20261012 ARTE - Der Graue Kranich (VPRO-Gids)
*
#SHARTIE AART DEKKER - AANRADER! - #VOGELS
Der Graue Kranich (met recensie uit de VPRO-Gids)
ARTE Documentaire
(AD)
*
Mijn Passie? Delen(want 'Gedeelde Vreugd=Dubbele Vreugd & Gedeelde Smart=Halve Smart).Zie mijn Blog-bijdragen dus als mijn middel om wat me interesseert te delen. Als Links, Reposts, en regelmatig in de vorm van Column, Analyse of Commentaar & al dan niet bijtend, ironisch, of roerend statement. Mijn intentie is iedere dag iets van waarde door te geven... Ik krijg ook graag feedback; dus Volgen en Reageren stel ik zeer op prijs!
*
Zoals zo vaak; een column die na een tijdje -hij is van acht maanden geleden- alleen maar meer waar is geworden...
De ene (energie-)crisis buitelt over de andere heen, en het kabinet Jetten -onder financiële leiding van Heinen/VVD- vindt dat het kabinet niet bezig kan blijven met compensaties, dat je een crisis goed kan gebruiken om te snijden in allerlei waardevols en de burger/de bedrijven daarvoor dubbel te laten betalen; niet alleen in het verlies door bezuinigingen, maar ook nog eens aan de pomp/via de energie-rekening...
'Never Waste a Good Crisis!
*
Het is de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft: niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico.
En wéér is het raak. Een oorlog – deze keer geen Russische, maar een Amerikaans-Israëlische – leidt tot een energiecrisis. Die zal op haar beurt over enkele maanden zorgen voor een golf van andere prijsstijgingen. Net als in 2022, toen de inflatie in Nederland boven de veertien procent uitkwam.
Dat betekent ook dat we binnen afzienbare tijd de grootst mogelijke onzin zullen horen over zowel oorzaak als oplossingen. Met stip op één: de spilzieke overheid als boosdoener. ‘Inflatie is altijd en overal een monetair fenomeen’, stelde Milton Friedman in de jaren zeventig. Generaties politici hebben het hem nagezegd. Dat komt immers mooi van pas als je toch al van plan was te snijden in de zorg, of de uitkeringen te verlagen. Laat dat nou net zijn wat het kabinet-Jetten zich heeft voorgenomen. Maar onthoud: het blijft toch echt de Iran-oorlog die de energierekening opdrijft. Niet de hoogte van het Nederlandse eigen risico.
Ik stel daarom in alle bescheidenheid een nieuwe Economische Wet voor: inflatie is altijd en overal een geopolitiek fenomeen. Dat gold al voor de extreme Duitse geldontwaarding van de jaren twintig. De Franse bezetting van het Ruhrgebied en de daaropvolgende stakingen legden toen het industriële hart van Duitsland plat. In 1973 waren de Jom Kippoeroorlog en de Arabische olieboycot de aanleiding. En op welke momenten in de twintigste eeuw piekte de inflatie in Nederland nog meer? Inderdaad, precies tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.
De tweede mythe hangt nauw samen met de eerste. Het enige recept tegen inflatie zou de aloude cocktail zijn van renteverhogingen, loonmatiging en bezuinigingen. Maar waarom moet je de complete economie afknijpen als de oorzaak ligt bij één specifieke gebeurtenis (Iran) en sector (fossiele energie)? Het kan geen kwaad om nu alvast na te denken over meer gerichte ingrepen. Denk aan een prijsplafond of energietoeslag voor de minima, in combinatie met het aanzwengelen van de vastgelopen energietransitie. Elektrische auto’s, huizen isoleren, windmolens, zonnepanelen en megabatterijen hebben één ding gemeen: ze verlagen de vraag naar olie en gas.
Ten derde: wat Den Haag de komende tijd ook zal beweren, ‘we’ zitten niet in hetzelfde schuitje. Inflatie kent winnaars en verliezers. Zo waren de stijgende prijzen in de jaren zestig en zeventig voor veel werknemers in westerse landen helemaal niet zo’n probleem. Hun lonen stegen namelijk vanzelf mee met de inflatie. Net zoals dat tegenwoordig nog gebeurt in België. Wie hier wél last van hadden, waren de miljonairs en miljardairs die de waarde van hun vermogen zagen verdampen.
Het gevecht hierover belooft niet fraai te worden. Net als in 2022 zullen grote bedrijven, vooral in sectoren met weinig concurrentie, de chaos aangrijpen om hun prijzen verder te verhogen dan nodig is. ‘Graaiflatie’ werd niet voor niets uitgeroepen tot woord van het jaar. Terwijl sommige centrale bankiers ongetwijfeld gaan waarschuwen voor een loon-prijs-spiraal, kan een winst-prijs-spiraal weleens het voornaamste risico zijn.
Laten we die drie mythes afsluiten met een waarschuwing – en wellicht een sprankje hoop. Elke periode van inflatie eist zijn politieke tol. Kamala Harris, Rishi Sunak en Mark Rutte kunnen erover meepraten. ‘Werkloosheid verzwakt overheden. Inflatie doodt ze’, vatte econoom Isabella Weber het mechanisme samen. Dat is geen geruststellend gegeven nu uiterst rechts in heel Europa op de poorten van de macht bonst. Uitzondering op deze regel zijn de alleenheersers. Zij kunnen immers lak hebben aan de woede van het volk. In Turkije kwam de inflatie boven de tachtig procent uit, maar Erdogan zit nog steeds stevig in het zadel. Toen de Iraniërs de straat op gingen uit onvrede over de gestegen kosten, schoot hun regime ze met duizenden tegelijk neer.
De grote vraag is zo bezien waar Donald Trump inmiddels staat op het democraat-dictator spectrum. No way dat hij, met een impopulaire oorlog en stijgende prijzen op zijn conto, bij de midterms in november een meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat kan behouden. Het zal hem extra motiveren om die verkiezingen zo oneerlijk mogelijk te laten verlopen. Of dat lukt? Het antwoord is net zo onzeker als de hoogte van de gasprijs komende winter.
Reageren? haegens@groene.nl
Mirjam de Rijk 18 maart 2026
Koen Haegens 1 oktober 2025
Koen Haegens 16 maart 2026
„Mijn visie voor jullie toekomst en de toekomst van Europa is optimistisch. Het feit dat we in donkere tijden leven, betekent dat jullie harder moeten werken dan ik deed toen ik jullie leeftijd had, zodat jullie ons uit de duisternis kunnen helpen, op weg naar het licht.”
Wie denkt dat alles van de rails loopt in deze wereld en dat Europa alles gaat verliezen wat het in tachtig jaar tijd heeft opgebouwd, moet vooral even de toespraak lezen die de Finse president Alexander Stubb deze week hield op het Europacollege in Brugge.
Ja, dezelfde Alexander Stubb die net samen met de Noorse premier Jonas Gahr Støre anderhalf uur lang belde met de Russische president Vladimir Poetin en onder meer te horen kreeg dat Europa moet stoppen met steun geven aan Oekraïne en dat alle landen die sinds de jaren negentig lid zijn geworden van de NAVO die organisatie moeten verlaten. Anders, zei Poetin, zal hij zijn bombardementen op Oekraïne niet stoppen en zijn sabotageacties tegen Europa evenmin. Kortom, het Kremlin wil Midden- en Oost-Europa weer in de Russische invloedssfeer hebben. Hoe kan Stubb, wiens land aan Rusland grenst, in vredesnaam zo opgewekt klinken? „Omdat het een self-fulfilling prophecy wordt als je pessimistisch bent over jouw toekomst, die van Europa en de wereld. Laat dat vooral niet gebeuren. De Finnen zeggen: ‘Pessimisti ei pety. Een pessimist is nooit teleurgesteld.’ Misschien. Maar een optimist is gelukkiger in het leven en kan een verschil maken in de wereld.”
Stubb heeft absoluut gelijk en het is goed dat hij het hardop zegt. In een tijd waarin autocraten als Poetin, Donald Trump en Xi Jinping miljoenen mensen mobiliseren met leugens, historische verdraaiingen en halve waarheden, kan Europa niet enkel blijven communiceren over visquota, btw-richtlijnen of cohesiefondsen. Europeanen zien wat er in de wereld gebeurt. Ze willen weten: hoe blijven we overeind, hoe floreren we? Nu Rusland, de Verenigde Staten en China alles doen om Europa te ondermijnen, moet het Europese verhaal beter worden verteld. Het mooie is: daar zijn helemaal geen leugens of verdraaiingen voor nodig. Europese democratieën zijn verre van perfect, maar ze zorgen er wel voor dat Europa het meest welvarende continent ter wereld is. Van de tien landen met de hoogste levenskwaliteit, vertelde Stubb, zijn negen Europees.” Het is aan jullie om te zorgen dat het er over dertig jaar tien van de tien zijn.”
Laat nationale politici ophouden met hun eeuwige gehak op Brussel en, net als Alexander Stubb, ook eens praten over dingen die wél goed gaan
Hijzelf studeerde in Brugge in een hoopvoller tijd, midden jaren negentig. De Muur was gevallen, de Koude Oorlog voorbij. Er brak een tijd aan van samenwerken in plaats van oorlog voeren, van compromissen in plaats van confrontatie. Stubbs generatie hoefde daar niet voor te vechten, maar kon het uitbouwen. Nu staat de hele internationale orde juist onder druk. De VS, Rusland, China en Israël propageren het recht van de sterkste en lappen het internationaal recht aan hun laars.
Als Europa internationale instituties, mensenrechten, gedragsnormen of klimaatregels niet verdedigt, als het AI niet reguleert, doet niemand het. Juist nu het erop aankomt, is het belangrijk om het hoofd niet te laten hangen en om te verdedigen wat ons dierbaar is. In Noord-Europa, waar geopolitieke spanningen flink worden gevoeld, beseffen mensen dat sterker dan in het verder weg gelegen West-Europa. Fransen en Italianen zijn somber over de toekomst van Europa, terwijl de eens eurosceptische Zweden, Denen en Finnen er steeds meer fiducie in hebben. Als je van buitenaf wordt bedreigd, is wegzakken in lethargie geen optie meer.
„Jullie kunnen het je niet permitteren om je over te geven aan pessimisme of wanhoop”, zei Stubb. „Jullie moeten technologische oplossingen vinden voor het klimaatprobleem, AI ontwikkelen die de mensheid dient, manieren vinden om conflicten te stoppen.” Precies. Laat nationale politici daarom ophouden met hun eeuwige gehak op Brussel en, net als Stubb, ook eens praten over dingen die wél goed gaan. Veel jongeren willen zich inzetten voor een sterker, beter Europa – het is hún toekomst. Ze hebben inspiratie nodig, en motivatie. Het fatalisme van de oudere generatie die hen met deze wereld heeft opgezadeld, kunnen ze missen als kiespijn.
De paradox van Parijs – hoe de EU steeds meer verfranst, ondanks Frankrijk
/ 60minutes
/ 60minutes
/ 60minutes Maar ik heb hogere verwachtingen van hem dan 'slechts' dat!
Ooit had ik het voorrecht om een optreden van Bill Russell te mogen bijwonen; een gesprek met een flink gezelschap aan journalisten bij de opening van de Internationale Basketball Hall of Fame in Spanje. De klasse en wijsheid van deze man maakte diepe indruk op me. Die oversteeg het basketball ver, heel ver!
Ik verwacht dat we dat ook in toenemende mate van Victor Wembanyama zullen gaan zien; een jonge man, die nu al een volwassenheid, wijsheid, intelligentie en bescheidenheid toont die maar weinigen in zijn positie zelfs na vele jaren meer ontwikkelen. Terwijl zijn podium ongelofelijk groot is en nog zal groeien...'The Sky is the Limit' wat dat betreft; bij wijze van spreken: 'Wemby for (World) President!'
Ik hoop voor hem en ons dat hij gezond blijft, en zo lang kan blijven basketballen als hij zelf maar wil. Maar al tijdens dat tijdperk kan hij de wereld verrijken, en hopelijk zal hij daarna nog meer voor de wereld kunnen betekenen dan alleen als basketballer.
Het bovenstaande interview duurt niet buitenissig lang, maar ik denk dat velen er ook uit zullen afleiden wat ik hierboven heb geprobeerd te vatten...het is een Top-interview!
In @nrc : @fokkesukke Fokke & Sukke gaan een #bankpas ophalen bij een oud vrouwtje... https://t.co/0iAKAzd13m
— Aart Dekker (@AartDekker) November 17, 2026
Het basisontwerp is simpel en briljant. Zoals alle levende soorten is de mens geprogrammeerd om te overleven. GEVAAR! en zijn instinct neem het over: vechten of vluchten. Loop je in een bos en er komt een wolf op je af, je zet het op een rennen.
De praktijk blijkt ingewikkelder. In cascades denderden deze week berichten over ons heen die die 400 miljoen jaar oude automatische reactie in twijfel trekken. In de Armeense hoofdstad Jerevan sleepte de natuurtop zich stroef naar een impotent slotakkoord, toen in Brussel Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat en Schone Groei) de lidstaten maande zich voor te bereiden op 3 graden opwarming. De zomer van 2026 ‘kostte’ Europa 35 duizend mensenlevens door de hitte, 700 duizend hectare afgebrand bos en dik 100 miljard economische schade. ‘Het nieuwe normaal’, zo concludeerde Hoekstra. ‘Hier gaan we meer van zien.’ Werken we niet aan ‘klimaatweerbaarheid’, dan vreest de Europese Commissie ‘ondraaglijke impact op economie en samenleving’.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de VK-richtlijnen.
Elk jaar weer gaan er meer vliegtuigen de lucht in. In twintig jaar tijd verdubbelde het aantal reizen vanaf Nederlandse vliegvelden naar 26,4 miljoen in 2025. Terwijl het zakelijk reizen afneemt, zijn er steeds meer vakantievluchten, ook vanaf Schiphol. Shell verdubbelde net zijn kwartaalwinst, naar bijna 10 miljard euro.
De zoveelste ophokplicht voor pluimvee, na drie uitbraken van vogelgriep in drie dagen. Een expert relativeerde – of alarmeerde, het is maar vanuit welke perspectief je kijkt: voor het eerst was de vogelgriep de hele zomer níét weggeweest. De radioverslaggever vroeg: wat doet dit binnenblijven met de kippen?
En in het prospectus, de aanbiedingsfolder, voor de beursgang van AI-reus Anthropic staan negentig pagina’s over de ‘catastrofale en existentiële risico’s’ die de AI-producten van het bedrijf kunnen zijn voor de mensheid.
Intussen presenteert een VVD-afsplitsing een nieuwe politieke beweging: Wij Willen Groei – compleet met merch (T-shirts en tasjes), bitterballen en Jort Kelder. De filosofische dekking van het plan is eenvoudig: ‘Wat niet groeit, sterft af.’
De mens is geboren met het instinct om te overleven. Maar wat als de bedreiging geen gefrustreerde wolf maar een systeem of technologie van eigen makelij is? Het financiële kapitalisme (met zijn bloedverwant materialisme) en AI bedreigen het voortbestaan van de soort – waarbij AI een bedreiging werd doordat ze een product is op een kapitalistische markt. Zonder regulering kan ze doen wat ze wil.
Dus gaat een bedrijf naar de beurs met een product dat de mensheid kan vernietigen. Fight or flight? Niet één overheid maakt bezwaar. Sterker, en absurder: de uitgebreide risicoanalyse is een voorwaarde voor goedkeuring.
Zoals we de voor de mens steeds gevaarlijkere vogelgriep als voldongen feit nemen. Intussen houden minder pluimveebedrijven meer kippen op één bedrijf.
Zoals meer mensen vaker vliegen. Uit een onderzoek voor Centraal Beheer bleek in augustus dat 80 procent van de Nederlanders zich zorgen maakt over klimaatverandering. Als we nou maar ‘klimaatweerbaar’ worden, hoeven we onze leefstijl niet aan te passen.
De onoplosbaarste wiskundeproblemen laten zich met oneindige rekenkracht oplossen. Het grootste raadsel van deze tijd blijft echter zonder antwoord. We zijn slim genoeg om gevaren te analyseren en te berekenen, maar het ontbreekt aan het instinct om de noodrem aan te trekken. Het ontbreekt aan zin om onze economie en leefwijze om te gooien.
Tussen instinct en extinct – uitgestorven – zit maar één lettergreep verschil. De beursgang van Anthropic ligt op koers om met een waardering van 1,5 tot 2 biljoen dollar de grootste in de geschiedenis te worden. Een mens die een wolf ziet versnellen, die rent. Een mens die over een potentieel existentieel risico leest, koopt een aandeel.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten
via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Lees meer over Columns van de dag
Geselecteerd door de redactie
Cornelis Vreeswijk is al een hele tijd zo'n beetje mijn favoriete zanger. Elk liedjes is een miniatuur verhaaltje, muzikaal bovendien. Ik versta nauwelijks Zweeds, maar in die taal klinken ze nog beter, zachter, gevoeliger. Er zit ook nogal eens wijsheid in die mij persoonlijk aanspreekt. In Nederland is Vreeswijk een dode artiest, ik gok dat de jongere generaties hem niet - of nauwelijks - kennen. Dat is in Zweden wel anders; daar worden zijn liedjes op school veel gezongen, kent iedereen hem, bestaat er in Gamla Stan 'de Oude Stad' in Stockholm een heus Cornelis Vreeswijk Museum, daar - kortom - 'Leeft Cornelis Vreeswijk voort in de harten van velen... Dat verhaal is via de Link onderaan te bekijken, eerst nog een nieuwsitem van EenVandaag over het zelfde onderwerp en een Lied dat al jaren - jammer genoeg - weer actueel is in Nederland...
Gepubliceerd op 8 sep. 2013
EénVandaag maakte een reportage over Cornelis Vreeswijk en Cornelisdagen in Stockholm. Met optredens van De Andersons en Jack Vreeswijk en een interview met Rutger Vahl in IJmuiden.
Crisis - Misschien wordt het morgen beter...
Er is ook een Documentaire gemaakt - door de VARA - waarin uit de doeken wordt gedaan hoe groot Cornelis Vreeswijk in Zweden - maar ook wel in andere Nordische landen - nog steeds is, ook jaren na zijn dood. 'Vreeswijk Leeft!' (56min) Een Aanrader!
-- Hier --
Nog wat Vreeswijk in het Zweeds:
Cornelis Vreeswijk, colgens mij voor het pandje waar nu het Cornelis Vreeswijk-Museum in zit.
Cornelis Vreeswijk - Sv orginalversion av Cecilia Lind
Geüpload op 23 dec. 2007
Balladen om Fredrik Åkare och den söta fröken Cecilia Lind
Translated to English (by someone)
Near Gothenburg's seacoast an orchestra plays
A full moon is shining like glass through the haze.
They dance cheek-to-cheek as the accordions begin,
Fred Singer and sweet Miss Cecilia Lind.
She closes her eyes and his heartbeat she feels.
She floats in his arms as they swing on their heels.
He leads and she follows as light as the wind.
But why are you blushing, Cecilia Lind?
Could it be something Fred Singer has said?
"Your grace and your perfume go straight to my head.
Your figure is lovely 'et tres feminine'!
My God, you're so pretty, Cecilia Lind."
But the band finished playing, where could they go now?
The street where she lived was near his anyhow.
They arrived at her gate and before going in,
"I want you to kiss me," said Cecilia Lind."
Shame on you, Freddy, your old heart's gone wild!
Cecilia Lind is still only a child
as pure as a flower, unblemished by sin.
"I'm soon seventeen," said Cecilia Lind."
The hours drift away in the stars' magic light.
Though Freddy is old, there's a new moon tonight.
They say love is blind, you may lose -- you may win.
"Oh, kiss me again," said Cecilia Lind."
Muziek
'Balladen om herr Fredrik Åkare och den söta fröken Cecilia Lind' van Cornelis Vreeswijk ( • )
Artiest
Cornelis Vreeswijk
Categorie
Muziek
Licentie
Standaard YouTube-licentie
Cornelis Vreeswijk - I Natt Jag Drömde
Geüpload op 7 feb. 2009
Playlist:
http://www.youtube.com/view_play_list...
I natt jag drömde, något som jag aldrig drömt förut.
Jag drömde det var fred på jord, och alla krig var slut.
Jag drömde om en jätte sal, där stadsmän satt i rad
Så skrev de på ett konvolut, och reste sig och sa:
"Det finns inga soldater mer, det finns inga gevär.
Och ingen känner längre till, det ordet militär"
På gatorna gick folk omkring och drog från krog till krog.
Och alla drack varandra till, och dansade och log.
I natt jag drömde något som jag sldrig drömt förut.
Jag drömde det var fred på jord och alla krig var slut.
Inatt jag drömde något som jag aldrig drömt förut.
Jag drömde det var fred på jord och alla krig var slut!
Muziek
'I natt jag drömde något som' van Cornelis Vreeswijk, Fred Åkerström, Ann-Louise Hanson ( • )
Artiest
Cornelis Vreeswijk
Categorie
Muziek
Licentie
Standaard YouTube-licentie
Jag hade en gång en båt - Cornlis Vreeswijk
Gepubliceerd op 8 jul. 2012
"Jag hade en gång en båt" av Cornelis Vreeswijk från albumet "Grimascher och telegram (1966)"
Muziek
'Jag hade en gång en båt (Wreck Of John B)' van Ann-Louise Hanson ( • )
Artiest
Ann-Louise Hanson
Categorie
Muziek
Licentie
Standaard YouTube-licentie
Basketball speelt een belangrijke rol in mijn leven. Toen ik 14 was zag ik voor het eerst een wedstrijd. Ik zag balkunstenaar Jerome Freeman voor Frisol/Rowic tegen (ik meen) Jugglers spelen; mijn leven was veranderd.
Het duurde nog wel even voor ik lid werd van Frisol/R, toen was 15. Het is niet zo dat Basketball voor mij 'alles' was (of is). Het is wel een belangrijk onderdeel; ik werd 'Basketballer', en dat zal ik blijven voor de rest van mijn leven. Daarbij maakt het niet eens veel uit dat ik zelf niet meer kan spelen; ik was Speler en nu doe ik andere dingen in het Basketball.
Hoe het Nederlandse Basketball reilt en zeilt, telt dus voor mij; het houdt mij bezig en ik zou graag beter zien gaan. Dus wil ik daar mijn steentje aan bijdragen.
Het kan zijn door Kinnesinne, Frustratie, Sensatielust, Domme Onwetendheid, Profileringsdrang, Persoonlijke Aversie, enzovoort; er wordt in en rond het Nederlandse Basketball nogal eens met modder gegooid. Daar baal ik weleens van.
Basketball is een schitterende sport; met voetbal de grootste teamsport ter wereld, spectaculair en een mooie metafoor voor het 'gewone leven'; alles zit erin.
Alleen weten in Nederland slechts relatief weinig mensen dat, en dat is jammer, want de sport Basketball verdient een groter en belangrijker podium in de Nederlandse samenleving.
O.a. daarom schrijf/deel ik, op deze Blog of in mijn column op www.iBasketball.nl .