keer geen Russische, maar een Amerikaans-Israëlische – leidt tot een energiecrisis. Die zal op haar beurt over enkele maanden zorgen voor een golf van andere prijsstijgingen. Net als in 2022, toen de inflatie in Nederland boven de veertien procent uitkwam. 

Dat betekent ook dat we binnen afzienbare tijd de grootst mogelijke onzin zullen horen over zowel oorzaak als oplossingen. Met stip op één: de spilzieke overheid als boosdoener. ‘Inflatie is altijd en overal een monetair fenomeen’, stelde Milton Friedman in de jaren zeventig. Generaties politici hebben het hem nagezegd. Dat komt immers mooi van pas als je toch al van plan was te snijden in de zorg, of de uitkeringen te verlagen. Laat dat nou net zijn wat het kabinet-Jetten zich heeft voorgenomen. Maar onthoud: het blijft toch echt de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft. Niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico.

Ik stel daarom in alle bescheidenheid een nieuwe Economische Wet voor: inflatie is altijd en overal een geopolitiek fenomeen. Dat gold al voor de extreme Duitse geldontwaarding van de jaren twintig. De Franse bezetting van het Ruhrgebied en de daaropvolgende stakingen legden toen het industriële hart van Duitsland plat. In 1973 waren de Jom Kippoeroorlog en de Arabische olieboycot de aanleiding. En op welke momenten in de twintigste eeuw piekte de inflatie in Nederland nog meer? Inderdaad, precies tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.

De tweede mythe hangt nauw samen met de eerste. Het enige recept tegen inflatie zou de aloude cocktail zijn van renteverhogingen, loonmatiging en bezuinigingen. Maar waarom moet je de complete economie afknijpen als de oorzaak ligt bij één specifieke gebeurtenis (Iran) en sector (fossiele energie)? Het kan geen kwaad om nu alvast na te denken over meer gerichte ingrepen. Denk aan een prijsplafond of energietoeslag voor de minima, in combinatie met het aanzwengelen van de vastgelopen energietransitie. Elektrische auto’s, huizen isoleren, windmolens, zonnepanelen en megabatterijen hebben één ding gemeen: ze verlagen de vraag naar olie en gas. 

Ten derde: wat Den Haag de komende tijd ook zal beweren, ‘we’ zitten niet in hetzelfde schuitje. Inflatie kent winnaars en verliezers. Zo waren de stijgende prijzen in de jaren zestig en zeventig voor veel werknemers in westerse landen helemaal niet zo’n probleem. Hun lonen stegen namelijk vanzelf mee met de inflatie. Net zoals dat tegenwoordig nog gebeurt in België. Wie hier wél last van hadden, waren de miljonairs en miljardairs die de waarde van hun vermogen zagen verdampen.

Het gevecht hierover belooft niet fraai te worden. Net als in 2022 zullen grote bedrijven, vooral in sectoren met weinig concurrentie, de chaos aangrijpen om hun prijzen verder te verhogen dan nodig is. ‘Graaiflatie’ werd niet voor niets uitgeroepen tot woord van het jaar. Terwijl sommige centrale bankiers ongetwijfeld gaan waarschuwen voor een loon-prijs-spiraal, kan een winst-prijs-spiraal weleens het voornaamste risico zijn. 

Laten we die drie mythes afsluiten met een waarschuwing – en wellicht een sprankje hoop. Elke periode van inflatie eist zijn politieke tol. Kamala Harris, Rishi Sunak en Mark Rutte kunnen erover meepraten. ‘Werkloosheid verzwakt overheden. Inflatie doodt ze’, vatte econoom Isabella Weber het mechanisme samen. Dat is geen geruststellend gegeven nu uiterst rechts in heel Europa op de poorten van de macht bonst. Uitzondering op deze regel zijn de alleenheersers. Zij kunnen immers lak hebben aan de woede van het volk. In Turkije kwam de inflatie boven de tachtig procent uit, maar Erdogan zit nog steeds stevig in het zadel. Toen de Iraniërs de straat op gingen uit onvrede over de gestegen kosten, schoot hun regime ze met duizenden tegelijk neer.

De grote vraag is zo bezien waar Donald Trump inmiddels staat op het democraat-dictator spectrum. No way dat hij, met een impopulaire oorlog en stijgende prijzen op zijn conto, bij de midterms in november een meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat kan behouden. Het zal hem extra motiveren om die verkiezingen zo oneerlijk mogelijk te laten verlopen. Of dat lukt? Het antwoord is net zo onzeker als de hoogte van de gasprijs komende winter.

Reageren? haegens@groene.nl

Lees verder:

Column Economie

Jetten wil vijfhonderd regels schrappen. Krachtdadig of populistisch?

Mirjam de Rijk 18 maart 2026

Woningnood

Dit zijn de échte oorzaken van de woningnood (spoiler: de huisvesting van vluchtelingen hoort daar niet bij)

Koen Haegens 1 oktober 2025

Lessen van de energiecrisis

Waarom de Nederlandse energiemarkt nog steeds kwetsbaar is voor geopolitieke schokken

Koen Haegens 16 maart 2026


 

 

 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten